Joan Wolf i jej powieści.

Mówiąc szczerze nie wiedziałam, że Joan Wolf (ur. 1951), autorka znanych (aczkolwiek nie pamiętam czy czytanych) romansów historycznych wydanych niegdyś nakładem Wydawnictwa BIS i Da Capo, pisze również powieści biblijne. Co więcej na zagranicznych portalach określana jest jako popularna autorka literatury chrześcijańskiej. Do tej pory napisała blisko już 60 powieści. Zaczęła pisać romanse regencyjne, a następnie przeszła do powieści historycznych, współczesnych romansów i fikcji biblijnej. W Polsce nie została jednak wydana trzecia jej powieść z gatunku Biblical Fiction (Daughter of Jerusalem) opowiadająca o Marii Magdalenie. 

Joan urodziła się w Bronksie w Nowym Jorku. Uzyskała tytuł magistra języka angielskiego i literatury porównawczej w Hunter College of the City University of New York. Przez wiele lat uczyła angielskiego w szkole średniej, zanim zaczęła pisać. 

Obecnie mieszka w Connecticut ze swoim mężem Joe, kotem Willie Blue Eyes i psem Mimi. Jej dzieci mieszkają w pobliżu.

 https://www.joanwolf.com/ 

https://www.goodreads.com/author/show/67276.Joan_Wolf

https://www.fantasticfiction.com/w/joan-wolf/

Tessa Afshar i jej powieści.

 

W Polsce ukazało się jedynie pięć powieści Tessy Afshar: cykl Rubinowe zbiory (Świat Książki), Złodziejka z Koryntu i Lidia (Edycja Świętego Pawła). Na stronie autorki widnieje dwanaście powieści.  To książki w ramach gatunku powieści biblijnej. Jej książki znalazły się na listach bestsellerów Publishers Weekly i CBA. Z tych prezentowanych nie czytałam jedynie Złodziejki z Koryntu. 

Tessa Afshar urodziła się na Bliskim Wschodzie i mieszkała tam przez pierwsze czternaście lat swojego życia. Potem przeprowadziła się do Anglii, gdzie uczęszczała do szkoły z internatem. Pokochała wówczas powieści Jane Austen i Charlotte Bronte. Następnie przeprowadziła się do Stanów Zjednoczonych. Nawróciła się w w wieku dwudziestu kilku lat. Ukończyła teologię na Yale. 

https://tessaafshar.com/  strona autorki

Powieści Mesu Andrews w mojej biblioteczce.

 

Mesu Andrews to amerykańska autorka książek o tematyce chrześcijańskiej. Pisze powieści biblijne i historyczne, które można odszukać w gatunkach: Biblical Fiction, Historical Fiction. Istnieje bowiem różnica pomiędzy fikcją chrześcijańską, a biblijną. Fikcja chrześcijańska to szerokie pojęcie, które obejmuje powieści o dowolnej historii w gamie gatunków – współczesnej, historycznej, suspense, amiszowskiej itd. – napisanej z chrześcijańskiego punktu widzenia. Natomiast fikcja biblijna to powieść napisana w celu ukazania żywych szczegółów historii, które czytamy w Biblii lub odwołująca się do historii napisanych o wczesnym Kościele, w których uczniowie lub pierwsi ojcowie Kościoła odgrywają rolę w fabule.

W 1984 r. wyszła za mąż za Roya Andrews, którego poznała będąc w trzeciej klasie. Mają dwie dorosłe córki i wnuki. W młodości była przesadnym ekstrawertykiem. W 1997 r. rozpoczęta walka z chorobą jednocześnie była początkiem jej wewnętrznej transformacji. Podczas długich dni i nocy spędzonych w łóżku (zdiagnozowano fibromialgię - dolegliwości bólowe, często powiązane ze stresem; potem dodatkowo - przewlekłe zmęczenie i POTS - zespół posturalno-ortostatycznej tachykardii, astmę i  migreny) obudziła się w niej pasja do pisania powieści biblijnych. Od zawsze jednak lubiła czytać Biblię, a jej mąż został pastorem.

Sama o sobie pisze, że jest „duchowym kundlem”. Przed nawróceniem paliła jak z komina, przeklinała jak marynarz i piła Jacka z czarną etykietą jak wieśniak z Tennessee. Kocha Jezusa, kawę, swojego psa i czas spędzony z wnukami - niekoniecznie w tej kolejności.

Jej pierwsza powieść był Hiob. Miłość pośród popiołów [Love Amid the Ashes (2011)] zdobyła nagrodę ECPA Book of the Year 2012 dla debiutującego autora. Obecnie pracuje nad kolejnym cyklem zatytułowanym: King David's Brides (Narzeczone Dawida), który oparty jest na 2 Samuela 3:2-5 i kreśli historie sześciu kobiet, które urodziły pierwszych sześciu synów Dawida podczas jego rządów w Hebronie.

Mieszka w Karolinie Północnej.

Ulubiony werset: Sofoniasz 3:17

 „Pan, twój Bóg, jest z tobą, jest potężny, aby cię zbawić. Będzie miał wielką radość w tobie, uciszy cię swoją miłością, będzie się weselił nad tobą z pieśnią.”

 

cykl: Skarby Jego Miłości

cykl: Prorocy i Królowie

cykl: Skarby Nilu

Mam wszystkie książki autorki, które ukazały się w Polsce nakładem wydawnictwa Bogulandia. 

Na blogu pisałam o:

Córka Izajasza

Hiob. Miłość pośród popiołów

https://mesuandrews.com/  strona autorki

Książki Janette Oke w mojej biblioteczce.

W Nowym Roku postanowiłam ostatecznie zebrać wydane w Polsce książki kanadyjskiej pisarki Janette Oke (ur. 18 lutego 1935 r.). Wiele jej powieści rozgrywa się w epoce pionierów. 

Oke urodziła się jako Janette Steeves w Champion, Alberta, jako córka kanadyjskiego farmera z prerii. Ukończyła Mountain View Bible College w Didsbury, Alberta. Na studiach poznała swojego przyszłego męża Edwarda. Oke. Pobrali się w 1957 r. Urodziła czworo dzieci, w tym dwóch braci bliźniaków. Obecnie cieszy się wnukami i prawnukami. 

Pierwsza powieść, którą napisała, Love Comes Softly, została wydana w 1979 r. W 1992 r. otrzymała Nagrodę od Evangelical Christian Publishers Association za jej przekonujący wkład w literaturę chrześcijańską. Janette Oke z głęboką prostotą opowiada o tym, co jest jej najbardziej znane – trwałych wartościach, prawdziwym życiu i szczerej miłości. Jej powieści historyczne, których sprzedaż przekroczyła 30 milionów egzemplarzy, ilustrują życie wczesnych osadników Ameryki Północnej o różnym pochodzeniu.

Janette i jej rodzeństwo, odrestaurowali dom na prerii należący do jej rodziców, który obecnie służy jako sklep z pamiątkami i muzeum życia na prerii. Jej mąż zmarł w 2022 r. Autorka nadal mieszka w Albercie w Kanadzie.

Córka Janette, Laurel Oke Logan, również pisze powieści, także ze swoją mamą m.in. Dana's Valley, Return to the Canadian West i seria When Hope Calls (powstał serial telewizyjny). 

Ulubiony cytat autorki z Biblii:

Zaufaj Panu całym swoim sercem i nie polegaj na swoim rozumie! 

We wszystkich swoich drogach zwracaj się do Niego, a On prostować będzie twoje ścieżki.

Księga Przysłów 3:5-6 

 

cykl: Głos serca.

oryg.: Canadian West. 

Został zekranizowany jako pełnometrażowy film oraz stał się inspiracją dla serialu Głos serca. 

cykl: Miłość przychodzi łagodnie

oryg.: Love Comes Softly

Powieści zostały zekranizowane, a filmy należą do tych, które oglądałam i lubię do nich wracać. W Polsce nie zostały wydane wszystkie książki w cyklu, których obecnie jest 8.

cykl: Pragnienia Serc. 

oryg.: Seasons of the Heart

trylogia: Kroki wiary

oryg.: Acts of Faith

Janette Oke napisała ją z Davisem Bunnem. To jedyny cykl jaki przeczytałam w całości, co widać po grzbietach okładek, bo od razu zresztą kupiłam pakiet. O żadnej powieści jednak nie pisałam na blogu, ale sprawdziłam na Instagramie i rzeczywiście - każdą część wówczas pokazywałam. 

Wszystkie powieści (również w formie audiobooków) są dostępne na stronie wydawnictwa PSALM18.PL . Lubię to wydawnictwo za wydawanie wartościowych i mądrych książek, w dodatku większość z klimatycznymi okładkami. Być może ktoś dopiero odkryje wydawnictwo i twórczość Janette Oke? Można też tam znaleźć serię Szkoła charakteru - książki dla dzieci. Mam też nadzieję, że to nie będą ostatnie powieści Janette Oke, jakie ukazały się w Polsce. 

Dla tych, co szukają dalszych informacji:

https://www.tyndale.com/

https://www.goodreads.com/series/list/4049.Janette_Oke.html

https://www.bookseriesinorder.com/janette-oke/

https://www.fantasticfiction.com/o/janette-oke/

https://www.mostrecommendedbooks.com/series/janette-oke-books-in-order

https://familyfiction.com/authors/janette-oke/

Michał Kubicz, Julia. Dom cezarów.

 

Bohaterką najnowszej powieści Michała Kubicza, nota bene kontynuacji Liwii. Matki bogów, jest córka Gajusza Cezara Oktawiana i jego poprzedniej żony Skryboni. Czternastoletnia Julia jest piękną, młodą dziewczyną, której serce już dokonało wyboru mężczyzny. Myli się jednak ten, co sądzi, że będzie to opowieść ckliwa, romantyczna i pełna słodyczy. Żadnego lukru nie było bowiem w świecie starożytnej wpływowej rodziny, która jak podkreśla autor powieści, na pewno nie była wolna od intryg, potajemnych spisków i tajemnic. Zemstę pielęgnuje w sobie nawet po upływie czternastu lat, matka Julii, skrzywdzona Skrybonia. Obsesja władzy nęka również Oktawię, siostrę ojca Julii, byłą żonę nieżyjącego już Marka Antoniusza, w dodatku opiekunkę jego dzieci, córek: Antonii Starszej i Antonii Młodszej; Jullusa – syna Marka Antoniusza i Fulwii, oraz Selene – jego córki z Kleopatrą. Jest jeszcze przecież obecna żona Oktawiana, Liwia Druzylla oraz jej synowie z pierwszego małżeństwa, których chce wywyższyć – Tyberiusz i Druzus.

Tymczasem Gajusz Cezar Oktawian od trzech lat przebywał w Hiszpanii, gdzie dowodził legionami. Do Rzymu wraca jego posłaniec, syn Oktawii, siedemnastoletni Marcellus, który podtrzymuje nadzieje matki na podniesienie ich pozycji. Życie w domu dla Julii stało się więzieniem. Pocieszenia szukała niejednokrotnie w nierozcieńczonym winie i u wielkiego maga Serapusa. Liwia podczas nieobecności męża, nie starała się kryć niechęci do jego córki. Julia stawiała jej czoła, a wsparcia szukała u matki Skrybonii. Niestety ta ostatnia musiała niejednokrotnie błagać o wstawiennictwo u mających wpływy, aby mogła wyjednać zgodę na odwiedziny.  Życie w pałacowych murach skupia się wokół intryg, tajemnic, potajemnych spotkań, zleconych zadań i realizacji planów. W tle przemykają niewolnicy posłusznie wykonujący polecenia. Los Julii zostaje przesądzony, jej życie uzależnione od woli ojca, pozbawia ją złudzeń i nie będzie usłane różami.  

Michał Kubicz po raz kolejny wykorzystując swoją fascynację starożytną historią, kreśli na kartach powieści znakomitą opowieść. Sam jednak przyznaje, że to fikcja historyczna, wyobrażenie autora, które powstało na skutek dedukcji znajomości dostępnych faktów, źródeł i opracowań. Interpretacji tego co niejasne, jest przecież wiele. Powieściowe charakterystyki rzeczywistych bohaterów historii zostały w głównej mierze zainspirowane nie tylko źródłami, ale także przekazywanymi plotkami. Znakomicie jednak odtworzone zostało życie codzienne w Domus Augustea, obowiązujące normy, wierzenia religijne, podporządkowanie kobiet mężczyznom czy istniejące podziały społeczne. Kontynuacja została już zapowiedziana, więc niedosyt jaki pozostał, zostanie zaspokojony przez czytelnika… niebawem.  To co bardzo dobre, warto polecać.

 

 

Michał Kubicz, Julia. Dom cezarów, wydane  przez Autora, wydanie 2023, okładka miękka ze skrzydełkami, stron 436. 

 

https://www.mkubicz.eu/  (książkę można kupić przez stronę Autora i na allegro)

 https://www.facebook.com/MichalKubiczSekretyRzymu/

Za egzemplarz dziekuję Autorowi. 

 

Ben Avery, Sergio Cariello, Jezus. [komiks].

 

Każdy dorosły chrześcijanin zna życie Chrystusa, ale jak zachęcić do tego dzieci? (Choć to książka nie tylko dla dzieci). Fantastycznym pomysłem jest komiks „Jezus”, który ukazał się we wspaniałej i bardzo starannej oprawie graficznej nakładem wydawnictwa AA. Za scenariusz odpowiada Ben Avery. Natomiast ilustracje to efekt współpracy wybitnych autorów tworzących dla Marvel i DC Comics do których należą: Sergio Cariello, Richard Bonk, Geof Isherwood, Chris Ivy, Fabricio Guerra, Zach Matheny, Mark McNabb. Książka jest uznawana za najpełniejszą graficzną adaptację życia Chrystusa, jaką kiedykolwiek stworzono.

Nic w tym dziwnego, bowiem Ben Avery znakomicie skonstruował historię i przełożył relacje ewangeliczne oraz podał odniesienia do właściwych wersetów Pisma Świętego. Odwołał się do Ewangelii wg św. Mateusza, św. Marka, św. Łukasza i św. Jana. Centralną Osobą wszystkich ksiąg jest Chrystus. Historia Jego życia ukazana została począwszy od jego narodzin w Betlejem, życie w Nazarecie, nauczanie, cuda, mękę, śmierć, zmartwychwstanie i wniebowstąpienie. To historia Syna Bożego i Syna Człowieczego, Jego ziemskim pochodzeniu i życiu w ciele. 

Zwracam uwagę na grafikę komiksu, która charakteryzuje się w tym wydaniu bogatym wykorzystaniem kolorów i faktur. Czcionka jest przejrzysta i czytelna, co ucieszy szczególnie tych najmłodszych czytelników, którzy zaczynają dopiero przygodę z czytaniem.

Komiks zaspokoi głód czytania Słowa Bożego. To świetny sposób, aby zachęcić dzieci do czytania o Jezusie Chrystusie i poznania Biblii. To komiks dla ludzi wierzących, ale także dla sceptyków i ciągle osób szukających drogi do Boga. Wydaje się być doskonałym prezentem nie tylko pierwszokomunijnym, ale także bożonarodzeniowym. 

Książka posiada Imprimatur, czyli jest zgodna z nauką Kościoła. Polecam. 

 

Ben Avery, Sergio Cariello, Jezus, wydawnictwo AA, wydanie 2023, okładka twarda, stron 320.

 

Ben Avery jest gawędziarzem. Uwielbia opowiadać historie za pomocą niemal każdego medium: komiksów, powieści, lalek, animacji. Miał zaszczyt pracować z wybitnymi artystami nad projektami komiksowymi. Jego pierwszym wielkim profesjonalnym projektem była współpraca z Georgem R.R. Martinem, autorem Gry o Tron, którego opowieści ze świata Westeros Avery przekształcał w scenariusze powieści graficznych. Współpracował z wydawnictwami Marvel i Zondervan. Zaadaptował księgi Biblii na komiks, dzięki czemu powstała cała wielka seria wydawnicza. Mieszka w Północnej Indianie z żoną i pięciorgiem dzieci.

Sergio Cariello urodził się w Brazylii. Już w wieku 5 lat wiedział, że chce rysować komiksy. W wieku 11 lat opublikował swój pierwszy komiks – Frederico, detektyw. W wydawnictwie Marvel rysował komiksy Daredevil, Conan, Thor, Kapitan Ameryka, Spider-Man, Avengers i wiele innych. W DC Comics był współautorem komiksów Batman, Superman, Superboy, Steel, Guy Gardner, Hawkman, Man called X, The Flash, Deathstroke, Wonderwoman, Green Arrow i innych. Obecnie pracuje nad seriami Lone Ranger i Son of Samson oraz wieloma komiksami biblijnymi.

[noty o autorach z opisu wydawcy]

Santiago Posteguillo, Rzym to Ja.

 

Rzym to Ja to pierwsza część sagi o Juliuszu Cesarze autorstwa Santiago Posteguillo. Cykl ma liczyć kilka tomów (premiera pierwszego była w 2022 r.). Czasowo pierwsza powieść dotyczy okresu, który obejmuje  źródłowo spore luki w historii życia Juliusza Cezara. Należy pamiętać, że to fikcja historyczna. Posteguillo po prostu zajął się tym, co udokumentowane, a na potrzeby książki odtworzył to, czego brakuje. Efektem tej symbiozy jest dobra i solidna powieść. Właściwie tylko maniaków historii interesuje wypunktowanie błędów merytorycznych w tej powieści, ale zostawmy to - laika nie będzie bowiem to interesowało. Warto jednak pamiętać, że niektóre wydarzenia historyczne nie pokrywają się dokładnie w latach, które opisuje autor. Jak to bywa w przypadku tego typu powieści, występują więc nieścisłości historyczne, na które autor zwraca zresztą uwagę w nocie.

 

Gajusz Juliusz Cezar (łac.: Gaius Iulius Caesar) (100 p.n.e./102 p.n.e - 44 p.n.e.) był rzymskim politykiem, wodzem, dyktatorem i pisarzem. Autor w pierwszej części skupia się więc na dzieciństwie i młodości Cezara, który był potomkiem starożytnej rodziny patrycjuszowskiej, wywodzącej swoje korzenie od Eneasza i bogini Wenus. Opisane zostały wydarzenia z życia Cezara począwszy od dzieciństwa, aż do momentu, w którym po raz pierwszy pojawia się jako przywódca ludu. W tle występują postacie bliskie Cezarowi: jego matka Aurelia; jego wuj i siedmiokrotny konsul Gajusz Mariusz, żona Cezara Kornelia, potężny Sulla, jeden z głównych przyjaciół Tytus Labienus i inni. Historia została napisana, nie ma więc niespodzianek. Owi bohaterowie są jednak jednowymiarowi: dobrzy i źli.

Prym w tej części wiedzie jednak proces przeciwko Gnejuszowi Korneliuszowi Dolabelli, senatorowi, doradcy przywódcy optymatów Lucjusza Korneliusza Sulli. W 77 r. przed Chrystusem wpływowy senator Dolabella został oskarżony o popełnienie licznych zbrodni podczas sprawowania konsulatu, a oskarżenie przeciwko niemu poprowadził mający wówczas 23 lata Juliusz Cezar. Młody mężczyzna jako jedyny ośmiela się występować w charakterze prokuratora przeciwko potężnemu, bogatemu i skorumpowanemu Dolabelli. Cezar przegrał proces, ale ów epizod pomógł mu zyskać rozgłos, zwłaszcza wśród wrogów. Sam Sulla, który już jako nastolatek ogłosił go wyjętym spod prawa, ostrzegał przed niebezpieczeństwem, jakie stanowi dla optymatów. Według źródeł rzymskich dyktator zdawał sobie sprawę, że młody Cezar może być jeszcze większym rywalem niż przywódca popularów Gajusz Mariusz, wielki antagonista Sulli. Warto nadmienić, że w różnych częściach trwającego procesu, w formie „wspomnień”, omówione zostały poprzednie lata dzieciństwa, dorastania i młodości Cezara. Innym przykładowo wielkim wydarzeniem z młodości Cezara, o którym jest mowa w powieści, jest oblężenie Mityleny na wyspie Lesbos podczas wojny z królem Pontu Mitrydatesem. Są więc w powieści także opisane bitwy. 

Doszukałam się informacji, że po pierwszej powieści, autor planuje wydanie jeszcze pięciu. Mają one za zadanie przeprowadzić czytelnika przez całe życie Cezara, aż do jego śmierci w idy marcowe roku 44 p.n.e. Książka jest dobra, ale momentami miałam wrażenie, że niektóre fragmenty są zbudowane na potrzeby jej sprzedaży. Utrzymany jest czas przeszły, wskazana datacja i miejsca akcji. Niektóre dialogi i rozwiązania scen mają charakter dydaktyczny i nieco infantylny. Wydaje się też, że tytuł został celowo skopiowany ze słów Ludwika XIV - L'État, c'est moi. Zwrot ten symbolizuje absolutyzm monarchiczny. Doceniam jednak, że do powieści dodane zostały: spis postaci, mapki bitew, słownik łacińskich słów oraz drzewo genealogiczne. Powieść jest absorbująca i dobra, ale nie nazwałabym ją wybitną.

 

 

Santiago Posteguillo, Rzym to Ja, wydawnictwo Otwarte, HI:STORY, wydanie 2023, tytuł oryg.: Roma soy yo: La verdadera historia de Julio César (ang.: I Am Rome), tłumaczenie: Katarzyna Sosnowska, stron 656.

 

Santiago Posteguillo Gómez jest hiszpańskim filologiem, językoznawcą i pisarzem, urodzonym w Walencji w 1967 roku. Zasłynął z szeregu powieści osadzonych w starożytnym Rzymie, zwłaszcza trylogii Scypiona Afrykańskiego i trylogia Trajana.

Anna Goldina, Śladami biblijnych kobiet. Przewodnik duchowy.

 

Śladami biblijnych kobiet. Przewodnik duchowy to niewielka książka, w której odnaleźć można refleksje związane z kobietami ze Starego Testamentu. Na kartach książki spotkać można Hagar, Leę, Dinę, Tamar, Mikal, Jael i Rispę. Nie są to postacie powszechnie znane. Ich życie również nie należało na najszczęśliwszych. Sama autorka książki wychowała się w niewierzącej petersburskiej rodzinie i dopiero sama jako siedemnastolatka zaczęła poszukiwać drogi to Boga. Rozważania o kobietach powstały w czasie, gdy zmagała się z ciężką chorobą. Zmarła w kwietniu 2022 r.

Autorka przybliża losy biblijne Hagar, która była egipską niewolnicą prawowitej żony Abrama (Abrahama) Saraj (Sary). Saraj była bezpłodna, a Hagar staje się nałożnicą Abrama. Będąc w ciąży, Hagar zaczęła odnosić się z pogardą do swojej pani. Po kłótni z Saraj Hagar uciekła na pustynię. Po narodzinach Izaaka, Hagar wraz z synem zostaje wygnana ponownie na pustynię. Kolejną kobietą jest Aramejka Lea, starsza siostra Racheli, w której zakochał się Jakub. Lea z kolei zakochała się w Jakubie, który poślubia ją dzięki zabiegom rodziny. Otrzymuje jednak także Rachelę. Mimo, że Lea urodziła Jakubowi dzieci, przez całe życie była niekochana i zabiegała o jego miłość. Dina to córka Jakuba i Lei, która w Sychem została porwana i zgwałcona przez syna władcy Chamora, który nosił imię Sychem (jak miasto). Tamar to synowa Judy, syna Jakuba. Po śmierci dwóch kolejnych mężów (braci), miała być żoną trzeciego - Szeli. Tymczasem Juda owdowiał, a Tamar domyśliła się, że Juda nie chce spełnić obowiązku lewiratu. Tamar ucieka się do podstępy, a gdy Juda dowiaduje się, że jest brzemienna i wpada w gniew, wysyła mu rzeczy, które zapewniają jej bezpieczeństwo. Mikal to córka Saula, króla Izraela i pierwsza żona króla Dawida. Uratowała Dawida, gdy Saul chciał go zabić. Jael to żona Chebera, która zabiła podczas snu dowódcę armii Kananejczyków. Rispa to córka Ajji i nałożnica króla Saula, która po jego śmierci zostaje nałożnicą dowódcy wojsk Abnera. Wyniku oskarżeń Abner przechodzi na stronę Dawida. Jej synowie zostali przez Dawida wydani Gibeonitom, którzy powiesili ich w ramach zadośćuczynienia za prześladowania doznane za czasów Saula. Śmierć synów Rispy miała zakończyć trzyletni okres głodu. Rispa do czasu końca suszy strzegła ciał synów przed dziką zwierzyną.

Niewątpliwie historie pomagają zobaczyć w świetle Pisma Świętego życiowe sprawy. autorka zwraca uwagę na postawę kobiet, ich cechy charakteru, osobowość. Książkę można przeczytać w jeden wieczór, albo też rozdzielić czytanie na kilka dni według rozdziałów.  W pozycji można odnaleźć reprodukcje ze świata sztuki. To wartościowa pozycja.

 

 

Anna Goldina, Śladami biblijnych kobiet. Przewodnik duchowy, wydawnictwo AA, wydanie 2023, tłumaczenie: Aniela Czendlik, okładka miękka, stron 112.

Marcin Libicki, Kościół i sztuka chrześcijańska pierwszych wieków.

 

Książkę Marcina Libickiego można traktować w kategorii pozycji, które wprowadzają laika w świat sztuki wczesnochrześcijańskiej. Autor odwołuje się do Pisma Świętego, potwierdza zgodność opisanych tam wydarzeń z faktami historycznymi, zwraca uwagę na fundamenty chrześcijańskiej sztuki i kultury. Wraca do życia religijnego Żydów czasów Chrystusa i Jego samego, apostołów, form religijnych i utrwalenia liturgii, przedstawia kolejne prześladowania chrześcijan, pierwszych myślicieli chrześcijańskich i ich polemistów. Dopiero po takim szerokim przedstawieniu i opisaniu podstawowych faktów, autor wprowadza czytelnika w świat pierwszych zabytków sztuki chrześcijańskiej. W książce mamy zarys owej sztuki poprzez podanie przykładów dotyczących: płaskorzeźby i rzeźby pełnoplastycznej, fresków, mozaik oraz architektury. Zabytki sztuki są opisane dość szczegółowo, co jest atutem wydania. Autor zwraca przy tym zawsze uwagę na tło historyczne i religijne danego okresu.

 

Nie ma tu analiz, dogłębnych wniosków i zjawisk przyczynowo skutkowych. Czytelnik odnajdzie tu jednak prosty i klarowny przekaz, bez zbędnego patosu, aczkolwiek suchy - i być może też przez to dla niektórych - nudny. Taką pracę napisze każdy, kto interesuje się szerzej danym tematem/epoką/okresem i jest z nim obeznany i oczytany, aczkolwiek bliska jest mu wiedza encyklopedyczna. Miałam bowiem wrażenie, że czytam podręcznik powstały na bazie kilku książek (np. prof. Barbary Filarskiej; Dorothei Forsten OSB) i chyba w tym kontekście należy tak  traktować pracę. Libicki nie jest bowiem historykiem sztuki. 

Czy wobec tego książka zasługuje na uwagę? Odpowiem, że tak. Z przyjemnością przypomniałam sobie zapomniane z biegiem lat fakty z zakresu wiedzy sztuki wczesnochrześcijańskiej. Pozycja może stanowić zachętę do podjęcia prywatnych, samodzielnych studiów dotyczących tego okresu historycznego w świecie kultury i sztuki. Warto również podkreślić, że książka zyskała bardzo staranną oprawę graficzną z dość bogatą warstwą ilustracyjną, na którą składają się między innymi fotografie zabytków i mapy. Ograniczono się jednak do wymaganych przypisów i brakuje spisu bibliografii. Brakowało mi też słowa od Autora. 

Marcin Libicki, Kościół i sztuka chrześcijańska pierwszych wieków, wydawnictwo Zysk i S-ka, wydanie 2022, oprawa twarda, stron 198.

Mesu Andrews, Hiob. Miłość pośród popiołów.

        Dina jest wnuczką Izaaka, a córka Jakuba i po jego śmierci ściśle z instrukcjami dziadka powinna udać się do domu Hioba i poślubić jego syna Ennona. Dina obecnie ma trzydzieści pięć lat i od kilkunastu lat znajdowała się pod opieką dziadka. Tu znalazła ochronę i bezpieczeństwo. Powszechnie panowało przekonanie, że Dina mając 15 lat została zhańbiona przez księcia Sychema, syna Chamora. Synowie Jakuba dokonują mordu, ale to nie usuwa brudu z Diny. Zresztą prawdę znają jedynie nieliczni, a Dina zmaga się z cierpieniem. Po śmierci dziadka, nie chcąc wracać pod skrzydła ojca, Dina decyduje się przyjąć propozycje Hioba i jedzie z nim do Us, aby poślubić Ennona. Zaraz po ich przybyciu Hiob przeżywa wielką tragedie, a Dina wraz z trwająca u jej boku młodziutką Kuszytką Nogalą stają się świadkami wszystkich jego nieszczęść.

      Bardzo podobała mi się historia zaczerpnięta z Biblii opowiedziana przez Mesu Andrews. Księga Hioba jest 22 księgą Starego Testamentu, powstała ok. V w. przed Chrystusem i należy do Ksiąg Mądrości. Hiob był mądry, bogaty, uczciwy, bogobojny. Miał siedmiu synów i trzy córki, był najwybitniejszym człowiekiem pośród ludzi Bliskiego Wschodu. Bóg pewien wierności Hioba pozwala szatanowi (przeciwnikowi, oskarżycielowi) pozbawić go wszystkiego. „Wieści hiobowe”, to wizyty kolejnych posłańców ze złymi wiadomościami. Bóg pozwolił też szatanowi pozbawić Hioba zdrowia. Żona Hioba namawia go, aby złorzeczył swemu Bogu. Ten jednak nie zamierza tego zrobić. Przez kolejne siedem dni przyjaciele Hioba przemawiają do niego i szukają źródła jego nieszczęść. Hiob nie rozumie dlaczego Bóg się od niego odwrócił, miotany jest gniewem i bólem, wierzy jednak, że to Bóg go ocali. Bóg widząc jego wierność, odpłacił mu w dwójnasób, Hiob żył jeszcze 140 lat i widział swych potomków do czwartego pokolenia. Tyle wiemy z Biblii, ale tego trzyma się również autorka.

   Mesu Andrews fantastycznie opowiedziała historię Hioba i przedstawiała bezmiar jego cierpienia, dodała głębi i zrozumienia opowieści, które chrześcijanie słyszeli mnóstwo razy. Autorka z pasją odtwarza biblijne zdarzenia i postacie. Na poczet fabuły wplata fikcyjne postacie, ale odwołuje się przede wszystkim do Pisma Świętego i historycznych faktów. Postacie są dobrze rozwinięte, doświadczają wewnętrznych przemian i rozwoju. Klasyczna fabuła zawiera ciekawe i pełne emocji sceny oraz kilka dodanych zwrotów akcji. Ta historia splata piękno, niezłomną wiarę, cierpienie i miłość pośród popiołów wraz z żywymi, plastycznymi szczegółami tła obyczajowego, społecznego, geograficznego. Obserwowanie Hioba, jak reaguje na swoje początkowe straty, jest trudnym przeżyciem. Stanowi jednak mocny przykład polegania na Bogu i pozostawania Mu wiernym gdy następuje czas ciężkiej próby. Autorka bardzo dobrze włączyła w historię córkę Jakuba, Dinę, w życie Hioba. Doceniam notatki autorki dotyczące jej przeprowadzonych badań, wskazujące, że ten związek mógłby być rzeczywisty. Mamy też tu motyw odkupienia Diny.

    Fikcyjna opowieść o Hiobie w Miłości wśród popiołów sprawiała, że wróciłam do przeczytania ponownie całej Księgi Hioba Starego Testamentu. Ufajmy Bogu, gdy cierpimy, a nie szukajmy przyczyny tego cierpienia. Bóg wie, co robi i się o nas troszczy. Doceniam też schemat genealogiczny dołączony do powieści i umieszczony również na zakładce. Pomaga to zapamiętać mnóstwo imion i umiejscowić ich w czasie i odpowiednim porządku. Każdy rozdział w powieści poprzedza cytat zaczerpnięty ze Starego Testamentu.

       Zafascynowana, od jakiegoś czasu, gatunkiem który określa się jako fikcja biblijna (Biblical Fiction) polecam bardzo wszystkie książki Mesu Andrews. Cieszę się, że wydawnictwo Bogulandia zdecydowało się na wydawanie książek autorki w Polsce, w dodatku w cudownych okładkach (nota bene okładka powieści Miłość pośród popiołów jest oryginalna).

 

 

Mesu Andrews, Hiob. Miłość pośród popiołów, wydawnictwo Bogulandia, wydanie 2021, tytuł oryg.: Love Amid The Ashes, tłumaczenie: Dominika Głowa, cykl: Treasures of His Love Book #1, tłumaczenie cyklu: Skarby Jego Miłości, t.1, okładka miękka, stron 500.

 https://mesuandrews.com/ 

Michał Kubicz, Liwia. Matka bogów.

       Piękna oprawa graficzna książki przyciągnie wzrok zapewne niejednego czytelnika. Wspaniale dopracowana jest jednak również sama fabuła powieści historycznej autorstwa Michała Kubicza, której bohaterką jest Liwia. To znana z opracowań historii starożytnego Rzymu Liwia Druzylla (58 r. przed Chrystusem- 29 r. po Chrystusie), której życie było niespokojne, pełne politycznych intryg i emocji. Liwia Druzylla była trzecią żoną Gajusza Juliusza Cezara Oktawiana, pierwszego cesarza rzymskiego. To małżeństwo połączyło dynastie Juliuszów (rodzina Augusta) i Klaudiuszów (rodzina Liwii). W powieści autor skupia się na pierwszym etapie jej życia. Fabuła książki kończy się bowiem wówczas, gdy Liwia zostaje żoną Oktawiana, z którym nota bene przeżyła pięćdziesiąt jeden lat, ale jak wiemy nie obdarzyła go potomstwem.

       Autor zastosował pewnego rodzaju retrospekcję, wtrącenia myśli z perspektywy kobiety doświadczonej przez los i świadomej już swoich wyborów. Powieść oparta jest jednak na wydarzeniach ułożonych chronologicznie opowiedzianych przez wszystkowiedzącego narratora. Liwię poznajemy jako niespełna szesnastoletnią dziewczynę, która wychowywana jest w dostatnich warunkach patrycjuszowskiego domu Alfidii i Appiusa Klaudiusza Pulchera. Jej ojciec jeszcze jako dziecko został adoptowany przez trybuna 91 r., Marka Liwiusza Druzusa. Liwia miała więc prestiż rodów Klaudiuszów i Liwiuszów.

        Młoda Liwia żyje w niespokojnych czasach triumwirów: Antoniusza, Oktawiana, Lepidusa, w których porządek zaprowadza się za pomocą miecza. Po raz pierwszy obserwuje Oktawiana podczas jego wjazdu do Rzymu. Jest wówczas w towarzystwie matki oraz swej starszej przyjaciółki Skrybonii, córki Skryboniusza Libona. Matka prosi wówczas córkę o złożenie przysięgi, że cokolwiek się stanie, cokolwiek zrobią triumwirowie lub przydarzy się jej i ojcu, Liwia uczyni wszystko, aby przetrwać za każdą cenę, jaką przyjdzie jej zapłacić.

       Liwia, aby być chronioną, zostaje wydana za swego znacznie starszego kuzyna Gnejusza (Tyberiusza Klaudiusza Nerona). Czasy są bowiem niebezpieczne, a jej ojciec opowiedział się po stronie Brutusa i Kasjusza, przeciw Oktawianowi, Antoniuszowi i Lepidusowi. Tymczasem Gnejusz w przeszłości cieszył się zaufaniem Cezara i do dziś jest lubiany przez Antoniusza, który – jak sądzono - nie pozwoli, aby jego rodzina znalazła się na liście proskrypcyjnej. Gnejusz szybko docenia inteligencję młodej żony, która obdarza go potomstwem (późniejszy cesarz – Tyberiusz oraz Druzus, który rodzi się już po ślubie z Oktawianem). Liwia traci jednak przyjaźń Skrybonii, a rywalizacja i wrogość między kobietami z biegiem miesięcy będzie narastać i rodzić niebezpieczne sytuacje. Warto podkreślić, że obok losów głównej bohaterki, czytelnik śledzi losy Oktawiana.

       Michał Kubicz przedstawia wewnętrzną metamorfozę głównej bohaterki na przestrzeni zarysowanych kilku lat, gdzie niewinność w postrzeganiu wielu spraw oddaje pola doświadczeniu, przebiegłości, dojrzałości. Poznaje intrygi, zazdrość, zawiść i zdradę. W tym wszystkim Liwia nie zapomina dbać o dobre imię swojego rodu i przyszłość swoich dzieci. W starożytnej polityce nie było bowiem miejsca na kompromisy.

          Autor oprócz wątków rzeczywistych, na potrzeby powieści powołuje też wątki fikcyjne. Jednym z nich są losy niewolników Chloe i Achnosa, którzy poznali się w domu Marka Tuliusza Cycerona. Achnos towarzyszył politykowi w wyjazdach, natomiast Chloe pozostawała w domu na Palatynie. Ich losy zmieniają się po śmierci Cycerona i konfiskacie jego majątku. To losy tragiczne, pełne nędzy, złych doświadczeń i bolesnych upadków. To bohaterowie, którzy reprezentują najniższe warstwy społeczeństwa rzymskiego. Poniżani, obdarci z godności, to brutalna walka o byt, zmusza ich do przekraczania granic. 

 

      Autor dokładnie i z wiernością dostępnych źródeł historycznych i opracowań, przedstawia wydarzenia historyczne, polityczne oraz tło społeczne i gospodarcze omawianych czasów. Ukazuje topografię starożytnego Rzymu i prezentuje ówczesną architekturę. Nawiązuje do wielkich bitew. Czytelnik ma możliwość poznać wewnętrzny rozkład domu patrycjuszowskiego, jak działał targ, jak wówczas wyglądała podróż czy zwykłe przemieszczanie się po ulicach miasta.

       Liwia. Matka bogów to powieść wciągająca, choć jej objętościowy monumentalizm może na początku przerażać. Nie bójcie się jednak sięgnąć po książkę. Dialogi są błyskotliwe i soczyste, opisy plastyczne i sugestywne, a fabula zawiła i interesująca. Poznajcie losy Liwii, która była matką późniejszego cesarza Tyberiusza, babką Germanika i cesarza Klaudiusza, prababką cesarza Kaliguli.

 

Michał Kubicz, Liwia. Matka Bogów, wydana staraniem Autora, okładka miękka, stron 512.

https://sklep.mkubicz.eu/

https://www.mkubicz.eu/

https://www.facebook.com/MichalKubiczSekretyRzymu/

 

Anne Bernet, Monika. Matka św. Augustyna.

 

      Anna Bernet w subtelny i plastyczny sposób przybliża czytelnikowi postać Moniki, matka świętego Augustyna (331/332-387). Nie sposób pisać o tej książce bez napomnienia, jak potoczyło się życie św. Moniki. Urodzona w Afryce, w Tagaście (dziś Suk-Ahras w Algierii) w rodzinie chrześcijańskiej, otrzymała imię Monnica. Wraz z siostrami, zyskała staranne i surowe wychowanie, które zawdzięcza przede wszystkim mającej w domu niezwykły autorytet służącej, niż matce. Jako młoda dziewczyna została wydana za mąż, za Patrycjusza, poganina z Tagasty. Jako chrześcijanka znosiła niewierność i wybuchy złości swojego męża w ciszy i pokorze. Chciała nawrócić męża na chrześcijaństwo, a zdobyła jego szacunek i podziw. Jej delikatność potrzebna była również w kontaktach z wymagającą teściową. Odgrywała też wielką rolę w godzeniu powaśnionych przyjaciół.

      Monika urodziła Patrycjuszowi co najmniej dwóch synów (Nawigiusza i Augustyna) i jedną córkę. Augustyn przyszedł na świat,gdy Monika miała dwadzieścia trzy lata. Kochająca matka, pobożna chrześcijanka, wychowywała go według zasad religijnych, ale nie ochrzciła go na jego prośbę jako chłopca. Ten wybór miał się okazać błędem. Owdowiała w wieku 40 lat. Zajęła się zarządzaniem rodzinnym majątkiem i poświęciła dzieciom. Była rozważną i aktywną matką, ale najbardziej martwiła się o Augustyna, który temperamentem przypominał jej męża.

      Autorka jasno podkreśla, że Monika mimo że była chrześcijanką, kierowała się również w życiu ambicjami. Gdy jako młody chłopak Augustyn ulegał cielesnym namiętnościom, Monika nie chciała dla syna zbyt wczesnego małżeństwa, bo to bowiem zagroziłoby mu w rozwinięciu kariery. Potrafiła po latach związku rozdzielić nisko urodzoną konkubinę od Augustyna i ich syna. Monika chciała Augustynowi znaleźć godną jego pozycji, prawowitą żonę. Gdy w sierpniu 386 r. Augustyn poinformował matkę o swojej decyzji, aby odtąd żyć w wstrzemięźliwości, potrafiła jednak dziękować za to Bogu.

     Obserwując przywiązanie Augustyna do manicheizmu, dopiero jednak po latach była w stanie zmienić swoje błędne, bierne nastawienie i zacząć walczyć o jego nawrócenie. Była nawet u biskupa, ale ten odmówił interwencji, mając nadzieję, że nawróci się sam. Za synem podążyła do Mediolanu. Tam dopiero poczuła ulgę, gdy okazało się, że Augustyn odchodzi od manicheizmu. Zaczęła też poznawać arcybiskupa Mediolanu, Ambrożego. Między innymi dzięki niemu porzuciła afrykański zwyczaj spożywania posiłków przy grobach. Mieszkając z synem w Cassiciacum, brała udział w debatach filozoficznych. Była aktywną i uśmiechniętą rozmówczynią, potrafiła uspokoić zmysły, zwięźle przedstawić swoją opinię i kierować się rozsądkiem. W ten sposób Monika ujawniła się jako kobieta inteligentna, poszukująca prawdy i duchowego postępu, choć nie znająca naukawych terminów. To w Mediolanie Augustyn wraz z synem przyjęli chrzest (24-25 kwietnia 387).

      Planowali wszyscy wrócić do Afryki, ale Monika była już jednak chora i czuła nadchodzącą śmierć. Pochowana została w Ostii, jej szczątki w XV w. następnie przeniesiono do Rzymu, do kościoła poświęconego jej synowi. W miejscu pierwotnego pochówku Moniki wzniesiono potem bazylikę św. Aurei.

       Monika była wytrwała w wierze i gorliwa w wypełnianiu swojej misji. Pokładała ufność w Bogu i wytrwale trzymała się modlitwy. Anna Bernet opowiada o kobiecie na znakomicie przywoływanym tle historycznym, społecznym, obyczajowym, czasów życia pierwszych chrześcijan. Autorka pokazuje, jak macierzyńska miłość Moniki i gorliwe modlitwy towarzyszyły nawróceniu Augustyna.

    

   Książka została zaopatrzona w przypisy i bibliografię. Autorka cytuje w tekście fragmenty Wyznań Św. Augusta i dokonuje ich krytycznej analizy względem życia jego matki. Na biografię św. Moniki nie złożyły się jedynie suche fakty. Autorka pisze o wydarzeniach w taki sposób, jakby sama była ich obserwatorką. Próbuje odtworzyć uczucia wewnętrzne bohaterów, ich plany, marzenia i ambicje. Tekst więc czyta się płynnie, niemal jak powieść. Stanowi to niewątpliwie atut książki. Zabieg ten sprawia również, że przedstawione osoby staja się czytelnikowi bliższe.

Anne Bernet, Monika: Matka św. Augustyna, wydawnictwo eSPe, wydanie 2020, tytuł oryg.: Monique, mère de saint Augustin, tłumaczenie: Paweł Borkowski, seria: Przyjaciele Boga, oprawa miękka ze skrzydełkami, stron 162. 

 

https://boskieksiazki.pl/