Jane Austen. Miłość, która stała się literaturą autorstwa Catherine Bell to fabularyzowana biografia ukazująca życie i twórczość jednej z najsłynniejszych angielskich pisarek. Powieść przybliża losy Jane Austen od wczesnych szkiców pisanych w ukryciu, przez jej niespełnioną miłość do Toma Lefroya, aż po trudny proces publikacji i sukces m.in. Rozważnej i romantycznej oraz Dumy i uprzedzenia. Autorka pokazuje kluczowe etapy życia pisarki: od młodości w Steventon, przez lata w Bath, po dojrzały okres w Chawton. Akcja rozpoczyna się więc w Steventon w 1795 r., kiedy poznajemy błyskotliwą córkę pastora, która palce ma wiecznie umazane atramentem. Tymczasem jej ukochana siostra Cassandra właśnie się zaręcza, a matka zaczyna planować już życie Jane szukając kandydata na jej męża. Dziewczynie nie podobają się jednak żadni młodzi mężczyźni, dopóki nie poznaje Toma Lefroya. W tej historii nie należy się jednak spodziewać klasycznego happy endu.
Pod pseudonimem Catherine Bell ukrywa się niemiecka dziennikarka i pisarka Kerstin Sgonina. Autorka bardzo zręcznie odtworzyła atmosferę epoki i z ogromnym szacunkiem podeszła do postaci historycznej. Większość prawdziwych listów swojej siostry, Cassandra Austen spaliła, toteż biografowie mierzą się z ogromnym brakiem źródeł. W tej sytuacji Catherine Bell znakomicie zrekonstruowała hipotetyczny świat wewnętrzny Jane Austen. Jedynym mankamentem książki są zbyt liczne i obszerne, dosłowne cytaty z oryginalnych powieści Austen. Ten zabieg momentami sztucznie wypełnia luki w fabule, choć oczywiście "zapełnia" strony. Wspaniale opisane są za to relacje rodzinne, ale wydaje się, że w książce brakuje głębszego zarysowania tła społeczno-politycznego przełomu XVIII i XIX wieku. Warto jednak podkreślić, że książka została napisana plastycznym, klasycznym stylem. Autorka bardzo przekonująco i autentycznie przedstawiła wewnętrzne rozterki bohaterki oraz emocje związane z wyborem pomiędzy miłością, a pragnieniem niezależności i oddaniem się literaturze.
Warto jednak pamiętać, że opowieści tej bliżej do literackiej fikcji historycznej i romansu obyczajowego niż do ściśle naukowej biografii. Osoby oczekujące twardych faktów lub te, które cytaty z dzieł Austen znają już na pamięć, mogą poczuć lekki niedosyt. Jeśli jednak szukacie emocjonalnego i pełnego empatii portretu genialnej pisarki to dacie się tej historii oczarować. Zarówno postać oddanej siostry Cassandry, jak i realia życia w Steventon, Bath, Chawton to fundamenty, na których Jane Austen budowała swoje literackie światy. Choć jej własne życie nie skończyło się romantycznym happy endem, to miłość do pisania pozwoliła jej stworzyć historie, które stały sie ponadczasowe - bawią i wzruszają czytelników na całym świecie.
Catherine Bell, Jane Austen. Miłość, która stała się literaturą, wydawnictwo Marginesy, 2026, tł.: Magdalena Kaczmarek, oprawa miękka, stron 320.
