Susie Hodge, Krótka historia sztuki współczesnej.

To znakomite wprowadzenie do znajomości sztuki współczesnej. Jak w przypadku innych książek autorstwa Susie Hodge, układ wewnętrzny materiału tej pozycji  kształtuje się podobnie. Wiedza usystematyzowana została w czterech głównych rozdziałach, w których czytelnik poznaje kierunki, dzieła, tematy i techniki zaliczane do sztuki współczesnej. Nie ma tu oczywiście poruszonych wszystkich tematów z zakresu sztuki nowoczesnej, której pojęcie jest przecież bardzo szerokie. Mowa jest o malarstwie, rzeźbie, instalacjach, fotografiach. Wiadomości są krótkie i zwięzłe. To przegląd najważniejszych stylów, dzieł sztuki i działających artystów, podejmowanych tematów i stosowanych technik dotyczących sztuki współczesnej. 

Książka zaopatrzona została w szeroką bazę fotograficzną prezentującą dzieła sztuki i przedstawiającą kluczowe postacie każdego ruchu. To dobry początek, aby poznać podstawy i zrozumieć kluczowe terminy. Na końcu dodany jest indeks. Pozycja proponowana jest dla wszystkich tych, którzy chcą uporządkować podstawową wiedzę z zakresu sztuki współczesnej. 

Susie Hodge, Krótka historia sztuki współczesnej. Kieszonkowy przewodnik po kierunkach, dziełach, tematach i technikach, wydawnictwo Alma-Press, wydanie 2024, tytuł oryg.: The Short Story of Modern Art: A Pocket Guide to Movements, Works, Themes and Techniques, tłumaczenie: Jerzy Malinowski, okładka usztywniana, stron 224.

 

Anna Goldina, Śladami biblijnych kobiet. Przewodnik duchowy.

 

Śladami biblijnych kobiet. Przewodnik duchowy to niewielka książka, w której odnaleźć można refleksje związane z kobietami ze Starego Testamentu. Na kartach książki spotkać można Hagar, Leę, Dinę, Tamar, Mikal, Jael i Rispę. Nie są to postacie powszechnie znane. Ich życie również nie należało na najszczęśliwszych. Sama autorka książki wychowała się w niewierzącej petersburskiej rodzinie i dopiero sama jako siedemnastolatka zaczęła poszukiwać drogi to Boga. Rozważania o kobietach powstały w czasie, gdy zmagała się z ciężką chorobą. Zmarła w kwietniu 2022 r.

Autorka przybliża losy biblijne Hagar, która była egipską niewolnicą prawowitej żony Abrama (Abrahama) Saraj (Sary). Saraj była bezpłodna, a Hagar staje się nałożnicą Abrama. Będąc w ciąży, Hagar zaczęła odnosić się z pogardą do swojej pani. Po kłótni z Saraj Hagar uciekła na pustynię. Po narodzinach Izaaka, Hagar wraz z synem zostaje wygnana ponownie na pustynię. Kolejną kobietą jest Aramejka Lea, starsza siostra Racheli, w której zakochał się Jakub. Lea z kolei zakochała się w Jakubie, który poślubia ją dzięki zabiegom rodziny. Otrzymuje jednak także Rachelę. Mimo, że Lea urodziła Jakubowi dzieci, przez całe życie była niekochana i zabiegała o jego miłość. Dina to córka Jakuba i Lei, która w Sychem została porwana i zgwałcona przez syna władcy Chamora, który nosił imię Sychem (jak miasto). Tamar to synowa Judy, syna Jakuba. Po śmierci dwóch kolejnych mężów (braci), miała być żoną trzeciego - Szeli. Tymczasem Juda owdowiał, a Tamar domyśliła się, że Juda nie chce spełnić obowiązku lewiratu. Tamar ucieka się do podstępy, a gdy Juda dowiaduje się, że jest brzemienna i wpada w gniew, wysyła mu rzeczy, które zapewniają jej bezpieczeństwo. Mikal to córka Saula, króla Izraela i pierwsza żona króla Dawida. Uratowała Dawida, gdy Saul chciał go zabić. Jael to żona Chebera, która zabiła podczas snu dowódcę armii Kananejczyków. Rispa to córka Ajji i nałożnica króla Saula, która po jego śmierci zostaje nałożnicą dowódcy wojsk Abnera. Wyniku oskarżeń Abner przechodzi na stronę Dawida. Jej synowie zostali przez Dawida wydani Gibeonitom, którzy powiesili ich w ramach zadośćuczynienia za prześladowania doznane za czasów Saula. Śmierć synów Rispy miała zakończyć trzyletni okres głodu. Rispa do czasu końca suszy strzegła ciał synów przed dziką zwierzyną.

Niewątpliwie historie pomagają zobaczyć w świetle Pisma Świętego życiowe sprawy. autorka zwraca uwagę na postawę kobiet, ich cechy charakteru, osobowość. Książkę można przeczytać w jeden wieczór, albo też rozdzielić czytanie na kilka dni według rozdziałów.  W pozycji można odnaleźć reprodukcje ze świata sztuki. To wartościowa pozycja.

 

 

Anna Goldina, Śladami biblijnych kobiet. Przewodnik duchowy, wydawnictwo AA, wydanie 2023, tłumaczenie: Aniela Czendlik, okładka miękka, stron 112.

Susie Hodge, Krótka historia sztuki. Kieszonkowy przewodnik po kierunkach, dziełach, tematach i technikach.

Krótka historia sztuki. Kieszonkowy przewodnik po kierunkach, dziełach, tematach i technikach (org.: The Short Story of Art: A Pocket Guide to Key Movements, Works, Themes & Techniques) autorstwa Susie Hodge to zwięzłe, ilustrowane wprowadzenie przeznaczone dla osób, które dopiero zaczynają rozwijać swoje zainteresowania.

Jest to krótki, ogólny przegląd informacji dotyczących najważniejszych kierunków w sztuce od prehistorii po dzień dzisiejszy. Warto podkreślić, że autorka skupia się jedynie na zachodnich dokonaniach artystycznych. Poddaje analizie najważniejsze dzieła sztuki, prezentuje materiały, metody i techniki twórcze. 

Książka została podzielona na cztery niezależne części: Kierunki, Dzieła, Tematy i Techniki. Każdą część można czytać oddzielnie lub w połączeniu z innymi. W rozdziale dotyczącym kierunków autorka wyjaśnia terminy, podaje kluczowe daty, najwybitniejszych artystów i największe dokonania. Na stronach znajdują się także odnośniki do działów dotyczących technik i tematów. W rozdziale dotyczącym dzieł przedstawionych zostało 50 zabytków sztuki (głównie malarstwo, rzeźba, grafika) biorąc pod uwagę: tytuł, datację, miejsce wielkość obrazu, podstawową informację o artyście, inne dzieła artysty.

Książka dobrze wyjaśnia podstawowe terminy oraz angażuje czytelnika. To przewodnik, który można zabrać ze sobą. Rodzaj małego kompendium wiedzy, zawierającego jedynie krótkie i ogólne rysy. Każdy kierunek został scharakteryzowany na jednej stronie, każde dzieło – na dwóch stronach. Niektóre reprodukcje dzieł można obserwować na dwustronnej formie. Książka zachęca do samodzielnego odkrywania, szukania, poszerzania wiedzy w zakresie sztuki. 

Na uwagę zasługuje oprawa graficzna: kredowy papier, wyraźne reprodukcje, jasne oznaczenia, które pozwalają na szybkie odnajdywanie informacji. Na końcu odnaleźć można indeks oraz spis muzeów, w których znajdują się prezentowane dzieła. Książka została wydana w małej, zeszytowej formie, więc można ją nosić ze sobą. To idealna lektura szczególnie dla tych, którzy nie wiedzą nic o sztuce.

Susie Hodge, Krótka historia sztuki. Kieszonkowy przewodnik po kierunkach, dziełach, tematach i technikach, wydawnictwo Alma Press, wydanie 2018, tytuł org.: The Short Story of Art: A Pocket Guide to Key Movements, Works, Themes & Techniques, okładka usztywniana ze skrzydełkami, stron 224.

Marek Pernal, Praga. Miasto Magiczne. Spacerownik historyczny.

Nigdy nie byłam w Pradze. Po przeczytaniu książki byłego ambasadora RP W Republice Czeskiej, Marka Pernala, nie opuszcza mnie jednak mgliste wrażenie, że w jakiś sposób się do tej Pragi przeniosłam i poznałam jej ulice niemal od podszewki. Autor bowiem w znakomity sposób prowadzi czytelnika według siebie wytyczonych tras, fascynuje, zaczarowuje, przedstawia praskie klimaty i atmosferę tego miasta. Przy tym nie czyni tego w sposób suchy, ale odnosi się do tła historycznego, społecznego, obyczajowego i ekonomicznego Pragi na przestrzeni wieków. Stąd też znamienny podtytuł Spacerownik historyczny (tak na marginesie ładnie brzmi, prawda?).

Rzeczywiście z książką Marka Pernala można poznać Pragę w sposób wszechstronny. Autor przedstawia zabudowę miasta, następujące zmiany, architekturę budynków, poszczególnych władców, fundatorów, dorobek artystyczny. W tym swoistym przewodniku znalazły się też uwagi praktyczne dla zwiedzających i przybyłych tu turystów w stylu, co warto zobaczyć, a co można ominąć, gdzie warto zajrzeć, dobrze zjeść, aby nie przepłacić, napić się dobrej herbaty, piwa czy kawy. Marek Pernal poleca i odradza, rekomenduje i przestrzega. To niewątpliwie zaleta tej książki. Z drugiej strony prezentując szesnaście wytyczonych tras wskazuje, jaki czas powinniśmy przeznaczyć na daną drogę, które miejsca najlepiej zobaczyć, czego absolutnie nie przegapić, a co, gdy nie mamy za wiele czasu, ominąć. Przy tym dodatkowo w osobnych kolorowych tabelkach nie zapomina przedstawić jakieś ciekawostki czy też anegdoty z przeszłości, które wiążą się z danym miejscem, ale zaczerpnięte w większości zostały z Pragi magicznej autorstwa Angela Marii Ripellino. Przy okazji pokazuje także związki Pragi z Polską. Zwraca uwagę na galerie, muzea, miejscowe skarby i kolekcje.

Marek Pernal zachęca potencjalnego turystę i czytelnika tejże książki do zwiedzania miejsc znanych i mniej znanych. Wskazuje, że najlepiej miejsca oblegane przez turystów odwiedzać wczesnym rankiem. Namawia do swobodnego zapuszczania się w praskie mniej znane i popularne okolice, bo o magicznej sile tego miasta nie stanowi jedynie najstarsza jego część. 

Książka wydana jest w bardzo dobrej oprawie graficznej. Kredowy papier, liczne mapki i bardzo bogata baza fotografii nie pozwoli na pewno na to, abyśmy zgubili się w Pradze. Na mapach oznaczone są między innymi ulice, trasy, zabytki, pomniki. Z kolei fotografie z detalami pokazują omawiany szerzej obiekt. Tekst jest ułożony w trzech szpaltach na stronie, co pozwala na szybkie przyswojenie informacji, a co za tym idzie podczas zwiedzania łatwo wrócić do danego akapitu. Zastosowano małą czcionkę, co oczywiście tutaj w ogóle nie przeszkadza, ale warto zaznaczyć, że jednocześnie nazwy obiektów zostały zaznaczone grubą. 

Moim zdaniem jest to świetna i czytelna pozycja, która w łatwy sposób pomoże poznać Pragę, zwłaszcza tym, którzy planują w niedługim czasie odwiedzić to miasto. Z pewnością warto zaopatrzyć się w ten przewodnik. 

 

Marek Pernal, Praga. Miasto Magiczne. Spacerownik historyczny, wydawnictwo Agora S.A. seria: Biblioteka Gazety Wyborczej, wydanie 2013, okładka miękka,  stron 478.

Jochen Schmidt, Sielanka po bretońsku. W krainie Celtów, magii i cydru.

Jochen Schmidt powraca do Bretanii dość regularnie, choć właściwie wydaje się, że na początku w ogóle nie znał tego rejonu Francji. Jak sam pisze ponad rok spędził w Breście nie opuszczając granic miasta. Autor zdradza czytelnikowi w przedmowie, że w Bretanii spędził wiele lat, najpierw, jako marynarz marynarki wojennej, potem po poślubieniu Bretonki, jako rolnik zajmujący się uprawą warzyw, a następnie, jako Konsul Honorowy Republiki Federalnej Niemiec w Breście. Postanowił także odbyć samotną podróż od maja do sierpnia 2003 roku, aby szerzej poznać Bretanię oraz życie codzienne jej mieszkańców.

Myli się ten, kto sądzi, że jest to typowy przewodnik. Brakuje tu zupełnie bazy ilustracyjnej, a Autor w głównej mierze pisze o tym, co mu się podoba lub czego nie znosi. Innymi słowy patrzy na Bretanię jedynie swoimi oczyma, w czysto subiektywny sposób. Czasami może to niestety denerwować, bo Jochen Schmidt wcale nie gustuje w architekturze i nie podziwia bretońskich zabytków. Pogardliwie wypowiada się o zabudowie miasteczek, która powstała po II wojnie światowej. Nie znosi turystów, którzy pałętają się dosłownie wszędzie. Korzysta ze schronisk, choć nie znosi towarzystwa w pokoju, głośnych imprez i chrapania. Przebywa w miejscowych barach, choć nie jest zadowolony z tego, jakich ludzi tam spotyka. Szokują go wysokie ceny, choć nie potrafi sobie odmówić posiłku pod Mont Saint-Michel. Dziwi się, że w księgarni nie może znaleźć książek swojego autorstwa. 

Jochen Schmidt opowiada o miejscach, które odwiedza. Woli jednak przebywać w małych miejscowościach niż tych obleganych przez turystów. Obok Mont Saint-Michel, odwiedza grób Merlina w lesie Brocéliande, podziwia menhir w okolicy Trébeurden, przebywa na skalistym przylądku Pointe du Raz, będącym najbardziej wysuniętym na zachód obszarem Francji. Przy okazji można się dowiedzieć, które filmy i w jakich miejscach maja swoje ujęcia zdjęć także w tajemniczej, pachnącej palonym drewnem, Bretanii. 

Największym atutem tej książki są historie dotyczące tradycji, legend, a przede wszystkim zwykłych Bretończyków oraz opowieści związane z historią języka bretońskiego. W przytaczanych historiach wiele jest motywów związanych z II wojną światową. Zresztą sam Autor z racji swojego pochodzenia jest ciekawy jak Bretończycy postrzegają Niemców. Z drugiej strony słysząc niejednokrotnie w odwiedzanych miejscach język niemiecki nie przyznaje się do tego, że jest Niemcem. 

Przemyślenia Autora nie są pozbawione humoru, ironii i złośliwości, nawet wobec swoich zachowań. W krótkich, napisanych lekkim stylem, esejach, czy też felietonikach Jochen Schmidt opowiada o Bretanii takiej, jaką sam poznał i jaką pokochał, choć nie potrafi tak do końca o tej miłości opowiadać. Bretania to również jeden z tych regionów Francji, który chciałabym kiedyś odwiedzić.

 

Jochen Schmidt, Sielanka po bretońsku. W krainie Celtów, magii i cydru, Wydawnictwo Dolnośląskie (Grupa Publicat SA), kwiecień 2013, przekład Wioletta Mazurek, oprawa miękka ze skrzydełkami, stron 256.