16 listopada 2026

Gyles Brandreth, Chłopiec i miś. Biografia A.A. Milne'a i Kubusia Puchatka.

 


    Książka została wydana z okazji 100. rocznicy powstania serii o Kubusiu Puchatku. To biografia opisująca skomplikowane życie pisarza Alana Alexandra Milne'a oraz jego syna, prawdziwego Christophera Robina (Krzysia). Co ciekawe, Gyles Brandreth osobiście poznał dorosłego Christophera Robina Milne'a. W książce przedstawione zostały skomplikowane relacje między trzema pokoleniami Milne'ów, którzy przez lata zmagali się z ciężarem i literacką sławą Kubusia. 

   Gyles Brandreth traktuje skomplikowaną postać Milne'a z ogromnym szacunkiem i czułością, nie uciekając przy tym od trudnych tematów, takich jak romanse czy rodzinne rozłamy. Podkreśla, że przez całe życie Alan Milne sprawiał wrażenie, jakby trzymał najbliższych na lekki dystans. Przyjacielem  jego był rodzony brat Ken. Z kolei drugiego brata Baryye'go uważał za podejrzanego typa, kobieciarza i rozrzutnika. Ken zmarł na gruźlicę jak Christopher był jeszcze mały, a o stryju Barrym nigdy nie wspominano. Wynikało to prawdopodobnie z tego, że po śmierci Kena, został sporządzony jeszcze raz testament podziału majątku, który dziadek powierzył Barryemu. Ten wykorzystał to, że  był prawnikiem i pozostałą częśc majątku zapisał sobie, a nie wdowie Maud i dzieciom Kena. Alan nigdy po tym nie odezwał się do brata. Autor biografii sugieruje, że w Puchatku należy dopatrywać się właśnie Kena, który był Alana serdecznym kompanem i jedynym prawdziwym przyjacielem. 

    Czytelnik dowiaduje się o życiu prywatnym i zawodowym pisarza. Był nie tylko autorem książek dla dzieci, ale również dramatopisarzem. Milne był postacią intrygującą, zwłaszcza ze względu na swoją niezłomną determinację, aby zawsze podążać własną drogą. Pisał to, na co miał ochotę i odnosił sukces w danym gatunku, po czym po prostu porzucał go, by zająć się tym, co w danej chwili go fascynowało. 


    Gyles Brandreth stworzył wnikliwy i osobisty portret pisarza. Książka to portret osoby, której życie zostało zdefiniowane przez najsłynniejsze dzieło literackie, choć sam pomysłodawca sam pragnął być postrzegany znacznie szerzej. 

    Autor ma tendencję do wplatania w biografię osobistych anegdot, ale jego entuzjazm zaraża i zachęca do poznania innych dzieł pisarza. Brandreth analizuje również niezwykły zbieg okoliczności, jakim był fakt, że wielu znajomych Milne'a również odniosło sukces zawodowy. Udało mu się stworzyć szczegółowy portret Milne’a oraz londyńskiego środowiska literackiego epoki edwardiańskiej. Alan A. Milne przyjaźnił się z wieloma dramatopisarzami, autorami, aktorami i innymi osobami ze świata kultury. W tekście pojawia się mnóstwo dygresji na temat ich dokonań i powiązań rodzinnych.


    Książka, bogato przeplatana cytatami z opowieści o Stumilowym Lesie, to nie tylko historia o mężczyźnie, chłopcu i misiu, ale przede wszystkim wciągający dramat rodzinny. Autor z wyczuciem odsłania trudne relacje w rodzinie Milne’ów, która przez lata zmagała się z cieniem słynnego pluszaka. W efekcie otrzymujemy fascynujące studium dorastania oraz uniwersalnej, choć niemożliwej do spełnienia tęsknoty za magicznym światem dzieciństwa.

 

Gyles Brandreth, Chłopiec i miś. Biografia A.A. Milne'a i Kubusia Puchatka, wydawnictwo Marginesy, wydanie 2026, tytuł oryg.: Somewhere, A Boy and A Bear. A Biography of A.A. Milne and Winnie- the-Pooh, tłumaczenie: Kaja Gucio, okładka miękka ze skrzydełkami, stron 368. 

 

2 listopada 2026

Izabela Koba, Rita, kłopoty i ja.

 


    Rita, kłopoty i ja to pełna ciepła, humoru i życiowego optymizmu powieść obyczajowa Izabeli Koby, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Szara Godzina. To inspirująca historia o kobiecej determinacji, odwadze oraz o tym, że na realizację skrywanych marzeń nigdy nie jest za późno.

    Główną bohaterką jest Luiza, kobieta po czterdziestce, dziennikarka, żona Marka oraz matka dziesięcioletniego Macieja i trzynastoletniego Mateusza. Jej codzienne życie to nieustanny zamęt i próba pogodzenia obowiązków zawodowych z rodzinnymi. Pod nieobecność męża pracującego za granicą, stara się sprostać obowiązkom domowym i wychowawczym, a jednocześnie wypełniać swoje dziennikarskie zadania w „Życiu Ciechanowskim”. Pewnego dnia wychodząc z centrum kultury słyszy o wolnej głównej roli kobiecej w amatorskim spektaklu pt. „Edukacja Rity” Willy'ego Russella. Chwyta za telefon i pisze spontaniczny sms do znanego tylko ze sceny mężczyzny. Jak się okazuje szansa występu na scenie jest zupełnie realna. Bohaterka ma wsparcie męża, ale znajomi reagują dystansem i sceptycyzmem. Luiza decyduje się jednak podjąć wyzwanie. Zakłada się z Prezesem Grzegorzem Mocnym, że jeśli stworzy kreację  aktorską, która spodoba się publiczności i zyska aprobatę to wówczas otrzyma stabilne zatrudnienie. Natomiast w przypadku porażki, istnieje wizja kompromitacji, utraty wizerunku i pracy.

    Izabela Koba napisała książkę inspirowaną prawdziwymi wydarzeniami. Premiera spektaklu rzeczywiście odbyła się 23 października 2016 r., w pułtuskim teatrze, czyli Miejskim Centrum Kultury i Sztuki w Pułtusku, a autorka książki zagrała rolę Rity. W dodatku znakomicie wykorzystała dziennikarskie lekkie pióro oraz humor i optymizm w podejściu do życia. W tekście humorystyczne sceny i dowcipne dialogi harmonijnie współgrają z dojrzałym spojrzeniem na dylematy i trudności współczesności. To opowieść charakteryzująca się naturalnością, dystansem i dowcipem. Akcja powieści osadzona została między innymi w Ciechanowie i  Pułtusku. Przedstawia realia życia na prowincji i mentalność lokalnego społeczeństwa, w którym wszyscy się „znają”. Ciechanów to oczywiście moje rodzinne miasto, więc łatwo odnalazłam odniesienia do rzeczywistości.

    Polecam historię pełną ciepła, humoru, realizowania marzeń na przekór metryce, z silną bohaterką łączącą życie rodzinne z pasją oraz z wyrazistym, małomiasteczkowym klimatem Mazowsza.

 




Izabela Koba, Rita, kłopoty i ja, wydawnictwo Szara Godzina, wydanie 2026, okładka miękka, stron 320. 

 

 

1 listopada 2026

Aleksandra Janiszewska-Cardone, Śledź w soli. Północne szlaki sztuki.


    Na książkę złożyło się dziesięć opowieści o sztuce zawierających nie tylko historyczne wiadomości, ale również autorskie spojrzenie na dzieło sztuki. Wiedza spotyka się tu z pasją i reportażem. Autorka zabiera czytelnika na niezwykłą wyprawę wokół Morza Bałtyckiego i Morza Północnego. 

    Aleksandra Janiszewska-Cardone (doktor historii sztuki, kustosz MNW, pomysłodawczyni podcastu "Otulina o sztuce") wychodzi poza sztywne, muzealne formy, aby opowiedzieć o ludziach stojących za wybranymi przez nią obrazami. Wśród dzieł sztuki znalazły się historie związane m.in. z: Sądem Ostatecznym (1467-1473) Hansa Memlinga, Portretem Marii Róży Tudor z ok. 1514 r. Michaela Sittowa, Kobiety z kieliszkiem i listem w dłoni z ok. 1665 r. autorstwa Gerarda ter Borcha mł., portretami Krystyny królowej Szwecji, Ambasadorami Hansa Holbeina mł. z 1533 r. Odwiedzamy Brugię, Helsinki, Delft, Tallinn. Poznajemy bliżej losy: Angelo Taniego i Tommaso Portinariego, Michaela Sittowa, Michaeliny Wautie. Czytamy analizę obrazów Johannesa Vermeera czy też portretu autorstwa Rembrandta dla Cornelisa Anslo i jego żony Aeltje Schouten. Mowa jest o historiach zatrzymanych w malarskim kadrze, osobach cieszących się uznaniem, zdradach, intrygach, przyjaźniach i miłości. Mamy do czynienia z kompozycjami mocno osadzonymi w rzeczywistości oraz takimi, w których to iluzja odgrywa główną rolę. Z humorem i erudycją przekazane zostały sekrety ukryte w listach miłosnych na płótnach Vermeera czy de Hoocha, a także cechy motywu vanitas (marności), przypominającego o nietrwałości ziemskich dóbr.



    Autorka posiada umiejętność osadzania sztuki w brutalnych realiach epoki. Pokazuje, że to tytułowy śledź, niepozorna ryba stała się paliwem dla dalekomorskich wypraw Kompanii Wschodnioindyjskiej. W ten sposób szybko bogaciło się mieszczaństwo. Autorka przypomina, że holenderscy mistrzowie nie tworzyli tylko w natchnieniu dla królów, ale pracowali dla rzeźników, piekarzy i bankierów.

    Poza solidnym tłem historycznym, geograficznym i filozoficznym, publikacja ta ma niezwykle intymny charakter. Autorka przeplata wykład własnymi wspomnieniami, reportażowymi relacjami z podróży oraz żywymi anegdotami. Kluczem do tej opowieści są jednak czyste emocje. Autorka przelewa na papier uczucia, które rodzą się w niej podczas kontemplacji arcydzieł ukrytych w muzeach. To książka zarówno dla wytrawnych miłośników malarstwa holenderskiego, jak i dla tych, którzy w muzeach dotychczas szybko się nudzili i nie potrafili odnaleźć właściwych cech obrazu. Dzieło sztuki może stać się inspiracją do poszukiwań i pogłębiania wiedzy na temat artysty, epoki, ukazanych postaci, stylu. 


Aleksandra Janiszewska-Cardone, Śledź w soli. Północne szlaki sztuki, wydawnictwo FILIA, wydanie 2026, oprawa miękka ze skrzydełkami, stron 254.