Jane Austen, Lady Susan, Sanditon, Watsonowie.

Lady Susan to powieść epistolarna. Piękna, dowcipna, zalotna i niedawno owdowiała trzydziestopięcioletnia Lady Susan Vernon ma szesnastoletnią córkę Federicę. Chcąc zawrzeć kolejne małżeństwo szuka dla siebie korzystnego dżentelmena. Przy okazji próbuje wciągnąć córkę w fatalny związek. Lady Susan jest intrygantką, manipulatorką i kobietą drapieżną. Jest przebiegła, samolubna i właściwie bezwstydna. Uwielbia otaczać się mężczyznami, bez względu na ich wiek, mężami innych kobiet i zalotnikami. Nie poprzestaje jednak na filtrach, bowiem nie krępuje się spędzać nocy z innymi mężczyznami. To wspaniale napisana powieść o manierach i obyczajach z okresu regencji, która obnaża prawdziwe intencje tytułowej bohaterki, która pozbawiona jest jakichkolwiek skrupułów.

Z kolei Sanditon (1817) to niedokończona powieść Jane Austen. Autorka napisała jedynie jedenaście rozdziałów. Akcja rozgrywa się w rozwijającej się nadmorskiej wiosce Sanditon na wybrzeżu Sussex. Poznajemy jej najważniejszych mieszkańców. Wśród nich wyróżnia się  pan Parker, lokalny właściciel ziemski, który ma wielkie plany przekształcenia wioski rybackiej w modne uzdrowisko. Plany finansuje miejscowa wielka dama Lady Denham. Historia opowiedziana jest z perspektywy Charlotte Heywood, która jest gościem państwa Parker. Dziewczyna poznaje szereg osób. Bratanek Lady Denham, Sir Edward Denham, jest przystojny, sympatyczny i utytułowany, ale ma skłonność do długich, nadętych przemówień w najbardziej pompatycznym i afektowanym stylu. Clara Brereton jest ubogą krewną Lady Denham, wobec której Edward ma swoje plany. Clara nie należy jednak do słabych dziewcząt i konkuruje z nim o względy swej opiekunki. Na uwagę zasługuje Pan Parker oraz jego rodzeństwo, z których trójka mają ciągle jakieś dolegliwości. Sidney to brat Pana Parkera, który można się domyślać z listów ma poczucie humoru i nie stroni od wyrażania szczerych opinii. Pozostaje jednak tajemniczym bohaterem powieści. Dopowiedzenia można odnaleźć w popularnym serialu (nie widziałam jeszcze trzeciego sezonu). Warto jednak zaznaczyć jak wspaniałą obserwatorką była Austen, która ironizuje na temat hipochondryków, spekulacji biznesowych i relacjach. Powieść Austen pisała tuż przed chorobą, a mimo to odznacza się ona pewną świeżością i lekkością. Teraz nie jednostka, ale cała społeczność walczy o polepszenie przyszłości, choć oczywiście nadal liczą się przede wszystkim pieniądze. Mamy też Pannę Lamb, która jest „półmulatką”.

Watsonowie to książka uważana za szkic do Emmy. Autorka pracę nad książką rozpoczęła w 1804 r. , ale nigdy jej nie ukończyła. W tym tomie po raz pierwszy jest publikowane jej dokończenie napisane przez L. Oulton. Ramy czasowe powieści pisanej przez Jane Austen obejmują około dwóch tygodni i służą przedstawieniu głównych bohaterów. Pan Watson jest owdowiałym i schorowanym duchownym, mającym dwóch synów i cztery córki. Najmłodsza córka, Emma, ​​bohaterka opowieści, została wychowana przez zamożną ciotkę, dzięki czemu jest lepiej wykształcona i bardziej wyrafinowana niż jej siostry. Emma zmuszona jest jednak wrócić do domu, po tym jak jej ciotka zawarła drugie małżeństwo. Martwi się dość prymitywnym i lekkomyślnym zachowaniem swoich sióstr, które chcą jak najszybciej pozyskać mężów. Szczególnym przedmiotem ich zainteresowania jest Tom Musgrave. Niedaleko Watsonów mieszkają Osborneowie. Emma zwraca na siebie uwagę młodego i niezdarnego Lorda Osborne'a, gdy bierze udział w balu w pobliskim mieście. Z kolei pani Blake przedstawia Emmę bratu, panu Howardowi, wikariuszowi w kościele parafialnym w pobliżu zamku Osborne. Tymczasem w domu Watsonów pojawia się jeszcze brat Robert i jego apodyktyczna i snobistyczna żona.  Tutaj historia się urwała, L. Oulton ukończył/ła swoja wersję w 1923 r. Nie zostały wprowadzone już żadne nowe postacie, a kontynuacja jest pisana w stylu Jane Austen. Zawiera co prawda notatki siostry  - Cassandry i siostrzenicy Jane - Catherine, ale wygląda już jednak jak streszczenie. 

Wszystkie trzy opowieści pokazują jak wielki talent i zmysł obserwacji miała Jane Austen, która bezlitośnie obnażała przywary sobie współczesnych. Dla mnie uniwersalne opowieści, zresztą jak każda Jane Austen.

 

Jane Austen, Lady Susan, Sanditon, Watsonowie, wydawnictwo MG, wydanie 2023, tłumaczenie: Dorota Tukaj, okładka twarda, stron 256. 

Jane Austen, Emma.

 

Z przyjemnością wróciłam ponownie do Emmy Jane Austen, tym bardziej, że na BBC First przypomniano serial (w rolach głównych: Romola Garai, Jonny Lee Miller). Któż nie zna Emmy Woodhouse, która ma dwadzieścia lat i obecnie samotnie mieszka ze starszym ojcem Henrym w posiadłości położonej w spokojnej wiosce Highbury w hrabstwie Surrey. 

Dziewczyna wychowana była przez zbyt troskliwego ojca i pobłażliwą wobec niej guwernantkę, która wyszła właśnie za mąż. Starsza siostra Emmy wyszła za mąż za brata George’a Knightly’a, sąsiada Emmy. Pan Knightly jest starszy od Emmy o szesnaście lat i zna ją od dziecka. Częsta też odwiedza swoich sąsiadów i prowadzi z nimi konwersację. Zdaje sobie sprawę, że Emma zajmuje w towarzystwie pozycję uprzywilejowaną, jest kapryśna, rozpieszczona, ambitna, manipuluje ludźmi i uwielbia mieszać się w cudze sprawy. Po ślubie swej guwernantki z wdowcem Panem Westonem, zdecydowała zająć się swataniem. Postanawia znaleźć męża dla swojej nowej przyjaciółki, Harriet Smith. Emma nie zauważając pozycji Harriet w towarzystwie, jest przekonana, że dobrym wyborem będzie miejscowy pastor pan Elton. Choć wydaje się, że serce panny Smith jest już zajęte, to za namową Emmy dziewczyna odrzuca oświadczyny farmera Roberta Martina. Wkrótce okazuje się, że krytyczne spojrzenie na sytuację przez Pana Knightly’a było sensowne, a Emma zaczyna dostrzegać wady swoich działań. Tymczasem na scenie pojawia się syn Westona, wychowany przez bogatą ciotkę, Frank Churchill, który jest przystojny i w pewnym stopniu zyskuje uznanie Emmy. Do sióstr Bates przyjeżdża też Jane Fairfax, która jest piękna i wykształcona, ale pozbawiona majątku musi zatrudnić się w przyszłości jako guwernantka.

W tle zaczyna być gęsto od niedopowiedzeń, intryg i tajemnic. Porażki Emmy zaczynają się mnożyć. Dziewczyna chce narzucić otoczeniu swoje racje i koncepcje. Nie bierze pod uwagę położenia i uczuć innych. Właściwie zaślepiają ją pycha i próżność. Filtruje z Frankiem Churchillem nie zauważając jego osobliwej gry. Racjonalne podejście ma Pan Knightly, który w prowadzonych dysputach z Emmą nie boi się jej strofować, pouczać, ganić i przestrzegać. Na szczęście Emma zdaje sobie sprawę ze swojego zaślepienia i wewnętrznych uczuć. 

Jest to powieść uniwersalna, bowiem zawierająca morał, który każdy czytelnik powinien z łatwością odnaleźć. Polecam.

 

Jane Austen, Emma, wydawnictwo MG, wydanie 2023, przekład: Edyta Głód, okładka twarda, stron 544.

Jane Austen, Mansfield Park.

 

Z przyjemnością ponownie przeczytałam powieść Jane Austen Mansfield Park. Lubię też adaptacje filmowe tej książki, która po raz pierwszy została wydana w 1814 r. Losy Fanny Price wzbudzają współczucie. Jej matka Frances, przed laty nie słuchając rad bliskich, wyszła za mąż z miłości za porucznika marynarki, który nie miał żadnych koneksji, więc nie mógł też awansować. Skutek tego był opłakany. Rodzina nie zaakceptowała mezaliansu,  mąż ciągle nie miał pracy i nadużywał alkoholu, na świecie pojawiały się kolejne dzieci. Matka Fanny postanowiła więc odnowić stosunki z siostrami. Jedna z nich to zamożna baronowa Pani Bertram, która zabiera najstarszą córkę Price'ów na wychowanie. Druga z sióstr matki Fanny, Pani Norris, to wdowa po pastorze, obecnie zarządza domem Bertramów. Fanny jest skromna, cicha, zawsze pomocna, ale nie jest na równi traktowana z córkami Bertramów: Julią i Marią. Fanny zaprzyjaźnia się za to z jednym synów (swoim bratem ciotecznym) – Edmundem, który pragnie zostać w przyszłości pastorem. Posiadłość ma odziedziczyć najstarszy syn – Tom, który żyje rozrzutnie i ciągle się bawi. Ojciec postanawia więc zabrać go na Antiguę leżącą na Morzu Karaibskim. Tymczasem w okolicy pojawia się czarujące rodzeństwo - Mary i Henry Crawfordowie. Edmund traci głowę dla uwodzicielskiej panny Crawford, a zaręczona z panem Rushworthem Maria Bertram, poczuje namiętność do pana Crawforda.

 

Fanny mimo tego, że jest cicha, pasywna i nigdy nie chce nikomu przeszkadzać, ma jednak inne zdanie na temat Crawfordów. Zupełnie nie podoba się jej nowe towarzystwo, tym bardziej, że Edmund przestaje mieć dla niej czas. Ciotka, pani Norris, ciągle podkreśla, gdzie jest miejsce Fanny. Niemal do końca powieści Fanny jest traktowana zarówno jako członek rodziny, jak i służąca. Bertramowie uznają ją co prawda za swoją siostrzenicę i kuzynkę, ale jej status jest zawsze nieco niższy. Z drugiej strony warto zauważyć, że dziewczyna na zawsze traci bliską relację z członkami własnej rodziny. Fanny jest wzywana do załatwiania spraw na posyłki, przekazywania wiadomości i zapewniania towarzystwa Lady Bertram. Wskutek nieobecności surowego pana domu, młodzi szukają przyjemności i rozrywek. Liczy się nie dobro drugiej osoby, ale zaspokojenie swoich egoistycznych pragnień. 

Wydaje się, że Mansfield Park jest najbardziej moralizatorską, a zarazem uniwersalną, powieścią Jane Austen. Autorka zwraca uwagę na zachowania młodych ludzi, którzy za nic mają wartości i tradycje. Liczy się próżność, zabawa i własna przyjemność. Zauważyć można, że nikt z rodzeństwa nie martwi się o bezpieczeństwo ojca. Po jego wyjeździe wszyscy zaczynają „oddychać”. Pani domu nie ma tu nic do powiedzenia. Miejsce kobiety jest wyraźnie zaznaczone, a Jane Austen pokazuje, że świat postrzegany tylko w wymiarze patriarchalnym nie jest dobrym wyborem. Podkreśla też, że warto szukać drugiej połówki, budować związek oparty na przyjaźni, zaufaniu i wzajemnym szacunku. Z drugiej strony oburzać może fakt związany z istnieniem związków między kuzynostwem pierwszego stopnia. Małżeństwa tego typu były wówczas na porządku dziennym. Autorka oprócz obyczajowości porusza kwestie związane z kolonializmem. Warto powracać do książek Jane Austen.

 

 

Jane Austen, Mansfield Park, wydawnictwo Mg, wydanie 2023, tłumaczenie: Anna Przedpełska-Trzeciakowska, oprawa twarda, stron 488.

Jane Austen, Perswazje.

 

Warto odnotować, że nakładem wydawnictwa MG ukazała się kolejna powieść Jane Austen w przekładzie Anny Przedpełskiej-Trzeciakowskiej. To Perswazje, kolejna powieść dziewiętnastowiecznej pisarki, która porusza wątek miłosny na tle kwestii społecznych i obyczajowych.

Osiem lat temu Anna Elliot ugięła się pod naciskiem rodziny i podjęła decyzję, że nie poślubi mężczyzny, którego kocha, kapitana Fryderyka Wentwortha. Ponownie spotyka go obracając się w tym samym kręgu towarzyskim. Anna odkrywa, że ​​zapomniane i zagrzebane uczucie na nowo nabiera swoistej energii. Wentworth zachowuje się jednak tak, jakby byli sobie obcy i wydaje się bardziej zainteresowany Luizą.

W swojej ostatniej powieści Jane Austen opowiada historię miłości, która z humorem, wnikliwością i czułością znosi próby czasu i społeczeństwa. Można powiedzieć, że Anna w młodości została zmuszona do roztropności, z wiekiem nauczyła się romantyzmu. W fabule powieści, regeneracja następuje po rozpadzie, podobnie jak nadzieja przychodzi po przygnębieniu, nostalgii i melancholii. Co więcej, narracja powieści kończy się w marcu, na wiosnę, na początku naturalnego cyklu, tradycyjnego symbolu odrodzenia i odnowy. W dodatku w tle z kilkoma planowanymi ślubami. 

Powieść jest zaskakująca, żywa i uwodzicielska, choć dyskretna w przekazie w otwarty sposób informacji. Jane Austen używa oczu i dłoni, aby stworzyć świat, który staje się dla czytelnika niezwykle sugestywny pod względem fizyczności. To świat nieśmiałych spojrzeń, przypadkowych spotkań i ciasnych przestrzeni, które nieustannie łączą bohaterkę i bohatera. Dopiero po wielu emocjonalnych scenach pełnych powściągliwości w okazywaniu jednak uczuć na zewnątrz, Anna i Fryderyk zostają ponownie zjednoczeni. Wszystko dzięki namiętnemu listu Wentwortha, który można mimo wszystko zaliczyć do najpiękniejszych listów miłosnych w powieściowej fikcji.

Wielokrotnie pisałam o tej powieści. Za każdym razem coś innego w niej odnajduję. To jeden z tych prawdziwych romansów wszech czasów, które można analizować w obrębie różnych aspektów np.: psychologicznym, obyczajowym, społecznym, rodzinnym, teatralnym (znaczenie ruchu i gestu). To Jane Austen  - nieustannie polecam.

 

Jane Austen, Perswazje, wydawnictwo MG, wydanie 2022, przekład: Anna Przedpełska-Trzeciakowska, okładka twarda, stron 284.

Jane Austen, Rozważna i romantyczna.

 

Historia zaczyna się od śmierci pana Henry'ego Dashwooda, co wpływa na przyszłość ​​jego żony i ich trzech córek: Eleonory, Marianny i Małgorzaty. Jak wkrótce się okazuje, syn pana Dashwooda z pierwszego małżeństwa, a zarazem dziedzic, wraz z żoną Fanny z Ferrarsów, nie są zainteresowani okazaniem jakiegokolwiek współczucia w zaistniałej sytuacji i wkrótce kobiety zmuszone są opuścić posiadłość. Eleonora i Marianna to dwie panny na wydaniu, ale o zupełnie odmiennym temperamencie. Młodsza Marianna jest impulsywna i wrażliwa, Eleonora – łagodna i rozważna, a najmłodsza Małgorzata – zabawna.

Rozważna i Romantyczna to powieść oczywiście o miłości, ale również o zaufaniu i rozczarowaniu. Pani Dashwood ufa, że jej drogi mąż - pan Dashwood zapewni jej i córkom utrzymanie. Eleonora ufa pułkownikowi Brandonowi w kwestii szczęścia Marianny w małżeństwie. Marianna z kolei powierza Willoughby’emu swoją przyszłość. Tyle tylko, że zaufanie Marianny jest nieuzasadnione i bezpodstawne. Od początku niemal wiadomo, że zależny finansowo od rodziny Willoughby nie jest zdolny do poświęceń i nie jest w stanie stworzyć prawdziwego związku. Willoughby igrał z uczuciami Marrianny i wmawiał jej, że jest w niej zakochany. Jednak zapomniał o "ukochanej", kiedy poznał zamożną pannę Grey. Marianna jest mądra i przyjazna. Ma romantyczną duszę, bowiem w wolnych chwilach gra na fortepianie i czyta wiersze. Dzięki okolicznościom i wierności, to jednak pułkownik Brandon, właściciel posiadłości Delaford, pozyska jej zaufanie i ostatecznie triumfuje nad Willoughbym.

Eleonora Dashwood jest pierwszą córką pani Dashwood. Jest praktyczna, ale chłodna w relacjach z innymi. Jej opanowanie w wydawaniu osądów jest godne podziwu. Przedkłada troski i dobro innych ponad własne. Chociaż jej uczucie w stosunku do Edwarda Ferrarsa było bardzo silne, ukrywała starannie swój sekret. Nie zdradza nic Lucy, która mówi jej o potajemnych zaręczynach z Edwardem. Ponadto nigdy nie rozmawiała o swoich uczuciach z matką i siostrą. Ostatecznie to Edward i pułkownik Brandon są wzorami wielkiego charakteru, który kryje się pod niezbyt imponującą powierzchownością.

Rozważna i romantyczna to powieść przedstawiająca swoistą grę idei i stanowi subtelną rozrywkę dla intelektu. Polecam, bo warto wracać.

 

Jane Austen, Rozważna i romantyczna, wydawnictwo MG, wydanie 2022, tytuł oryg.: Sense and Sensebility, przekład: Anna Przedpełska – Trzeciakowska, okładka twarda, stron 320.

Jane Austen, Perswazje.

 

„Perswazja” to słowo wywodzące się z łaciny oznaczające „doradzanie” lub „nakłanianie”, oznaczające zalecenie wykonania lub niewykonania określonej czynności. Słowo to wraca do rdzenia oznaczającego też „słodki” lub „przyjemny”, bo w przeciwieństwie do "manipulacji" nie wywołuje negatywnych skojarzeń. Taki też tytuł Jane Austen nadała ostatniej swojej powieści, wydanej w 1817 r. już po jej śmierci. Obecnie na rynku wydawniczym pojawiły się kolejne wydania powieści. Jednym z nich jest powieść w przekładzie Pani Katarzyny Krawczyk, która pojawiła się nakładem wydawnictwa Zysk i S-ka. Przyzwyczajona byłam do przekładu Pani Anny Przedpełskiej-Trzeciakowskiej. Okazało się, że powieść w nowym tłumaczeniu zyskała wiele świeżości. Zachęcam więc do zaznajomienia się z powieścią tego wydania.

Z przyjemnością wróciłam do przeżywania emocji wypływających ze znajomości dwudziestosiedmioletniej Anne Elliot, która pod wpływem rodziny osiem lat wcześniej zerwała zaręczyny z młodym, przystojnym, ale wówczas pozbawionym majątku, Fryderykiem Wentworthem. Łagodna Anne zrezygnowała z własnego szczęścia i miłości. Mieszka w Kellynch Hall z ojcem baronetem i złośliwą siostrą Elżbietą. Przez kolejne lata jest wykorzystywana przez rodzinę, traktowana oschle i pogardzana ze względu na swój staropanieński stan. Cicha, skromna, niedoceniana, zawsze pomocna i dobrze oceniająca sytuację, ciągle znajdowała się na uboczu towarzystwa. Wskutek rozrzutnego trybu życia, Elliotowie muszą jednak wydzierżawić posiadłość i przeprowadzić się do Bath. Tymczasem  Kellynch Hall ma wynająć admirał Croft, którego żona jest jedyną siostrą kapitana Wentwortha. Anne obawia się spotkania z odrzuconym ukochanym, korzysta więc z zaproszenia młodszej siostry, Mary, i szybko przenosi się do państwa Musgrove’ów. Wkrótce jednak kapitan Wentworth, który powrócił po latach jako bogaty człowiek, zaczyna często odwiedzać Musgrove’ów...

Jane Austen to jedna z najwybitniejszych powieściopisarek anglojęzycznych, która wspaniale buduje fikcję literacką, subtelnie analizuje warunki społeczne i obyczajowe oraz przedstawia różnorodne formy perswazji praktykowane przez bohaterów. W powieści łatwo można zauważyć pewnego rodzaju dychotomię. Z jednej strony bezpieczna i urokliwa wieś, a z drugiej miasto uzdrowiskowe (Bath) pełne przyjezdnych oraz z jednej strony - despotyczny ojciec, a z drugiej - uległa i posłuszna córka. Główną wartością dla niektórych bohaterów staje się uzyskanie zysku. Liczą się pieniądze, koligacje i prestiż, a nie uczucia i szlachetne wnętrze. W imię tych pierwszych czynników rodzina potrafi przekraczać granice perswazji i wpływać na życie członka rodziny.

Perswazje to więc powieść, w której autorka przedstawia, jak działa perswazja kiedy jest właściwa, a kiedy nie. Ważny jest też jej wpływ na kondycję i zachowanie człowieka oraz na dokonywanie przez niego życiowych wyborów, jaki mają ludzie z otoczenia. Dla mnie powieść jest uniwersalna i ponadczasowa. Zauważam jednak, że za każdym razem, gdy kończę ponowne czytanie tej doskonałej powieści, jest mi smutno. To powaga i estetyka powieści wywiera takie wrażenie. Książka i główni bohaterowie nie są kolorowi ani obdarzeni żywymi temperamentami. Anne nie jest pełna werwy, jest nawet zbyt subtelna, ale nie dla kapitana. Anne i Wentworth mało ze sobą rozmawiają, rozumieją się jednak bez słów. Czytelnik od razu wyczuje owe głębsze uczucie i trwalsze emocje, które ich łączą. Anne Elliot nie jest jedyną postacią w powieściach Austen, która ma wyrozumiałe i wrażliwe serce. Jej odmienność polega jednak na  doskonałej ostrości postrzegania innych i samej siebie, niezwykłym zmyśle obserwacji. Jej nieliczne wypowiadane słowa mają, zresztą tak jak słowa Wentwortha, nadaną wagę. Czytelnik podziela niepokój Anne dotyczący nowych intencji Wentwortha aż do zakończenia powieści. Anne w dodatku jest bardzo podatna na lęk, którego nigdy nie pozwala sobie otwarcie wyrazić. Czytelnik odczuwa to jednak bardzo mocno: żal, tęsknota za odrzuconym życiem i niespełnioną bliskością z ukochanym. Tak jakby Austen sugerowała, że Anne jest kobietą pełną pasji, ale zamkniętą, której serce nadal domaga się spełnienia. Fabuła jest więc intensywna, nacechowana szeroką gamą emocji. Anne i Wentworth podtrzymują wzajemną sympatię przez osiem lat beznadziejnej rozłąki i każde z nich potrafi sobie jeszcze wyobrazić pojednanie. To jest materiał na prawdziwy romans, a nie na ironiczną powieść. Ironia nie jest tu bowiem skierowana ani w stronę Anne, ani Fryderyka. Austen pozostawia ich w ochronnym nawiasie. Tęsknota i świadomość utraconej miłości w tej książce są bardzo odczuwalne. Czytelnik zostaje natomiast przekonany, aby życzyć Anne i Fryderykowi spełnienia i szczęścia. Mam do tej powieści wielką słabość. Jak najbardziej polecam.

 

Jane Austen, Perswazje, wydawnictwo Zysk i S-ka, wydanie 2022, tłumaczenie: Katarzyna Krawczyk, okładka twarda, stron 312.

Perswazje 1997 a 2022.

Jane Austen, Perswazje, wydawnictwo Prószyński i S-ka, wydanie 1997, tłumaczenie: Anna Przedpełska - Trzeciakowska, okładka miękka, stron 248

Jane Austen, Perswazje, wydawnictwo Zysk i S-ka, wydanie 2022, tłumaczenie: Katarzyna Krawczyk, okładka twarda, stron 310.

Jane Austen, Duma i uprzedzenie.

 

Powieść po raz pierwszy wydana w 1813 roku, doczekała się wielu wielbicieli na całym świecie, także w Polsce. Od wielu lat należę do tego grona, więc z wielka przyjemnością powróciłam do tej książki. Tym razem powieść w przekładnie Anny Przedpełskiej-Trzeciakowskiej ukazała się nakładem wydawnictwa MG.

Co jest takiego w tej powieści, że zauroczenie może trwać tyle lat? Sama do końca tego nie mogę ani wyjaśnić, ani zrozumieć. Pan Bennett, właściciel posiadłości Longbourn położonej w pobliżu wioski Meryton w Hertfordshire, ma pięć córek i dość nieokrzesaną żonę. Jego majątek może być przekazany jedynie w linii męskiej. A tu przecież pięć córek! Wskutek tego, po jego śmierci rodzina może całkowicie zubożeć. Majątek miał bowiem odziedziczyć daleki kuzyn, pan Collins. Jedyny ratunek jest w tym, żeby choć jedna z pociech poślubiła dobrą partię i w ten sposób swoją pozycją mogła wspierać pozostałe siostry. Inny pomysł zakłada poślubienie przez jedną z sióstr samego pana Collinsa. Przybycie pana Bingleya, bogatego kawalera, który dzierżawi sąsiednią posiadłość w Netherfield, daje nadzieję Pani Bennett, że jedna z jej córek może zawrzeć korzystne małżeństwo. Na przyjęciu w Netherfield państwo Bennett oraz ich córki zostają przedstawione panu Bingley’owi, jego siostrze oraz jego najlepszemu przyjacielowi panu Darcy. Pan Bingley od początku jest pod urokiem Jane. Pan Darcy, znacznie  bogatszy od pana Bingleya, jest jednak wyniosły i powściągliwy. W dodatku odmawia tańca z Elżbietą, drugą córką Benneta, która jest tym głęboko urażona. Mimo wszystko pan Darcy potajemnie zaczyna fascynować się osobą Lizzy, docenia jej dowcip i szczerość.

Tak mniej więcej zaczyna się opowieść, którą właściwe wszyscy dobrze znamy. Zresztą fabuła została dokładnie przeanalizowana, skrytykowana i skomentowana przez tysiące czytelników. Warto jednak jeszcze raz odnotować przebiegły humor Jane Austen, dowcipne obserwacje, unikalne spojrzenie na angielskie społeczeństwo i głębsze zrozumienie moralności bohaterów. W dodatku styl pisania jest nieskazitelny. Bohaterowie są wyraziści i mają osobowości. Lizzy jest żywa, ciekawa, pewna siebie, szczera, ale oczywiście nie jest przez to idealna. Z kolei jej siostra Jane jest spokojna, cicha, uległa, dobrotliwa i skromna. Idealnie pasuje do pana Bingleya. Darcy wewnętrznie mierzy się z burzą emocji, bowiem zakochał się w osobie niżej położonej społecznie od niego. Pod zewnętrzną maską dumnego arystokraty, skrywa się jednak wrażliwa i nierozumiana przez otoczenie dusza. Elżbieta pozbywa się swoich uprzedzeń, a Darcy traci swoją dumę. W charakterystykach innych bohaterów występuje też próżność, duma, pycha, buta.

Jane Austen wierzy tylko w prawdziwą miłość. Dopiero taka może zwyciężyć i pokonać wszystkie przeciwności. Nie interesuje się jednak miłością ulotną, opartą jedynie na pożądaniu. Przedstawia związki budowane na silnym uczuciu, które stanowią bazę do trwałych romantycznych uniesień, przywiązania i szacunku. U Jane Austen granice wyznaczone przez klasy społeczne przekracza także inteligencja. Miłość jest realna wszędzie, w każdym środowisku i powinna urzeczywistniana być bez żadnych przeszkód. Wspaniała i ponadczasowa powieść. Dzięki niej pokochałam romanse. Nigdy się nią nie znudzę. 

p.s. odnotowuję oczywiście, że grafika nie pasuje do epoki wydania.

 

 

Jane Austen, Duma i uprzedzenie, wydawnictwo MG, wydanie 2022, tłumaczenie: Anna Przedpełska-Trzeciakowska, okładka twarda, stron 336.

Julia Quinn, Grzesznik nawrócony.

 

1820. Michael Stirling zakochał się w ukochanej swojego kuzyna Johna Stirlinga, hrabiego Kilmartin,  właściwie od pierwszego wejrzenia. Francesca Bridgerton była piękna, kobieca, roztaczała wokół siebie aurę ciepła i ukojenia. Tyle tylko, że dla Michaela była poza zasięgiem. Oczywiście Michael utrzymywał z małżeństwem towarzyskie i przyjacielskie stosunki. Aby jednak nie zdradzić się ze swoimi uczuciami, założył na użytek publiczności swoistą maskę. Wykreował obraz bawidamka i uwodziciela. Jeszcze gorzej było po niespodziewanej śmierci Johna. Michael nie radził sobie ani ze stratą Franceski, ani z tym, że został hrabią Kilmartin. W dodatku młoda kobieta potrzebowała tylko jego wsparcia i przyjaźni, a Michael darzył ją przecież głębszym uczuciem. Wobec tego zdecydował się uciec i opuścić Anglię na rzecz Indii. W tym czasie całym majątkiem zarządzała z powodzeniem Francesca. Michael wraca po kilku latach. Francesca ma wówczas dwadzieścia sześć lat i od paru miesięcy w końcu jest świadoma czego pragnie najbardziej, czego pragnie. Postanawia wrócić do Londynu ze Szkocji, zmienić garderobę i ponownie pojawić się na salonach. 

 

Francesca kochała Johna, ale kochała również Michaela jako przyjaciela, powiernika i kuzyna swojego męża. Zobaczyła mężczyznę w Michaelu dopiero wówczas, gdy ten wrócił z Indii. Jako kobieta, która darzyła swojego męża wielkim uczuciem, czuła, że zdradza. Co robi? Ucieka do Szkocji. Tak, same ucieczki.

 

Czytałam książkę parę lat temu, ale oczywiście bez drugiego – zawartego tutaj – epilogu. Nawiasem mówiąc lubię wracać do starych romansów. Michael jest lojalny, opiekuńczy, troskliwy, a Francesca momentami frustrująca. Uroczy jest natomiast, mający tu swoją rolę, Colin. Oczywiście o członkach rodziny Bridgerton jest sporo. Powieść jasno można podzielić na dwie części: w pierwszej, w której autorka kreuje fabułę i drugą, opartą jedynie na seksie połączonym z manipulacją i wstydem. Wobec tego książka dziś wydaje mi się nierówna. Jest jednak pasja i namiętność oraz piętrzące się problemy. Warto zwrócić uwagę jednak na drugi epilog. Optymistyczny. Należy też przeczytać słowo od autorki, w którym tłumaczy pewne sprawy. Oczywiście polecam.

 

Julia Quinn, Grzesznik nawrócony, wydawnictwo Zysk i S-ka, wydanie 2022, tytuł oryg.: When He Was Wicked, tłumaczenie: Maria Wójtowicz, Katarzyna Krawczyk, okładka miękka ze skrzydełkami, stron 474.

Charlotte Browne, Mały przewodnik po świecie Bridgertonów. Cała prawda o czasach regencji.

     Kto pokochał książki Julii Quinn z cyklu poświęconego rodzinie Bridgertonów, ten z ciekawością przeczyta publikację autorstwa dziennikarki Charlotte Browne. Co prawda, książka jest bliższa serialowi, niż powieściom i raczej ma zainteresować tych, którzy zafascynowali się wersją filmową, ale bawiłam się przy czytaniu setnie.  Przy czym zaznaczam, że nie widziałam ani jednego odcinka serialu i tkwię w błogiej, powieściowej świadomości.

    Pozycja przybliża potencjalnemu czytelnikowi fakty historyczne dotyczące okresu regencji w formie kalendarium najważniejszych wydarzeń. Ciekawe są rozdziały poświęcone przewodnikowi po języku okresu regencji; największym skandalom; konwenansom i tajemniczym wskazówkom. Można dowiedzieć się, co oznacza dane użycie wachlarza, chusteczki czy nawet torebki. Finezyjnie ukazane są sposoby na ówczesne zaloty. Dodatkowo mamy zbiór wiadomości dotyczących ówczesnej mody męskiej i kobiecej, łącznie z analizą noszonej biżuterii i zaprezentowanych w serialu fryzur. Fakty z historii zgrabnie zostały połączone z zabawnymi kwestionariuszami przeznaczonymi dla czytelnika. Jest też rozdział dotyczący miejsc związanych z Bridgertonami, tych w powieści i tych, które zostały uwiecznione w kadrze filmowym. Autorka przedstawia też rzeczywiste kobiety, które tak jak powieściowa Eloise, wypowiadały błyskotliwe i przenikliwe komentarze, chciały się kształcić i wydobyć się poza narzucone im role w społeczeństwie. Mowa jest też o muzyce epoki i rodzajach tańców oraz o ścieżce dźwiękowej wykorzystanej w serialu.

    Książkę należy traktować jako pewnego rodzaju wprowadzenie do świata Bridgertonów i wstęp do samodzielnego studiowania książek dotyczących okresu regencji. Zawiera bowiem podstawowy zasób wiedzy, który pomoże zrozumieć ówczesne czasy, poznać - oprócz bohaterów fikcyjnych - postacie historyczne i zrozumieć zasady towarzyskie. Lekka, przyjemna, zabawna rozrywka.

 

Charlotte Brown, Mały przewodnik po świecie Bridgertonów. Cała prawda o czasach regencji, wydawnictwo Zysk i S-ka, wydanie 2022, tytuł oryg.: The Little Book of Bridgerton. The Regency World of Bridgerton Laid Bare, tłumaczenie: Katarzyna Krawczyk, okładka twarda, stron 192.

Julia Quinn, Oświadczyny.

     Oświadczyny to piąty tom w cyklu o rodzinie Bridgertonów. Tym razem bohaterką jest dwudziestoośmioletnia Eloise, która po ślubie najlepszej przyjaciółki Penelopy z Colinem, poczuła  w końcu, że brakuje jej bratniej duszy. Do tej pory to Penelopa ją wspierała i była dla niej oparciem, a obecnie dla niej najważniejszą osobą stal się mąż. To właściwie Eloise powinna pierwsza wyjść za mąż, biorąc pod uwagę ilość odrzuconych kandydatów, a nie Penelopa, która przez lata nie miała ani jednego konkretnego adoratora. Eloise pragnęła  do tej pory małżeństwa z miłości, ale zważywszy na zaawansowany wiek zaczęła brać pod uwagę również małżeństwo z rozsądku. Już około roku prowadziła korespondencję z wdowcem, niegdyś mężem jej dalekiej kuzynki Mariny. Pewnego dnia dostarczony został jednak od niego osobliwy list, który w swej treści przekazywał Eloise propozycję przyjazdu do nieznanego majątku. W dodatku mowa była o prawdopodobnym małżeństwie.  

     Eloise myślała nad zawartością listu ponad miesiąc, gdy zdecydowała się ułożyć w głowie sprytny plan opuszczenia swojej wielkiej rodziny i wyruszenia w nieznane rejony Anglii, aby spędzić czas z trzydziestoletnim sir Philipem Cranem. Oczywiście była przerażona, bowiem nie znała baroneta osobiście. Postanowiła wykorzystać jednak szansę, jaką zesłał jej los. Cóż z tego, że pojawiła się w jego posiadłości bez zapowiedzi, cóż z tego, że akurat w tym czasie nie było przyzwoitki i cóż z tego, że okazało się, że w domu jest dwójka rozbrykanych dzieci. Eloise postanawia spędzić w posiadłości Crane’a dwa tygodnie. Wszystko to jednak bez wiedzy swojej matki i swoich braci. Życie pełne jest niespodzianek.

     Sir Philip Crane to mężczyzna, który wskutek choroby żony stał się człowiekiem stroniącym od towarzyskich uciech. Jego pasją jest botanika, ale po śmierci brata stając się jedynym dziedzicem musiał porzucić karierę badacza i zająć się majątkiem. Nie miał też dobrych stosunków z ojcem, nie kochał właściwie żony, i nie był też dobrym ojcem dla swoich dzieci. Same problemy. Eloise jest gadatliwa, głośna, inteligentna uśmiechnięta i pełna optymizmu. Do tej pory jawiła się jako bohaterka niekonwencjonalna i odważna. W tej powieści po prostu jest zwykłą dziewczyną żyjącą w okresie regencji. Potrafi też postawić prędzej czy później na swoim. Często wpada jednak w irytację, gdy Philip nie rozumie jej intencji.

    W powieści mowa jest też o znanych członkach rodziny Bridgertonów. W tle poruszony został problem depresji i myśli samobójczych. Powieść jest dowcipna, momentami jednak przesadzona, a czytający szybko wyrabia sobie opinię dotyczącą zachowania Crane'a jako mężczyzny i Eloise jako kobiety tamtych czasów. Każdy rozdział został poprzedzony fragmentem korespondencji Eloise, jaką prowadziła z członkami rodziny na przestrzeni lat. Atutem tego wydania jest dodanie rozdziału pokazującego dalsze losy Eloise i Philipa.

 

Julia Quinn, Oświadczyny, wydawnictwo Zysk i S-ka, wydanie 2022, tytuł oryg.: To Sir Phillip, With Love (2003), przekład Anna Reszka, cykl: Bridgertonowie, tom 5 (Bridgertons #5), okładka miękka, stron 376.

Lenora Bell, Jak rozkochałam w sobie księcia.

   James, skandalicznie niecywilizowany książę Harlandu, potrzebuje panny młodej o nieskazitelnej reputacji do ściśle biznesowego układu. Pożądanie jest zabronione, a miłość nie wchodzi w ogóle w rachubę. Chce poślubić, spłodzić potomka i wyjechać do Trynidadu. Jego zachowanie jest kontrowersyjne, wobec czego nadal nie wychodzi poza te ramy. Nie zamierza w poszukiwaniu panny młodej wędrować po londyńskich salonach. Wybiera cztery panny i zaprasza je z matkami do swojej książęcej wiejskiej posiadłości w Warbury Park na kilka dni.

      Tymczasem Charlene Beckett dostaje niecodzienną propozycję. W progach domu uciech jej matki, zjawia się hrabina Beaumont, która proponuje jej fortunę za odgrywanie przez parę dni roli jej córki oraz wypełnienie zadania. Charlene jest córką hrabiego i kurtyzany oraz przyrodnią siostrą lady Dorothei, która akurat jest w trakcie podróży powrotnej z Italii. Rola wydaje się łatwa do wypełnienia, ponieważ młode kobiety są bardzo podobne do siebie. Wystarczy tylko zachowywać się jak prawdziwa dama, odpowiednio uśmiechać, konwersować i przede wszystkim oczarować księcia, aby ten nie wahał się oświadczyć właśnie jej. Wróć – oświadczyć się oczywiście eleganckiej lady Dorothei, a nie Charlene.

   Czas spędzony w rezydencji zdaje się dla młodej kobiety wychowanej w skrajnie niekorzystnych warunkach i odmiennym środowisku, niemal bajką. W dodatku książę jest przystojny, a pod maską buńczuczności i skandaliczności skrywa dobre serce. Charlene musi jednak chronić swoje serce, a priorytetem staje się odegranie swej roli celem ratowania chorej matki, nieświadomej niczego młodszej siostry Lulu i innych dziewcząt przed haniebnym zachowaniem hrabiego Granta.

    Książka stanowi debiut pisarski Lenory Bell, która podkreśla, że fabuła była inspirowana książką Charlie i fabryka czekolady oraz nieco romantyczną domieszką zaczerpniętą z Kopciuszka. Książę ma niemal obsesję na punkcie stworzenia idealnej czekolady do picia i oczywiście po śmierci swojego ojca i brata, potrzebuje spadkobiercy swojej fortuny. 

   Jak rozkochałam w sobie księcia wydawała się mi się zupełnie dobrą i przede wszystkim zabawną powieścią, ale do pewnego momentu. Bardzo podobała mi się część książki, w której cztery panie i ich matki próbowały zdobyć przychylność księcia i jednocześnie atakować swoje rywalki. Nie mam jednak pojęcia dlaczego autorka pokusiła się o wstawienie szczegółowych opisów scen erotycznych rodem ze współczesnych romansów. Niestety wpływa to w moim przekonaniu na odbiór całości. Ciekawie zarysowane są jednak postacie drugoplanowe: przyjaciele księcia (zapewne bohaterowie kolejnych powieści) oraz młodych kobiet jak Alice czy nawet mającej tu rolę zupełnie epizodyczną – prawdziwej Dorothei. Powieść lekka, łatwa w odbiorze i mimo wszystko gwarantująca zabawę.

 

Lenora Bell, Jak rozkochałam w sobie księcia, wydawnictwo Otwarte, wydanie 2022, tytuł oryginalny: How to Duke Was Worn, tłumaczenie: Robert Sudół, cykl: Skandaliczni książęta, t.1, tytuł oryginalny cyklu: The Disgraceful Dukes Trilogy, okładka miękka ze skrzydełkami, stron 344.

 

Lenora Bell zaczęła pisać romanse historyczne pod wpływem lektur Eloisy James. Dziś jest autorką bestsellerów. Mieszkała na pięciu kontynentach, posługuje się na różnych poziomach hiszpańskim, francuskim, chińskim, mandaryńskim i tajskim oraz ma magistra kreatywnego pisania. Obecnie mieszka na Nowej Zelandii z mężem i dwoma kotami. Kolekcjonuje ubrania vintage, torebki i biżuterię, a gdyby nie była pisarką, prawdopodobnie prowadziłaby sklep z odzieżą vintage. Książki Lenory to sprawa rodzinna – jej brat Carl pomaga jej w badaniach historycznych, a jej siostra Amelia jest jedną z jej czytelniczek i krytyków. Jej matka jest pianistką koncertową i dyrektorem chóru, więc Lenora dorastała śpiewając i występując w musicalach. Wierzy, że każdy zasługuje na miłość i szczęście — i że świat potrzebuje ich więcej, więc dlatego pisze romanse.

http://www.lenorabell.com/

Julia Quinn, Miłosne tajemnice.

      Czwarta część w cyklu traktującej o miłosnych perypetiach słynnej rodzinki Bridgertonów, poświęcona została Colinowi oraz Penelopie Featherington. Znają się od co najmniej dwunastu lat. Penelopa jest bowiem przyjaciółką siostry Colina, Eloise, i stałą bywalczynią domu pod numerem piątym. Przez lata byłą tłamszona przez matkę, która decydowała o jej ubiorze i kreacjach balowych, uważanych przez towarzystwo za mało gustowne. Dziewczyna była jedną z tych, które notorycznie podpierały ściany. W takich momentach była ratowana przez mężczyzn z rodziny Bridgertonów, również przez Colina.  Minęły lata, a matka Penelopy w końcu porzuciła myśl o wydaniu córki i pogodziła się z jej staropanieństwem. Penelopa zmieniła więc styl bycia, zrzuciła kilogramy i uczestniczyła w przyjęciach już tylko dla samej przyjemności. Obserwacja i znajomość plotek była jej zresztą bardzo potrzebna. W prasowym światku istniała przecież Lady Whistledown, jedyne źródło informacji o skandalicznym życiu londyńskiej elity. 

       Tymczasem po kolejnej podróży wraca do Londynu Colin. To mężczyzna, w którym od lat kocha się Penelopa. To on również w rozmowie z braćmi niegdyś stwierdził głośno, że nie ożeni się z Penelopą. Cóż, czy można być jeszcze bardziej upokorzoną, gdy stoi się akurat w drzwiach? Penelopa przez lata skrzętnie skrywała swoje uczucia, miała zresztą zajmujące zajęcie. Tymczasem Colin zaczyna dostrzegać dowcip i inteligencję Penelopy. Kobieta zresztą dzięki podszeptom Lady Danbury wychodzi temu wyzwaniu naprzeciw. 

 

       Julia Quinn napisała kolejny, przyjemny romans historyczny. Penelopa posiada bogatą osobowość, ale Colin trochę traci swojej zawadiackości, tak podkreślanej w poprzednich tomach. Być może chodzi tu o wewnętrzną dojrzałość, szukanie w końcu stabilizacji, zmianę zapatrywań na życie. W końcu ma już trzydzieści trzy lata. Penelopa zaś dwadzieścia osiem. Niemniej Colin nie może uwierzyć, że przez lata nie dostrzegał Penelopy w taki sposób jak się to dzieje teraz. Ciekawa jest  zarysowana przyjaźń między Eloise i Panelopą. Kontynuację można zobaczyć w drugim epilogu dodanym do książki. Nie zapomnieć należy o innych członkach rodziny Bridgertonów. Niemniej dobra zabawa gwarantowana. 

 

Julia Quinn, Miłosne tajemnice, wydawnictwo Zysk i S-ka, wydanie 2021, tytuł oryg.: Romancing Mister Bridgerton, tłumaczenie:  cykl: The Bridgertons #4, oprawa miękka, stron 464.

Julia Quinn, Ktoś mnie pokochał.

     Ktoś mnie pokochał  to druga powieść z cyklu Bridgertonowie autorstwa Julii Quinn. Tym razem w pełni poświęcona jest najstarszej latorośli Violetty i Edmunda Bridgerton'ów, apodyktycznemu bratu Daphne (pierwsza część) -  Anthony’emu, który wbrew wszelkim obiegowym opiniom, właśnie postanowił się ożenić, a tym samym znaleźć idealną kandydatkę na żonę. Nie szukał zbyt długo, bowiem dokonał szybkiego wyboru w osobie młodziutkiej i pięknej gwiazdki sezonu, Edwiny Sheffield. Zabieganie o względy dziewczyny byłoby zupełnie łatwe, ale na drodze lordowi stanęła starsza siostra Edwiny, Kate Sheffield.  Edwina nie dokona wyboru męża bez akceptacji Kate i nie jeden adorator został już odrzucony. Anthony jest uparty i konsekwentnie zawsze dąży do celu. Czy tym razem szczęście mu będzie sprzyjać i czy czasami los nie bywa przewrotny? Zajrzyjcie do książki.

 

     Anthony Bridgerton na trzydziestoletni kawaler, spadkobierca tytułu i rodowego majątku oraz wszystkich przywilejów i zobowiązań, które się z tym wiążą. To przystojny mężczyzna, który zapracował sobie swoją niechlubną przeszłością na reputację przebiegłego kobieciarza i ladaco, łamiącego niewinne serca. Kate, mimo swych dwudziestu jeden lat w towarzystwie postrzegana jest już jako stara panna, nie ma zamiaru pozwolić siostrze związać się z rozpustnikiem i łamaczem serc. W ten sposób rozpoczyna się swoista wojna między Anthonym a Kate. Żadne z nich bowiem nie chce ustąpić z zajmowanego stanowiska. Tam, gdzie istnieje motyw wroga, bardzo szybko pojawia się motyw miłości, przyciągania kochanków i skrywanych uczuć. Wszystko okraszone dobrym i zabawnym żartem, niejednokrotnie zabarwionym ironią.

 

 

        Anthony ma swoje powody, że chce wybrać żonę, w której nie chce się absolutnie zakochać. Świadomy jest tego, że Kate jest kobietą, którą bardzo łatwo potrafiłby obdarzyć uczuciem. Broni się przed tym zajadle, otacza murem, a jego zachowanie przybiera różne formy pozorów. Czy będzie potrafił pokonać lęki? Wszystkiemu winne zawsze są pszczoły i …. czarny młot.

 

 

          To przyjemny i inteligentnie opracowany romans z epoki regencji, tych z rodzaju od nienawiści do miłości. Oczywiście w dalszym ciągu czytelnik poznaje perypetie silnie związanej rodziny Bridgertonów. Kontynuację losów Anthony’ego i Kate odnaleźć można w dodanym drugim epilogu. Zadowalająca książka z rodzaju HEA, a kolejne wydania z tego cyklu już w przygotowaniu.

 

 

 

Julia Quinn, Ktoś mnie pokochał, wydawnictwo Zysk i Ska, wydanie 2021, cykl: Bridgertonowie, t.2, tytuł oryg.: The Viscount Who Loved Me, tłumaczenie: Agnieszka Kowalska, Katarzyna Krawczyk, okładka miękka, stron 480.

 

Bridgerton

1. The Duke and I (2000)
   1.5 The Duke and I With 2nd Epilogue (2015)

2. The Viscount Who Loved Me (2000)
   2.5 The Viscount Who Loved Me: The Epilogue II (2006)

3. An Offer from a Gentleman (2001)
   3.5 An Offer From a Gentleman: The Epilogue II (2009)

4. Romancing Mr. Bridgerton (2002)
   4.5 Romancing Mister Bridgerton: The Epilogue II (2009)

5. To Sir Philip,with Love (2003)
   5.5 To Sir Phillip, With Love: The Epilogue II (2009)

6. When He Was Wicked (2004)
   6.5 When He Was Wicked: The Epilogue II (2009)

7. It's in His Kiss (2005)
   7.5 It's in His Kiss: The Epilogue II (2006)

8. On the Way to the Wedding (2006)
   Happily Ever After (2013)

    

   *Okładki amerykańskiego nowego serialowego wydania książek 

   **  Wszystko o Bridgertonach
   

   *** https://juliaquinn.com/