Pokazywanie postów oznaczonych etykietą romans historyczny. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą romans historyczny. Pokaż wszystkie posty

30 stycznia 2025

Elizabeth Camden, Kiedy miasto śpi.


Jest 1913 rok. Poznajemy Katherine Schneider, dwudziestoośmioletnią dentystkę, która pracuje w klinice Edgara Parkera w Nowym Jorku. Nota bene, jego wizja klinik stomatologicznych szczycąca się hasłem „bezbolesnych” zabiegów, otwartych do późna, aby przyciągnąć klasę robotniczą i zatrudniać dentystów ze wszystkich środowisk i narodowości, jest zaskakująca, ale jednocześnie pociąga za sobą widmo wrogów w branży. Nasza bohaterka pracuje w nietypowych godzinach i od dwóch lat codziennie w drodze z kliniki do stacji metra towarzyszy jej przystojny trzydziestoczteroletni policjant Jonathan Birch. Mimo upływających miesięcy i zabiegów inicjujących rozmowę, Katherine nadal nie wiedziała o nim zbyt wiele oprócz tego, że potrafił piec doskonałe ciasteczka. Jonathan był tajemniczy, skrupulatnie jedynak wypełniał swoje obowiązki policjanta i niewątpliwie miał słabość do pięknej, niewinnej i uczciwej młodej kobiety. Znajomość na tym etapie nie przerodziłaby się zapewne w nic więcej, gdyby nie tragiczne okoliczności, jakie wkrótce miały pociągnąć za sobą lawinę wydarzeń. Pewnego wieczoru na dyżur Katherine trafiło dwóch mężczyzn, z których jeden pod wpływem gazu rozweselającego zaczął mówić dość niedorzecznie. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie to, że Katherine odkrywa związek między wypadkami związanymi z Lorna Doone, a bredzeniem swojego pacjenta. Postanawia skonsultować się z Jonathanem Birchem.

Powieść opowiada historię, która jest realna nie tylko ze względu na tło historyczne, obyczajowe, gospodarcze i społeczne. To opowieść o rodzącym się pięknym uczuciu między dwojgiem ludzi, którzy muszą nauczyć się znów ufać. Zraniona Katherine opuszcza swoją wygodną strefę komfortu - dom rodzinny w Ohio. Jako jedna z nielicznych wówczas kobiet postanawia skończyć studia stomatologiczne i rozpocząć praktykę w Nowym Jorku. Jako niezamężna kobieta mieszka w Martha Washington Hotel, gdzie znajduje grupę przyjaciółek. Jest zdeterminowana w dążeniu do celu, szczera w wypowiadania swoich sądów, stanowcza, ale jednocześnie potrafi być ciepła i przyjazna. Oprócz życia zawodowego, chciałaby mieć także prywatne. Z kolei Jonathan Birch skrywa tajemnice związane z pochodzeniem i powiązaniami rodzinnymi. Jest uczciwy, cierpliwy, delikatny, lojalny, a jednocześnie bardzo samotny. 

To intrygująca i wciągająca historia, ukazana na tle Nowego Jorku początku XX wieku, którą czyta się z wielką przyjemnością. Autorka kreśli obraz miasta pokazując jego różne oblicza: zróżnicowanego pod względem narodowościowym (etnicznym) i kulturowym, skorumpowanego, mafijnego, społeczeństwa podzielonego ze względu na zajmowane stanowiska, przynależność do środowiska czy posiadany majątek. Znaleźć tu można także odwołania do wiary. Elizabeth Camden po raz kolejny udowadnia, że o miłości budowanej przede wszystkim na przyjaźni i szacunku, można pisać wspaniałym plastycznym językiem. Na pewno zaopatrzę się w kolejne tomy cyklu, a lekturę polecam.

Martha Washington Hotel

Oczywiście sprawdziłam niektóre fakty historyczne. Przykładowo Martha Washington Hotel został otwarty w 1903 r. i był hotelem przy 30 East 30th Street (później 29 East 29th Street - w powieści jest mowa już o tej ulicy) w dzielnicy NoMad na Manhatanie. Działał jako hotel wyłącznie dla samotnych kobiet przez 95 lat. Miał trzynaście pięter. Patronką hotelu była Martha Washington (1731-1802),  pierwsza dama Stanów Zjednoczonych (1789-1797). Zazwyczaj mężczyznom wolno było wchodzić tylko do przestrzeni na parterze i niektórych przestrzeni na drugim piętrze. Kiedy hotel został po raz pierwszy otwarty, znajdowały się w nim zaawansowane jak na tamte czasy urządzenia mechaniczne: windy, skrzynki pocztowe, ogrzewanie parowe i oświetlenie elektryczne. Każdy pokój miał dostęp do światła naturalnego; hotel nie posiadał żadnych wewnętrznych dziedzińców świetlnych. Goście mogli korzystać z telegrafu, telefonu lub usług kurierskich. Były tam również zewnętrzne wyjścia ewakuacyjne i klatki schodowe. W hotelu nie można było przetrzymywać zwierząt. Istnieje do dziś. Ponadto w nocie historycznej można przeczytać, że w powieści autorka wykorzystała biografie dwóch realnych osób: Edgara "Bezbolesnego" Parkera (1872-1952) i porucznika Michaela Fiaschettiego (1882-1960). W słynnym naszyjniku Parkera było 357 zębów. Legalnie zmienił swoje imię na "Bezbolesny" („Painless”), gdy oskarżono go o złamanie prawa dotyczącego fałszywej reklamy, twierdząc, że jego stomatologia jest naprawdę bezbolesna.

Jedna z prasowych reklam gabinetów Parkera

Z kolei Michael Fiaschetti (1882-1960) rzeczywiście był dowódcą nowojorskiego oddziału włoskiego. Do Stanów Zjednoczonych przybył z Włoch z rodziną ok. 1895 r. Początkowo mieszkał w okolicach Bostonu, a potem w Nowym Jorku. Otrzymał obywatelstwo amerykańskie i w 1908 r. dołączył do Departamentu Policji Nowego Jorku. Szybko zdobył nominację do służby pod dowództwem porucznika Josepha Petrosino we włoskim oddziale nowojorskiej policji. Z Petrosino współpracował zaledwie pół roku. Oddział włoski został stopniowo rozwiązany po zabójstwie Petrosino w 1909 r. na Sycylii. Wiele lat później oddział na krótko został wskrzeszony pod przywództwem Fiaschettiego. W 1920 r. nowy szef oddziału udał się do Włoch w przebraniu, powtarzając zadanie, które kosztowało Petrosino życie. Ostatecznie oddział rozwiązano w 1922 r. Fiaschetti przez pewien czas prowadził prywatną agencję detektywistyczną. 

Michael Fiaschetti


Elizabeth Camden, Kiedy miasto śpi, wydawnictwo Dreams, wydanie 2025, tytuł oryg.: While the City Sleeps, tłumaczenie: Magdalena Peterson, cykl: Kobiety ze Śródmieścia, t. 1, tytuł oryg.: Women of Midtown #1, okładka miękka, stron 368. Premiera 14.02.2025 r. 

https://elizabethcamden.com/


20 stycznia 2025

Tracie Peterson i jej powieści.


Ku swojemu zaskoczeniu odnalazłam z tyłu na półce cykl autorstwa Tracie Peterson (ur. 1959). To amerykańska autorka powieści chrześcijańskich. Często nazywana „królową historycznej fikcji chrześcijańskiej” (“Queen of Historical Christian Fiction”). To głównie romanse historyczne. Napisała ponad 110 powieści, a w Polsce wydano tylko .... 3 (sic!), ale dobrze, że to akurat cały jeden cykl. Autorka bowiem uwielbia powieści szeregować w cyklach. 

Książki znalazły się na listach ECPA, CBA i USA Today. Jej twórczość historyczna przyniosła nagrodę Best Western Romance Author of 2013 od magazynu True West oraz nagrodę USA Best Books 2011 za najlepszą fikcję religijną za Embers of Love oraz wiele innych. Pierwszą książkę wydała w 1993 r. W grudniu 1995 r. podpisała kontrakt z  Bethany House Publishers i od tamtej pory pisze wyłącznie dla Bethany House Publishers/Baker Publishing Group. Współpracowała z wieloma autorami, w tym: Judith Pella, Judith Miller, Jamesem Scottem Bellem, Kimberley Woodhouse i córką Tracie, Jennifer.

Pochodzi z Kansas, a obecnie mieszka z mężem Jimem w górach Montany. Urodziła troje dzieci:  Jennifer, Julie i Erika.

Oddała swoje serce Jezusowi w wieku sześciu lat i od zawsze czuła, że pisanie to jej droga, którą powinna wypełniać. Jej motto w pisaniu, jak i we wszystkich innych aspektach życia, brzmi Soli Deo Gloria — Tylko dla Boga chwała.

Ulubiony werset z Biblii: Jozuego 1:9 (NW)

 Czyż nie nakazałem ci? Bądź silny i odważny. 
Nie bój się, nie trać odwagi, bo Pan, Bóg twój, będzie z tobą, dokądkolwiek pójdziesz.


Lektura cyklu przede mną, ale przeczytałam opisy z zagranicznych portali jej książek i wydają się bardzo interesujące. Szkoda, że w Polsce autorka zupełnie zapomniana....


https://traciepetersonbooks.com/  strona autorki

https://www.goodreads.com/series/list/27788.Tracie_Peterson.html

https://www.facebook.com/TraciePetersonAuthor/

https://www.fantasticfiction.com/p/tracie-peterson/

30 maja 2023

Julia Quinn, Shonda Rhimes, Królowa Charlotta. Opowieść ze świata Bridgertonów.

 


Książka, którą Julia Quinn napisała wspólnie z Shondą Rhimes traktowana jest jako prequel do cyklu o Bridgertonach. Ponoć jak ktoś widział serial Netflixa, to nie musi czytać tej książki. Dokładność i szczegółowość jest zapewniona, a książka miałaby stanowić po prostu transkrypcję filmu. Nie mam odniesień, bo serialu nie widziałam, a książkę przeczytałam. Jeśli chodzi o postać Charlotty to autorki odwołały się do hipotez związanych z jej pochodzeniem.

Jak czytamy we wstępie to oczywiście fikcja historyczna stworzona na kanwie historii. Fabuła odnosi się do wczesnych lat małżeństwa Charlotty i Jerzego (właściwie George'a). Jak wiadomo, nie może być w tej książce żadnego HEA, chociaż powieść ma oczywiście optymistyczne zakończenie podkreślające wartość przeżytego razem życia, narodzenie dzieci i zapewnienie dziedzica na tronie. Ostatecznie przecież czwarty syn Jerzego i Charlotty, książę Edward, miał następcę tronu: księżniczkę 'Alexandrinę Victorię', która później była znana jako królowa Wiktoria.


To historia Zofii Charlotty Mecklenburg-Strelitz (1744-1818), córki księcia Karola Ludwika Fryderyka z Meklemburgii-Strelitz i księżnej Elżbiety Albertyny z Saksonii-Hildburghausen oraz George’a Williama Fredericka (1738-1820) najstarszego syna Fredericka, księcia Walii i Augusty z Saxe-Gotha. Jego dziadkiem był król Jerzy II. Wskutek niespodziewanej śmierci ojca księcia Fredericka w 1751 r. w wieku 44 lat, George został spadkobiercą i objął władzę po śmierci dziadka w 1770 r. Charlotta była niemiecką księżniczką, która przybyła do Londynu wraz z bratem i angielską eskortą 8 września 1761 r. i jeszcze tego samego dnia poślubiła nieznanego jej zupełnie mężczyznę. Jedną z druhen była Sarah Lennox, była sympatia pana młodego. Koronacja Jerzego i Charlotty na króla i królową Wielkiej Brytanii i Irlandii odbyła się 22 września 1761 r. Pomimo, że król wcześniej związany był z wieloma kobietami, małżeństwo uważano za szczęśliwe. W chwili ślubu George miał 22 lata, a Charlotta 17 lat. W ciągu 57 lat małżeństwa rodzina królewska powitała 15 dzieci, z których 13 dożyło dorosłości. Około 1762 r. para królewska przeniosła się do nowej kupionej posiadłości – pałacu Buckingham.


Związek z Jerzym III był obarczony chorobą króla. Pierwsza hipoteza mówi o porfirii. Choroba w zaawansowanej fazie prowadzi bowiem do intensywnych bólów brzucha, skurczów oraz drgawek przypominających takie występujące w epilepsji. Niektórzy historycy uważają, że mógł mieć chorobę afektywną dwubiegunową. Właściwie nie ma możliwości potwierdzenia tych diagnoz do końca. Po wystąpieniu silniejszych u króla objawów choroby trafił on pod opiekę żony. Charlotta nie mogła go często odwiedzać ze względu na jego gwałtowne zachowanie. Pomimo tego królowa wspierała męża w chorobie. W 1810 r. Jerzy III utracił zdolność do rządzenia, a w 1811 r. jego najstarszy syn Jerzy August Fryderyk (1862-1830) został księciem regentem. Charlotta była prawną opiekunką Jerzego III od 1811 aż do swojej śmierci. Choroba męża doprowadziła królową do depresji. Królowa zmarła w wieku 74 lat w Dutch House (obecnie Kew Palace) 17 listopada 1818 r. i  została pochowana w kaplicy św. Jerzego w zamku Windsor. Jerzy III zmarł 29 stycznia 1820 r. w wieku 81 lat. Królem został jego najstarszy syn obejmując władzę jako Jerzy IV.

Faktem jest, że miłość między Charlottą a Jerzym III rzeczywiście istniała, co udokumentowane jest w zachowanych listach. Charlotta darzyła też męża szacunkiem i przyjaźnią. Była kobietą o silnym poczuciu obowiązku, zasadach moralnych i wierze. Powieść - mimo przedstawionych wyżej faktów historycznych - należy jednak traktować jak fikcję będącą wynikiem wyobraźni autorek (alkowa, rozmowy, myśli wewnętrzne).  Fabuła jest oczywiście dobrze skonstruowana, tekst wzbudza emocje i czyta się z przyjemnością. Momentami historia jest zabawna, ale wydaje mi się, że nieco uwspółcześniona oraz brak tu jednak pewnego rodzaju polotu i kreatywności. Cechy te widoczne dla mnie były w pozostałych powieściach Julii Quinn.

 



Julia Quinn, Shonda Rhimes, Królowa Charlotta. Opowieść ze świata Bridgertonów, wydawnictwo Zysk i S-ka, wydanie 2023, tytuł oryg.: Queen Charlotte, Bridgertonowie. Prequel, tłumaczenie: Ewa Horodyska, oprawa miękka, stron 460.

 

Źródła:

https://www.rct.uk/collection/georgian-papers-programme/queen-charlotte

https://www.royal.uk/encyclopedia/queen-charlotte-19-may-1744-17-november-1818

https://www.townandcountrymag.com/society/tradition/a43533175/queen-charlotte-king-george-family-tree/

https://www.hrp.org.uk/kew-palace/history-and-stories/queen-charlotte/#gs.yllzkr

https://www.smithsonianmag.com/smart-news/the-real-history-behind-queen-charlotte-a-bridgerton-story-180982130/

26 marca 2023

Julia Quinn, Suzanne Enoch, Karen Hawkins, Mia Ryan, Kronika towarzyska lady Whistledown.

Kronika towarzyska lady Whistledown to antologia romantycznych opowiadań, które w sposób luźny nawiązują do Bridgertonów, bowiem główni bohaterowie są zupełnie nowi. Wszystkie autorki piszą zajmujące romanse historyczne i są dość popularne wśród wielbicieli tego gatunku.Warto nadmienić, że wszystkie nowele są ze sobą powiązane.



Lady Anne Bishop w opowiadaniu autorstwa Suzanne Enoch (Jedyna prawdziwa miłość) to snobistyczna, zepsuta, ciągle narzekająca, niezadowolona i frustrująca bohaterka. Od urodzenia zaręczona jest z Maximilianem Trentem, markizem Halfurst, który jest hodowcą owiec. Anne lubi towarzystwo mężczyzn, jednocześnie jest zadowolona z faktu, że będąc zaręczoną, nie musi się martwić żadnymi nieoczekiwanymi romantycznymi zalotami. Gdy Maksymilian dowiaduje się o nagannym zachowaniu Anne postanawia w końcu doprowadzić planowany mariaż do skutku. Tyle tylko, że ona woli Londyn od Yorkshire.

W opowiadaniu Karen Hawkins (Dwa serca) heroina Liza jest niezależna i zdecydowana, Royce słodki, ale już sytuacja między nimi jest zagmatwana. Wieloletnia przyjaźń zmienia się wówczas, gdy ona zaczyna szukać męża. To historia najlepszych przyjaciół, którzy w końcu zdają sobie sprawę, że są w sobie zakochani, ale muszą oczywiście najpierw odzyskać rozsądek. Żal jest trochę pana Durhama, który wobec Lizy miał szlachetne zamiary.

Najmniej chyba logiczne - dla mnie - opowiadanie napisała Mia Ryan (Tuzin pocałunków). Ranny podczas wojny Terrance Greyson, lord Darington, po trzech latach nieobecności powraca do Londynu, aby znaleźć żonę. Pewnej nocy spotyka młodą kobietę płaczącą samotnie w pustej loży teatralnej i podaje jej swoją chusteczkę. Lady Caroline Starling jest córką byłego lorda Daringtona, czwartego kuzyna Terrance'a, Ona i jej matka żywią urazę do Terrance'a, odkąd trzy lata wcześniej dano im dwa dni na opuszczenie domu, Ivy Park. Caroline ma skłonność do wyciągania pochopnych wniosków i ciągłego uciekania. Mimo to oczywiście zakochuje się w Terrance.

Z kolei opowiadanie Julii Quinn (Trzydzieści sześć walentynek), choć bardzo słodkie to jednak wydaje się mało przekonujące w opisie romansu. Brak jest szczerości i intensywności uczuć. Susannah Ballister zostaje porzucona i upokorzona przez Clive'a Manna-Formsby'ego, brata Davida Manna-Formsby'ego, księcia Renminster. Susannah była przekonana, że David jej nigdy nie lubił i odnosił się do niej z pogardą. Pewnego jednak przyjęcia nieoczekiwanie prosi ją do tańca.

Opowiadania przepełnione są dowcipem i humorem, które charakterystyczne są dla poszczególnych aktorek. Są jednak nierówne, inaczej pisane, choć istnieją elementy wiążące. To jednak opowiadania, więc fabuła wydaje się w nich podana w wersji skróconej i niedopracowanej, a osobowości bohaterów uznaję za niepełne. Na ich kanwie mogłyby powstać solidne powieści.

 

 

Julia Quinn, Suzanne Enoch, Karen Hawkins, Mia Ryan, Kronika towarzyska lady Whistledown, wydawnictwo Zysk i S-ka, wydanie 2023, tytuł oryg.: The Further Observations of Lady Whistledown, tłumaczenie: Katarzyna Krawczyk, oprawa miękka, stron 496.



21 stycznia 2023

Elżbieta Pytlarz, Mezalians.

 


Przeniosłam się do Warszawy końca XIX wieku, gdzie przez stulecia przybywali osadnicy z różnych zakątków Europy i gdzie mieszkali Polacy, Żydzi, Rosjanie, Niemcy oraz przedstawiciele innych narodowości. To miasto, w którym wówczas wyrazista była różnorodność kulturowa i wyznaniowa. Warszawa rozwijała się pod względem przemysłowym. Cztery narodowości istniały tu w ścisłym związku, ale każda przestrzegała odrębności życia kulturalnego, obyczajowego, materialnego i religijnego. Polacy, Rosjanie, Żydzi i Niemcy żyli obok siebie mimo występujących między nimi antagonizmów. Rosła liczba rodzin mieszanych wyznaniowo, co było efektem przechodzenia wyznawców judaizmu na katolicyzm lub jedno z wyznań ewangelickich. Jedną z takich rodzin – przechrztów – są Złotkiewiczowie. Głowa rodziny to Leon, ceniony i bogaty bankier warszawski, którym jedynym zmartwieniem jest obecnie zabezpieczenie przyszłości córki i rodzinnego, tak z trudem zdobytego majątku. Skupuje więc weksle dłużne nicponia, dwudziestoczteroletniego Henryka Długopolskiego. Ostrzega jego ojca Alfreda przed nieobyczajnym i kosztownym zachowaniem syna. Rozdrażniony Alfred wykupuje co prawda weksle, ale po miesiącach Leon wzywa go po raz kolejny. Alfred zostaje powiadomiony o następnych wekslach opiewających na wysoką sumę, która prawdopodobnie sprowadzi na Długopolskich katastrofę finansową. Złotkiewicz ma jednak na to wszystko radę.


Właściwie nie wiem do końca, co kieruje Leonem, że wpada na pomysł połączenia rodzin. Na pewno łączy się tu kilka elementów: wspólna przeszłość rodzin, znalezienie męża dla Emilii, wychowanie następcy w kierowaniu bankiem. Co prawda Emilia powoli wdraża się w prowadzenie interesu ojca, ale przecież jest osiemnastoletnią panną, w dodatku wychowaną przez matkę pod kloszem, a nie mężczyzną. Autorka znakomicie zresztą pokazuje sytuację kobiet wówczas żyjących w ramach zależności wyznaczonych przez rodziców, męża, konwenanse i położenie społeczne. Emilia to taktaka rudowłosa 'księżniczka', która do tej pory chroniona, nie zaznała zbyt wielu rozczarowań czy ludzkiej krzywdy. Jest naiwna, ale nie pozbawiona inteligencji i zainteresowań. Mam wrażenie, że dopiero rozwinie skrzydła. Mimo wszystko Henryk odnajduje w niej to „coś”, ale nie potrafi tego do końca sprecyzować. Jak na razie doszczętnie zbałamucony jest przez Izabellę, nie potrafi utrzymać pracy, lubi za to wydawać pieniądze na przyjęcia, alkohol i hazard. Nie potrafi uwierzyć, że w końcu ojciec  postanowił przestać go wspierać i musi wziąć odpowiedzialność za własne postępowanie. Znajduje się w matni, z której nie widzi ucieczki. Nie oznacza to jednak, że autorka zdradziła nam do końca osobowości Emilii i Henryka. To jeszcze nadal tajemnica, a jak wiadomo doświadczenia mają wpływ na kształtowanie się zachowania oraz osobowości.

Nie jestem zbyt euforycznie ustosunkowana do polskich książek wydawanych w formacie "saga", bo zazwyczaj (poza małymi wyjątkami) to są jakieś wielkie pomyłki - albo za dużo szczegółów historycznych, albo kolejna skrajność - wszystko jest uwspółcześnione. A w tym przypadku - niespodzianka - wszystko jest z subtelnością i na miarę wyważone. W końcu polska saga, która spełniła w pełni moje oczekiwania, ale boję się, że zaraz będzie jakieś tego pięć tomów i wszystko pójdzie w niezbyt dobrym kierunku. Po drugie, gdy przeczytałam na skrzydełkach w biografii autorki "działaczka /.../ na rzecz obrony demokracji i praw człowieka", lampka ostrzegawcza się zapaliła i obawiam się, że jakieś współcześnie modne społeczne i polityczne kwestie zostaną być może wykorzystane i ostatecznie błądzę już w swej ocenie pierwszego tomu. 

Jestem jednak pełna nadziei, bowiem część pierwsza sagi jest bardzo dobrze opracowana, zaplanowana i co więcej - przekazana. Autorka napisała tyle ile trzeba, nie odkrywa kart do końca, choć oczywiście zapewne dąży do mojego ulubionego w romansach historycznych HEA. Tekst po prostu płynie, a czytelnik znakomicie i doszczętnie zostaje wciągnięty w głąb przedstawionej historii. Odczuwałam złość Alfreda, egzaltację i chorobę jego żony, lekkoduchostwo bawidamka ich syna Henryka, nadzieję i oczekiwania Leona Złotkiewicza, zdystansowanie jego żony oraz naiwność zamkniętej, oderwanej (do pewnego momentu) od rzeczywistości ich córki Emilii. Cała powieść to właściwie zawiązanie kilku nitek w jeden zgrabny motek wełny. Tak jakby autorka ciągnęła je z wielu stron do tego samego miejsca i czasu. Powieść rozpoczyna się z przytupem i kończy tym samym, a czytelnik ma wrażenie, że mimo przeczytania tylu stron i tak jest w punkcie wyjścia opowieści. O ile jednak część pierwsza została poświęcona koneksjom i powiązaniom rodzin Długopolskich i Złotkiewiczów, o tyle wydaje się, że część kolejna będzie skupiona bezpośrednio już na Emilii i Henryku. Na tym etapie - czyli po przeczytaniu części pierwszej sagi - polecam.

 


 

 

Elżbieta Pytlarz, Mezalians, wydawnictwo Prószyński i S-ka, wydanie 2023, Saga: Intrygi i namiętności, t. 1, okładka miękka ze skrzydełkami, stron 433.

3 grudnia 2022

Julia Quinn, Ślubny skandal.

 


Ósmy tom w cyklu Rodzina Bridgerton poświęcony został dwudziestosześcioletniemu Gregory’emu Bridgerton. Widząc szczęśliwe związki swoich braci i sióstr, wierzy w prawdziwą miłość i pragnie miłości. Jest zdeterminowany, aby znaleźć swoją drugą połówkę. Gdy po raz pierwszy zobaczy Hermionę Watson, od razu stwierdzi, że to ta jedyna. Zupełnie nie zwraca uwagi na jej najlepszą przyjaciółkę Lucindę Abernathy. Młoda kokieta postanawia pomóc Gregory’emu zdobyć Hermionę. Lucy i Gregory zostają więc przyjaciółmi. Czują się w swoim towarzystwie wspaniale, dopóki nie zdają sobie sprawy z nowych zupełnie uczuć. Tyle tylko, że Lucy od lat jest zaręczona, a jej wuj nie ma zamiaru dopuścić do zerwania i doprowadzić do ślubu. 

 


Ostatnia odsłona serii Bridgertonów to moim zdaniem pewnego rodzaju rozczarowanie. Może to moja starość przemawia już przez obecny odbiór powieści, ale podkreślam, że powieści Julii Quinn od lat bardzo lubię. Tak jakby autorka wyczerpała już wszystkie pomysły. Pierwsza część powieści jest trochę nudna, a koniec wymuszony, dialogi słabe i pełne powtórzeń z poprzednich powieści cyklu. Brakowało w tym wszystkim pasji, humoru i ciekawych postaci. Wydaje mi się też, że wiele w tej książce jest przerysowane: emocje Gregory’ego, poczucie obowiązku i oddania Lucy, zachwyt nad pięknem Hermiony. Do tego dochodzi szantaż, zdrada i wtrącające się rodzeństwo. Historia dobra, ale frustrująca. Jest oczywiście drugi epilog.

 


Julia Quinn, Ślubny skandal, wydawnictwo Zysk i S-ka, wydanie 2022, oprawa miękka, tytuł oryg.: On the Way to the Wedding, przekład: Agnieszka Dębska, Katarzyna Krawczyk, cykl: Bridgertonowie, t. 8, stron 440.

12 października 2022

Elizabeth Camden, Książę szpiegów.



      Niezmiernie byłam ciekawa powieści poświęconej Luke’owi Delacroix, którego poznałam w pierwszej powieści. To trzeci z rodzeństwa, a jednocześnie brat bliźniak Caroline. Luke po pobycie w więzieniu na Kubie, w końcu może powrócić do Waszyngtonu. Jest co prawda jeszcze osłabiony, ale pod okiem troskliwego starszego brata Graya i jego żony, nabiera sił i nie stroni od aktywności dziennikarskiej i ciekawości dotyczącej informacji w sferze gospodarczej i politycznej. Największym, wieloletnim wrogiem rodziny Delacroix jest Clyde Magruder, który teraz w wyborach chce uzyskać mandat do Kongresu. Luke pragnie temu przeszkodzić, ale wszystko komplikuje oczywiście kobieta. To Marianne Magruder, której  Luke pospieszył na pomoc  w mroźny dzień, aby wydostać psa z wody. Luke zafascynowany jest odważną młodą panną, w dodatku rządową fotografką, ale poznanie jej nazwiska nie przynosi mu spokoju i szczęścia. Wieloletnie zatargi dzielą bowiem rodziny i zakochani zdają sobie sprawę, że wspólna przyszłość jest dla nich niemożliwa. Innymi słowy Luke pracuje nad poprawą przepisów dotyczących bezpiecznej żywności produkowanej dla społeczeństwa. Jednocześnie stara się być z kobietą, którą kocha. Trudno to pogodzić i nie jest to łatwe, bowiem jej ojciec jest właścicielem firmy produkującej żywność w puszkach.


    Luke to odważny, trzydziestoletni mężczyzna, w dodatku szpieg rządowy. Wiele rozmyśla na temat swojej pracy, wyznaczonych sekretnych zadań i rodzinnych sprawach. Pamiętajmy też o tym, że w kubańskim więzieniu czytał Biblię, co umocniło jego wiarę w Boga i ostatecznie ustawiło hierarchię wartości. Za to można obserwować osobiste dojrzewanie wewnętrzne Marianne.




       W tle fabuły osadzonej w 1902 roku, oczywiście ówczesne sprawy polityczne, a również poruszone tematy farmaceutyczne i spożywcze z cyklu "ludzie nie wiedzą, co jedzą". Bardzo ciekawie zostały te zagadnienia zarysowane. Elizabeth Camden wykorzystuje w powieściach fakty, trzyma się prawdziwych informacji, wplata wydarzenia historyczne, odkrycia naukowe i nowinki techniczne. Warto zaznajomić się z notką dodaną na końcu książki. Jej powieści zawsze są rzetelnie napisane pod względem historycznym i obyczajowym. Nie ma tu idealizmu, zawsze są zalety i wady, jasne i ciemne strony, łagodność i surowość w analizie. To przyjemne zakończenie cyklu, który bardzo polecam.


Elizabeth Camden, Książę szpiegów, wydawnictwo Dreams, wydanie 2022, tytuł oryg.: The Prince of Spies, tłumaczenie: Magdalena Peterson, cykl: Nadzieja i Honor, t. 3, oryg.: Hope and Glory #3, oprawa miękka, stron 368.

 

tom 1 "Król przypraw"

tom 2 "Pozłacana dama"

2 października 2022

Julia Quinn, Magia pocałunku.

 


Magia pocałunku to powieść, gdzie na plan pierwszy z rodzinki Bridgerton wysunęła się Hiacynta. Jest ona ósmą i najmłodszą z rodzeństwa. To szczera, odważna, inteligentna, zadziorna, pełna cennego humoru młoda kobieta, a jej jedną z ulubionych starszych matron - ku zdziwieniu pozostałego rodzeństwa -  jest Lady Danbury. Starsza pani jest zafascynowana Hiacyntą i oczywiście pragnie jej szczęścia. W dodatku ma wnuka, niespokojnego duchem Garetha St. Claira. Przystojny młodzieniec, zyskał co prawda miano hulaki, ale nadal stroni od towarzyskich salonów. Jego matka, brat i babka ze strony ojca już dawno nie żyją, a ojciec go nienawidzi. Ma tylko jedną osobę, która go kocha i którą kocha w zamian – swoją babcię, jedyną Lady Danbury. Tymczasem trwa kolejny sezon prawie dwudziestodwuletniej Hiacynty w Londynie, która uczestniczy we wszelkiego rodzaju przyjęciach i balach, a co wtorek odwiedza lady Danbury. Dwudziestoośmioletni Gareth odwiedzał babcię co środę, ale pewnego wtorku robi wyjątek. Podekscytowany prezentem od szwagierki, wdowy po zmarłym bracie, St. Clair udaje się po radę do babki. Gareth potrzebuje bowiem tłumacza zapisków prababki Izabelli. Szybko okazuje się, że Hiacynta zna włoski na tyle, aby zrozumieć treść. Zapiski są tajemnicze, skrywają wskazówki do rozszyfrowania, a co więcej stają się przyczyną nocnych wypraw Hiacynty i Garetha w niedozwolone miejsce. W ten sposób dla tych dwojga kończy się monotonia, a rozpoczyna się prawdziwa przygoda, nie tylko w sprawach uczuć.


Zabawne są sceny z członkami rodziny Bridgertonów. Zauważalny jest jednak rażący kontrast między życiem Hiacynty, a życiem Garetha St. Claira. Momentami było to wzruszające i bolesne. W tej powieści Julia Quinn znakomicie połączyła elementy poważne z beztroskimi. Prowadzone rozmowy są błyskotliwe i dowcipne, z odrobiną sarkazmu i ironii. To urocza powieść, w której autorka potrafiła zbudować napięcie wokół kilku wątków, nie tylko miłosnego. Do powieści w tym wydaniu dołączone zostało drugie zakończenie. To jedna z lepszych powieści w cyklu.

 



Julia Quinn, Magia pocałunku, wydawnictwo Zysk i S-ka, wydanie 2022, tytuł oryg.: It's in His Kiss, przekład: Katarzyna Krawczyk, cykl: Bridgertonowie, t. 7, oprawa miękka, stron 430.

25 sierpnia 2022

Brenda Joyce, Śledztwo panny Cahill.

 


Śledztwo panny Cahill to siódmy w kolejności tom przygód młodziutkiej, bo zaledwie dwudziestoletniej, pięknej, samozwańczej detektyw Franceski Cahill. W Polsce pojawiły się trzy ostatnie części. Jest rok 1902, dokładnie kwiecień, Nowy Jork, a przed młodą kobietą stoi kryminalne wyzwanie. Jakiś szaleniec zaatakował trzy kobiety i stanowi zagrożenie dla kolejnych. Dwie pierwsze ofiary przeżyły, ale trzecia nie żyje. Wszystkie kobiety to zubożałe Irlandki, co wpływa na kolejny wniosek wysnuty przez Fran. Kobieta obawia się, że jej dwie przyjaciółki - Maggie Kennedy i Gwen O’Neil, mogą być kolejnymi ofiarami. Pomocnikiem Fran jest zresztą syn Maggie, jedenastoletni Joel. Tymczasem Fran współpracuje z komisarzem policji Rickiem Braggiem, nota bene przyrodnim bratem jej narzeczonego Caldera Harta. Rick Bragg jest najstarszym synem Rathe Bragg, ma około dwudziestu ośmiu lat i nosi w sobie domieszkę krwi Apaczów. Na początku jest wspomniane, że Fran żywiła wobec Rocka pewne nadzieje, ale stało się jednak inaczej. Rick i Calder mają tego samego ojca, Rathe. Calder zamieszkał z nimi, kiedy zmarła jego własna matka i był zazdrosny o Ricka bez powodu. Zawsze czuł się pominięty i gorszy. Niebezpieczne śledztwo plus rywalizacja mężczyzn, wpłynie na związek Caldera z Fran, który zaczął balansować na krawędzi.


Oprócz śledztwa mamy tu też poruszone sprawy osobiste. Pojawia się żona Ricka, Leigh Anne, która jest sparaliżowana po wypadku samochodowym. z tego, co zrozumiałam, wkroczyła ponownie do życia Ricka po kilku latach separacji. Z drugiej strony Calder, który zyskał sławę kobieciarza, nie podoba się ojcu Fran. W dodatku była kochanka Caldera, Daisy, nie może się pogodzić z rozstaniem. To wszystko razem wpływa na związek Fran z Calderem. 


Francesca Cahill jest bystra, dowcipna, odważna i piękna, ale trochę lekkomyślna. Jest dziedziczką, ale utrzymuje kontakty z ludźmi z niższych warstw społecznych. Calder Hart jest arogancki i pewny siebie, zrezygnował z dawnego rozpustnego życia dla Fran. Jest o nią zazdrosny. Z kolei Rick żywi uczucia zarówno do swojej żony, jak i Fran, ale nie są one jednak na tym samym poziomie. Jest jeszcze wydziedziczony brat Fran, który potajemnie kocha biedną wdowę, ale otwarcie jest związany z Bartollą.

To lekka, zabawna, romantyczna powieść z wątkiem kryminalnym, z wciągającą, ale niezbyt głęboką, fabułą. Mimo mankamentów opowieść ciekawa, ale jak na epokę osadzonej fabuły, trochę uwspółcześniona. Bardzo się jednak cieszę, że powieści historyczne w końcu zyskują uwagę i przede wszystkim - większe wydanie (co za tym idzie większą czcionkę).

 

Brenda Joyce, Śledztwo panny Cahill, wydawnictwo HarperCollins Polska, wydanie 2022, tytuł oryg.: Deadly Illusions, Cykl: Francesca Cahill t. 7, okładka miękka, stron 384.

 

https://brendajoyce.com/  strona Autorki


Kolejność tomów w cyklu  FRANCESCA CAHILL:

1. Deadly Love

2. Deadly Pleasure

3. Deadly Affairs

4. Deadly Desire

5. Deadly Caress

6. Deadly Promise

7. Deadly Ilusions - Śledztwo panny Cahill

8. Deadly Kisses - Najtrudniejsza sprawa panny Cahill

9. Deadly Vows - Skandal na ślubie panny Cahill 

 

9 lipca 2022

Julia Quinn, Grzesznik nawrócony.

 


1820. Michael Stirling zakochał się w ukochanej swojego kuzyna Johna Stirlinga, hrabiego Kilmartin,  właściwie od pierwszego wejrzenia. Francesca Bridgerton była piękna, kobieca, roztaczała wokół siebie aurę ciepła i ukojenia. Tyle tylko, że dla Michaela była poza zasięgiem. Oczywiście Michael utrzymywał z małżeństwem towarzyskie i przyjacielskie stosunki. Aby jednak nie zdradzić się ze swoimi uczuciami, założył na użytek publiczności swoistą maskę. Wykreował obraz bawidamka i uwodziciela. Jeszcze gorzej było po niespodziewanej śmierci Johna. Michael nie radził sobie ani ze stratą Franceski, ani z tym, że został hrabią Kilmartin. W dodatku młoda kobieta potrzebowała tylko jego wsparcia i przyjaźni, a Michael darzył ją przecież głębszym uczuciem. Wobec tego zdecydował się uciec i opuścić Anglię na rzecz Indii. W tym czasie całym majątkiem zarządzała z powodzeniem Francesca. Michael wraca po kilku latach. Francesca ma wówczas dwadzieścia sześć lat i od paru miesięcy w końcu jest świadoma czego pragnie najbardziej, czego pragnie. Postanawia wrócić do Londynu ze Szkocji, zmienić garderobę i ponownie pojawić się na salonach. 

 

Francesca kochała Johna, ale kochała również Michaela jako przyjaciela, powiernika i kuzyna swojego męża. Zobaczyła mężczyznę w Michaelu dopiero wówczas, gdy ten wrócił z Indii. Jako kobieta, która darzyła swojego męża wielkim uczuciem, czuła, że zdradza. Co robi? Ucieka do Szkocji. Tak, same ucieczki.


 

Czytałam książkę parę lat temu, ale oczywiście bez drugiego – zawartego tutaj – epilogu. Nawiasem mówiąc lubię wracać do starych romansów. Michael jest lojalny, opiekuńczy, troskliwy, a Francesca momentami frustrująca. Uroczy jest natomiast, mający tu swoją rolę, Colin. Oczywiście o członkach rodziny Bridgerton jest sporo. Powieść jasno można podzielić na dwie części: w pierwszej, w której autorka kreuje fabułę i drugą, opartą jedynie na seksie połączonym z manipulacją i wstydem. Wobec tego książka dziś wydaje mi się nierówna. Jest jednak pasja i namiętność oraz piętrzące się problemy. Warto zwrócić uwagę jednak na drugi epilog. Optymistyczny. Należy też przeczytać słowo od autorki, w którym tłumaczy pewne sprawy. Oczywiście polecam.

 


Julia Quinn, Grzesznik nawrócony, wydawnictwo Zysk i S-ka, wydanie 2022, tytuł oryg.: When He Was Wicked, tłumaczenie: Maria Wójtowicz, Katarzyna Krawczyk, okładka miękka ze skrzydełkami, stron 474.

25 kwietnia 2022

Elizabeth Camden, Pozłacana dama.

 


    Jest 1900 r., tuż przed wyborami prezydenckimi. Caroline Delacroix jest sekretarką pierwszej damy Stanów Zjednoczonych. Mimo tego, że złożyła wypowiedzenie i przyznała się do prawdy o swoim bracie bliźniaku, Luke’u, prezydent zdecydował o dalszym jej zatrudnieniu. Nic w tym dziwnego, bowiem po stracie dzieci, małżeństwo traktowało ją jak własną córkę. W dodatku Caroline jako jedna z nielicznych potrafiła znosić fochy pierwszej damy, nie pozwolić na występowanie błędów w jej zachowaniu podczas oficjalnych spotkań, interweniować w czasie zdrowotnych kryzysów i naprowadzić odpowiednimi wskazówkami stanowczym słowem. Caroline ma dwadzieścia osiem lat, jest piękna, niezależna i przed wszystkimi chce ocalić brata. W jej działaniach wspiera ją jej kolejny, ale znacznie starszy brat - Gray, którego czytelnicy poznali w pierwszej części cyklu.

      

       Tymczasem w Białym Domu pojawia się  Nathaniel Trask, który po ostatniej akcji zostaje w formie swoistej nagrody i awansu, zatrudniony jako szef służby bezpieczeństwa. Zaczyna wprowadzać wokół pierwszego małżeństwa nowe porządki, które nie zawsze podobają się Caroline. Młoda kobieta postanawia jednak podporządkować się przystojnemu, inteligentnemu, błyskotliwemu, ale zarazem skrytemu mężczyźnie. Tym bardziej, że polubiła Nathaniela i odkryła w sobie nowe, nieznane uczucia. Nathaniel jest typem samotnika, a tragedia z jego przeszłości miała wpływ na jego życie i kształtowanie osobowości. Jest cichy, honorowy, zasadniczy i może wydawać się nawet nudnym. Ma jednak dobry wpływ na impulsywną Caroline.


 

      Dobre relacje trwają dopóki Trask nie nabiera pewnych podejrzeń i odkrywa tajemnicę Caroline. Każde z nich ma swoje cele: Caroline zdolna jest  poświęcić wiele, aby ratować swojego brata bliźniaka, a Nathaniel nie ma zamiaru rozpraszać się w pracy. Kierują się w swoim postępowaniu tym, co uważają za słuszne. Wokół rodzącego się w zaistniałym konflikcie interesów uczucia, mamy jeszcze bezpośrednie zagrożenie życia pary prezydenckiej.


       W powieści odnaleźć można wątki związane z nowinkami technicznymi początku XX wieku. Dziś trudno sobie wyobrazić, że w Białym Domu były cztery telefony. Mamy odniesienia do ówczesnych wydarzeń historycznych, tła obyczajowego i społecznego oraz wiary. Rzeczywiście w 1900 r. miały miejsce wybory prezydenckie w USA i ponownie na ten urząd wybrano Williama McKinley'a (1843-1901). Autorka znakomicie charakteryzuje osobowości bohaterów oraz buduje powolnie romans, który całkowicie jest jednak zgodny z intensywnością fabuły. To połączenie historii, romansu, przygody i intrygi. Powieść jest urzekająca i nieodparcie zaprasza do poznania kolejnej części w cyklu, poświęconej poznanemu Luke’owi.

 

 

Elizabeth Camden, Pozłacana dama, wydawnictwo Dreams, wydanie 2022, tytuł oryg.: A Gilded Lady, tłumaczenie: Magdalena Peterson, cykl: Nadzieja i Honor, t.2, oryg.: Hope and Glory #2, okładka miękka, stron 400.


9 kwietnia 2022

Charlotte Browne, Mały przewodnik po świecie Bridgertonów. Cała prawda o czasach regencji.



     Kto pokochał książki Julii Quinn z cyklu poświęconego rodzinie Bridgertonów, ten z ciekawością przeczyta publikację autorstwa dziennikarki Charlotte Browne. Co prawda, książka jest bliższa serialowi, niż powieściom i raczej ma zainteresować tych, którzy zafascynowali się wersją filmową, ale bawiłam się przy czytaniu setnie.  Przy czym zaznaczam, że nie widziałam ani jednego odcinka serialu i tkwię w błogiej, powieściowej świadomości.

    Pozycja przybliża potencjalnemu czytelnikowi fakty historyczne dotyczące okresu regencji w formie kalendarium najważniejszych wydarzeń. Ciekawe są rozdziały poświęcone przewodnikowi po języku okresu regencji; największym skandalom; konwenansom i tajemniczym wskazówkom. Można dowiedzieć się, co oznacza dane użycie wachlarza, chusteczki czy nawet torebki. Finezyjnie ukazane są sposoby na ówczesne zaloty. Dodatkowo mamy zbiór wiadomości dotyczących ówczesnej mody męskiej i kobiecej, łącznie z analizą noszonej biżuterii i zaprezentowanych w serialu fryzur. Fakty z historii zgrabnie zostały połączone z zabawnymi kwestionariuszami przeznaczonymi dla czytelnika. Jest też rozdział dotyczący miejsc związanych z Bridgertonami, tych w powieści i tych, które zostały uwiecznione w kadrze filmowym. Autorka przedstawia też rzeczywiste kobiety, które tak jak powieściowa Eloise, wypowiadały błyskotliwe i przenikliwe komentarze, chciały się kształcić i wydobyć się poza narzucone im role w społeczeństwie. Mowa jest też o muzyce epoki i rodzajach tańców oraz o ścieżce dźwiękowej wykorzystanej w serialu.



    Książkę należy traktować jako pewnego rodzaju wprowadzenie do świata Bridgertonów i wstęp do samodzielnego studiowania książek dotyczących okresu regencji. Zawiera bowiem podstawowy zasób wiedzy, który pomoże zrozumieć ówczesne czasy, poznać - oprócz bohaterów fikcyjnych - postacie historyczne i zrozumieć zasady towarzyskie. Lekka, przyjemna, zabawna rozrywka.


 

Charlotte Brown, Mały przewodnik po świecie Bridgertonów. Cała prawda o czasach regencji, wydawnictwo Zysk i S-ka, wydanie 2022, tytuł oryg.: The Little Book of Bridgerton. The Regency World of Bridgerton Laid Bare, tłumaczenie: Katarzyna Krawczyk, okładka twarda, stron 192.


26 marca 2022

Julia Quinn, Oświadczyny.


     Oświadczyny to piąty tom w cyklu o rodzinie Bridgertonów. Tym razem bohaterką jest dwudziestoośmioletnia Eloise, która po ślubie najlepszej przyjaciółki Penelopy z Colinem, poczuła  w końcu, że brakuje jej bratniej duszy. Do tej pory to Penelopa ją wspierała i była dla niej oparciem, a obecnie dla niej najważniejszą osobą stal się mąż. To właściwie Eloise powinna pierwsza wyjść za mąż, biorąc pod uwagę ilość odrzuconych kandydatów, a nie Penelopa, która przez lata nie miała ani jednego konkretnego adoratora. Eloise pragnęła  do tej pory małżeństwa z miłości, ale zważywszy na zaawansowany wiek zaczęła brać pod uwagę również małżeństwo z rozsądku. Już około roku prowadziła korespondencję z wdowcem, niegdyś mężem jej dalekiej kuzynki Mariny. Pewnego dnia dostarczony został jednak od niego osobliwy list, który w swej treści przekazywał Eloise propozycję przyjazdu do nieznanego majątku. W dodatku mowa była o prawdopodobnym małżeństwie.  


     Eloise myślała nad zawartością listu ponad miesiąc, gdy zdecydowała się ułożyć w głowie sprytny plan opuszczenia swojej wielkiej rodziny i wyruszenia w nieznane rejony Anglii, aby spędzić czas z trzydziestoletnim sir Philipem Cranem. Oczywiście była przerażona, bowiem nie znała baroneta osobiście. Postanowiła wykorzystać jednak szansę, jaką zesłał jej los. Cóż z tego, że pojawiła się w jego posiadłości bez zapowiedzi, cóż z tego, że akurat w tym czasie nie było przyzwoitki i cóż z tego, że okazało się, że w domu jest dwójka rozbrykanych dzieci. Eloise postanawia spędzić w posiadłości Crane’a dwa tygodnie. Wszystko to jednak bez wiedzy swojej matki i swoich braci. Życie pełne jest niespodzianek.


     Sir Philip Crane to mężczyzna, który wskutek choroby żony stał się człowiekiem stroniącym od towarzyskich uciech. Jego pasją jest botanika, ale po śmierci brata stając się jedynym dziedzicem musiał porzucić karierę badacza i zająć się majątkiem. Nie miał też dobrych stosunków z ojcem, nie kochał właściwie żony, i nie był też dobrym ojcem dla swoich dzieci. Same problemy. Eloise jest gadatliwa, głośna, inteligentna uśmiechnięta i pełna optymizmu. Do tej pory jawiła się jako bohaterka niekonwencjonalna i odważna. W tej powieści po prostu jest zwykłą dziewczyną żyjącą w okresie regencji. Potrafi też postawić prędzej czy później na swoim. Często wpada jednak w irytację, gdy Philip nie rozumie jej intencji.

    W powieści mowa jest też o znanych członkach rodziny Bridgertonów. W tle poruszony został problem depresji i myśli samobójczych. Powieść jest dowcipna, momentami jednak przesadzona, a czytający szybko wyrabia sobie opinię dotyczącą zachowania Crane'a jako mężczyzny i Eloise jako kobiety tamtych czasów. Każdy rozdział został poprzedzony fragmentem korespondencji Eloise, jaką prowadziła z członkami rodziny na przestrzeni lat. Atutem tego wydania jest dodanie rozdziału pokazującego dalsze losy Eloise i Philipa.

 


Julia Quinn, Oświadczyny, wydawnictwo Zysk i S-ka, wydanie 2022, tytuł oryg.: To Sir Phillip, With Love (2003), przekład Anna Reszka, cykl: Bridgertonowie, tom 5 (Bridgertons #5), okładka miękka, stron 376.