Lucy Maud Montgomery, Błękitny Zamek.

Przyjemnie było wrócić do Błękitnego Zamku, powieści Lucy Maud Montgomery z 1926 roku, która ukazała się nakładem wydawnictwa Marginesy w nowym, świeżym, łagodnym i subtelnym tłumaczeniu Kai Makowskiej. 

Valancy Jane Stirling ma dwadzieścia dziewięć lat i mieszka z toksyczną matką i ciotką w starym domu w Deerwood w Kanadzie. Wychowywana według starych konserwatywnych zasad nie miała prawa do wyrażania własnego zdania, nawet woli zmiany wystroju pokoju czy podejmowaniem decyzji związanych ze spędzeniem dnia. Od dwudziestego piątego roku życia już otwarcie musiała znosić kpiny, żarty i poniżanie ze względu na swoje staropanieństwo. Młoda kobieta jest cicha, potulna, pokorna i nieśmiała w towarzystwie. Od dzieciństwa jednak pozwala sobie marzyć o mieszkaniu w cudownym miejscu, które nazwała Błękitnym Zamkiem. Położony jest on w Hiszpanii. Jako piękna i młoda dziewczyna  ma licznych adoratorów, których wygląd, charakter i osobowość zmieniały się wraz z upływem lat i jej dojrzewaniem. Bohaterka jest samotna, nieszczęśliwa i należy do rodziny, w której czuje się niewidzialna. W dodatku ma mnóstwo trapiących ją lęków, nie ma przyjaciół i nigdy tak naprawdę nie zaznała szczęścia. 

Pewnego dnia Valancy dowiaduje się, że jej serce jest słabe, a choroba jest nieuleczalna. Postanawia odtąd zmienić swoje życie. Zrzuca swoiste kajdany i zaczyna podejmować z odwagą autonomiczne decyzje. Krewni Valancy uważają ją co prawda za szaloną, ale ona nareszcie czuje się naprawdę wolną. Zaczyna być też otwarta na ludzi, przyjaźń i miłość. Odnajduje bratnią duszę w relacji popartej wzajemnym szacunkiem i przyjaźnią. 

To książka rozczulająca, którą mimo upływu lat ciągle wzrusza. Każdy z nas potrzebuje swojego Błękitnego Zamku, miejsca nierealnego, ale stanowiącego schronienie przed rozczarowaniami, oczekiwaniami, osądami, wymaganiami, a nawet cierpieniem. To miejsce ucieczki od realnego świata i codzienności. Zamek symbolizuje idealny świat, ale także odzwierciedla tęsknotę za miłością, wolnością i odnalezieniem właściwej drogi, a w przypadku bohaterki - również bliskiej jej sercu osoby.

Lucy Maud Montgomery, Błękitny Zamek, wydawnictwo Marginesy, wydanie 2025, przekład: Kaja Makowska, okładka twarda, stron 280.

Lucy Maud Montgomery, Rilla ze Złotych Iskier.

 

Cóż, to już ostatnia - ósma - część o perypetiach rodziny Anne, jaka ukazała się w tłumaczeniu Anny Bańkowskiej. Pierwsze wydanie tej powieści ukazało się w 1921 r. Akcja obejmuje lata 1914-1918, czyli okres I wojny światowej. 

Tom ten skupia się na najmłodszej z rodziny Blythe’ów – Rilli. Dziewczynka jest najmłodszą z rodzeństwa i w 1914 r. ma już piętnaście lat. Jej życie jest pełne beztroski, a sama jest ulubienicą braci i sióstr. Nie skupia się jednak na nauce, nie myśli o swojej przyszłości i dalszym kształceniu. Zamiast tego woli rozmyślać o zabawie i zamążpójściu. Rodzice martwią się takim podejściem do życia swojej córki. Ten brak rozwagi, figlarność, swego rodzaju błogostan, zostają jednak zweryfikowane przez wybuch pierwszej wojny światowej. Bracia (Jem, Walter i Shirley) i przyjaciele (Kenneth Ford, Jerry Meredith, Carl Meredith)  Rilli wyruszają na front, z którego nie wszyscy wrócą do Złotego Brzegu. Początkowo Walter, który przeszedł tyfus, pozostaje w domu i zbliża się bardziej do siostry. Ostatecznie jednak zaciąga się do wojska, podobnie jak ukochany Rilli. Rodzina Blythów nie spotka się jednak już nigdy w całości. Po śmierci Waltera, gdy Shirley osiąga pełnoletniość, to szybko dołącza do korpusu lotniczego.  Przez wiele miesięcy nie wiedzą też, co dzieje się z Jimem. Rilla w czasie wojny stara się sprostać nowych zadaniom i być podporą dla rodziców. To jej przyspieszony kurs dojrzewania do dorosłości. Dziewczyna przechodzi przemianę nie tylko zewnętrzną, ale przede wszystkim wewnętrzną.

Ze względu na okoliczności pierwszej wojny światowej, atmosfera powieści nie jest ani radosna, ani dowcipna. To książka smutna, gorzka, zmuszająca do refleksji, nostalgiczna, ale jednocześnie piękna. Taka, do której się wraca.

Autorka dedykowała powieść kuzynce i najlepszej przyjaciółce Frederice Campbell MacFarlane, która zmarła na zapalenie płuc. Podobnie jak Maud była nauczycielką. Obecny właściciel Muzeum Ani z Zielonego Wzgórza, George Campbell, jest prawnukiem Frederiki (polecam blog i stronę na fb "Kierunek Avonlea)

 

Lucy Maud Montgomery, Rilla ze Złotych Iskier, wydawnictwo Marginesy, wydanie 2025, oryg.: Rilla of Ingleside, tłumaczenie: Anna Bańkowska, okładka twarda, stron 392. 

Lucy Maud Montgomery, Dolina Tęczy.

 

Dolina Tęczy to siódma część przygód Anne i jej rodziny w nowym tłumaczeniu Pani Anny Bańkowskiej, uznawanym za najbliższe oryginałowi. Mimo, że Anne jest właściwie już stateczną i doświadczoną Panią Blythe, kolejna powieść w cyklu nadal wzrusza i podoba się czytelnikowi. Minęło piętnaście lat od ślubu Anne i Gilberta (czyli powieść zaczyna się ok. 1906 r.). Niedawno rodzina Blythów wróciła z trzymiesięcznej podróży po Europie oraz z odwiedzin w Avonlea. Zaznaczone też jest, że Marilla skończyła osiemdziesiąt pięć lat i ma siwe włosy. Anne nadal zachwycona jest Wyspą Świętego Edwarda i nie wyobraża sobie mieszkania poza nią.

To jednak przede wszystkim opowieść o dzieciach, które uwielbiają spędzać czas w magicznej Dolinie Tęczy i ich perypetiach. Oprócz dzieci Blythów: Jema, Waltera, Nan i Di poznajemy dzieci nowego pastora: Jerry’ego, Carla, Unę i Faith, a wkrótce także ukrywającą się w stodole sierotę Mary Vance. Mamy też wspaniale opowiedziany wątek miłosny dojrzałych ludzi: wdowca Johna Knoxa Meredith i Rosemary West. Mowa jest o okolicznych plotkach i ploteczkach.

W książce mamy też plastyczne i urokliwe opisy miejsc i przyrody. Mimo ciepła i pozytywnej aury powieści, na jej kartach wyczuwalne są nadchodzące zmiany. Widać to zwłaszcza w subtelnie prowadzonych rozmowach na tematy polityczne.

Powieść pełna radości, czułości, miłości, przyjaźni, która bardziej skupia się na prostym, ale bardzo barwnym i ciekawym świecie dziecka. Polecam.

 

 

Lucy Maud Montgomery, Dolina Tęczy, wydawnictwo Marginesy, wydanie 2024, tytuł oryg: Rainbow Valley, tłumaczenie: Anna Bańkowska, okładka twarda, stron 320.

Lucy Maud Montgomery, Anne ze Złotych Iskier.

Niedawno ukazał się wyczekiwany przeze mnie szósty tom w tłumaczeniu Pani Anny Bańkowskiej. Ania ze Złotego Brzegu stała się Anne ze Złotych Iskier. Anne Blythe wraz z mężem Gilberthem i piątką dzieci: Jemem, Walterem, bliźniaczkami Di i Nan oraz Shirleyem, mieszkają w domu, któremu nadali nazwę Złote Iskry. W dodatku Anne pod sercem nosi kolejne dzieciątko, które niebawem przyjdzie na świat. To mała Rilla. Dzięki  mieszkańcom dom wypełnia się ciepłem i miłością. Mijają dni, tygodnie, miesiące, następują kolejne pory roku ... 

Po tygodniu spędzonym na Zielonym Wzgórzu, sentymentalnych spacerach, rozmowach z bliskimi, Anne wraca do domu pełnego rodzinnego ciepła i miłości, w prowadzeniu którego pomaga jej Susan. Pani doktorowa Blythe jest kochającą matką: wspiera, pociesza, doradza, pomaga, przytula i nigdy nie okazuje zniecierpliwienia. Z wyrozumiałością podchodzi do spraw, które zajmują dzieci. Nadal musi mierzyć się jednak z wyzwaniami. Znacznie więcej miejsca autorka poświęca perypetiom i emocjom, które przeżywają Jim i Walter. Być może dlatego, że są oni najstarsi z rodzeństwa. Czasami oczywiście Anne nadal bawi się też w swatkę. Gdy rodzinę odwiedza ciotka Gilberta - Mary Maria, za którą nikt nie przepada, bowiem strofuje, zrzędzi, poucza i nie potrafi okazywać uczuć, Anne potrafi z anielską  cierpliwością przyjmować jej słowa. Anne z pieczołowitością dba o swój ogród. Czuje też, że rozdrażniony i przepracowany Gilbert potrzebuje wypoczynku. 

To kolejna wspaniała książka, która pokazuje czym jest rodzina, na czym polega rodzicielstwo w bliskości i na czym powinno opierać się małżeństwo oraz kontakty międzysąsiedzkie. To książka pełna rodzinnego ciepła, szacunku, dobroci. Z wiekiem zrobiłam się bardzo sentymentalna, doceniam wartość książek L.M. Montgomery, które w dodatku teraz mogę czytać we wspaniałym przekładzie Pani Anny Bańkowskiej. 

 

 

L.M. Montgomery, Anne ze Złotych Iskier, wydawnictwo Marginesy, wydanie 2024, tytuł oryg.: Anne of Ingleside, tłumaczenie: Anna Bańkowska, okładka twarda, stron 400.

 

Lucy Maud Montgomery, Wymarzony dom Anne.

 

Nie myślałam, że będę wyczekiwać z niecierpliwością kolejnych tomów w cyklu tłumaczonych przez Panią Annę Bańkowską. Postacie znane, kochane od wielu lat, nabrały jeszcze bardziej bowiem światłości, żywotności i przede wszystkim stały się bliższe. Tłumaczka posiada cenną umiejętność przekazywania właściwych dla Autorki emocji i intencji.

Wymarzony dom Anne to powieść opowiadająca o pierwszych latach życia szczęśliwych małżonków. Po raz pierwszy opublikowana została w 1917 r. Anne w tej powieści liczy 25-27 lat. Fabuła rozpoczyna się ślubem Anne i Gilberta. Młodzi zaczynają mieszkać w urokliwym miejscu nad zatoką Four Winds niedaleko wioski Glen St. Mary. Gilbert po wuju przejmuje praktykę lekarską. Z domu, w którym mieszkają widać światło latarni. W latarni zaś mieszka latarnik – kapitan Jim, który prowadzi zapiski dotyczące historii okolicznych miejsc i związanych z nim ludzi. Anne zaprzyjaźnia się z Leslie Moore, młodą kobietą mieszkającą w sąsiedztwie, która opiekuje się ciężko chorym mężem. Leslie jest niezwykle piękna, cicha, inteligentna, dotknięta doświadczeniami zachowuje jednak wobec Anne dystans. Wydana w młodym wieku za mąż, nigdy nie miała możliwości się dalej uczyć. W dodatku w jej życiu pojawia się Owen Ford, a znajomość z nim jeszcze bardziej pogłębia jej poczucie nieszczęścia. Interesującą postacią jest Cornelia Bryant, niezamężna kobieta po czterdziestce, która mieszka samotnie w szmaragdowo zielonym domu i gardzi mężczyznami.

Anne i Gilbert przeżywają radości i smutki. Niektóre z tych ostatnich na trwale pozostaną w pamięci. Mimo to Anne, doświadczona wewnętrznie, nadal potrafi pielęgnować w sobie magię i sugestywnie i poetycko postrzegać otoczenie. Autorka pokazuje w tej powieści, że nawet życie Anne nie jest idealne i składa się zarówno z chwil radosnych, jak i smutnych. Przez owe elementy powieść wydaje się niezwykle realistyczna. Bardzo polecam.

 

 

Lucy Maud Montgomery, Wymarzony dom Anne, wydawnictwo Marginesy, wydanie 2023, tytuł oryg.: Anne's House Of Dreams, tłumaczenie: Anna Bańkowska, t. 5 w cyklu, okładka twarda, stron 328.

L. M. Montgomery, Anne z Szumiących Wierzb.

 

Nowy przekład książki, która po raz pierwszy ukazała się w 1936 r., w tłumaczeniu Pani Anny Bańkowskiej nabrał lekkości, świeżości i swoistego uroku. Nie ma tu jednak ani cukierkowatości ani lukru. To powieść, w której poznajemy pewnego rodzaju kolejny etap procesu zakochiwania Anne Shirley w Gilbercie Blythe. 

 

Gilbert oświadczył się już Anne, ale nie mogą się od razu pobrać. Gilbert musi dokończyć edukację, wobec czego narzeczeni zostają rozdzieleni. Ich miłość widać tu jednak w licznych listach. Czytelnik dowiaduje się z nich o tym, co się dzieje w ich życiu, poznaje ich uczucia i myśli. Zdaje się również rozumieć ich położenie, rozdzielenie zakochanych i bliskich sobie ludzi. Owa separacja może być postrzegana w czegoś w rodzaju „testu prawdy”. Obydwoje mogą sprawdzić siłę tej miłości. 

Anne po ukończeniu studiów w Redmond College otrzymuje stanowisko dyrektorki liceum w Summerside. Wynajmuje pokój w domu o nazwie Szumiące Wierzby (Windy Poplars) z dwiema starszymi wdowami, ciotką Kate i ciotką Chatty, ich gospodynią Rebeccą Dew i kotem Dusty Millerem.  Oczywiście Anne poznaje nowych, bliższych i dalszych znajomych, a przed nią staną kolejne wyzwania, z którymi będzie musiała sobie poradzić. Nie będzie łatwo, bowiem w okolicach mieszka wielu Pringle’ów, a jej zastępcą w szkole jest sarkastyczna i zgorzkniała Katherine Brooke. Anne angażuje się też w pomoc realizacji w wielu romansach, które nie zawsze kończą się zgodnie z planem. Zaprzyjaźnia się także z samotną Elizabeth Grayson, osieroconą członkinią rodziny Pringle’ów, która mieszka obok Windy Poplars. Często jednak odwiedza Marylę na Zielonym Wzgórzu.

Akcja powieści rozgrywa się w ciągu trzech lat między ukończeniem przez Anne studiów w Redmond College, a jej małżeństwem z Gilbertem Blythe. Tłumaczenie oczywiście wspaniałe. Polecam.

 

 

L. M. Montgomery, Anne z Szumiących Wierzb, wydawnictwo Marginesy, wydanie 2023, cykl: Ania z Zielonego Wzgórza, t. 4, tytuł oryg.: Anne Of Windy Poplars, tłum.: Anna Bańkowska, oprawa twarda, stron 368.

Lucy Maud Montgomery, Święta z Anią oraz inne opowieści bożonarodzeniowe.

 Książka ukazała się pod dwiema okładkami. Środek jest ten sam. 

Lucy Maud Montgomery, Święta z Anią oraz inne opowieści bożonarodzeniowe, wydawnictwo Olesiejuk, wydanie 2022, ilustracje: Ana Garcia, okładka twarda, stron 248.

Lucy Maud Montgomery, Anne z Zielonych Szczytów.

 

Lucy Maud Montgomery, Anne z Zielonych Szczytów, wydawnictwo Marginesy, wydanie 2022, tłumaczenie Anna Bańkowska, okładka twarda, stron 382. 

 

* O "Anne z Avonlea" na blogu 

 

 

 

Lucy Maud Montgomery, Anne z Avonlea.

    Przyznam się, że na początku nie byłam zbyt dobrze nastawiona do nowych wydań książek z cyklu, której pomysłodawczynią była Lucy Maud Montgomery. Wielka reklama nowego tłumaczenia, niespotykane tytuły plus graficzne okładki zrobiły w moim wówczas podejściu do sprawy swoje. Wszystko zaczęło mi się kojarzyć jedynie z komercją. Nie zawsze to co rozreklamowane oznacza, że coś będzie wspaniałe i bardzo dobre. Jak to dobrze jednak się mylić! Zmiana następowała stopniowo, bowiem z natury jestem nieufna. Zaczęło się od tego, że uczestniczyłam online w spotkaniu organizowanym przez wydawnictwo Marginesy z tłumaczką książek Panią Anną Bańkowską. Wiele wątków, nad którymi dyskutowano na fb w grupie dotyczącej książek Ani i stronach blogowych (powołuje się również na nie Pani Bańkowska) w końcu zrozumiałam. Po drugie Pani Anna emanuje ciepłem, mówi, to co myśli, opowiada swobodnie o swojej pasji i pracy tłumacza, jest spostrzegawcza i posiada zmysł dedukcji, obserwacji i odpowiedniej analizy. W zupełności przekonała mnie do tego, aby czytać książki w nowym tłumaczeniu.

     Nie zaczęłam jednak od pierwszego tytułu, który dopiero zresztą do mnie dotarł, ale od drugiego: Anne z Avonlea. Książka po raz pierwszy w Polsce była opublikowana w 1924 roku. Szesnastoletnia Anne zostaje w Avonlea, aby opiekować się Marillą. Rozpoczyna jednak również pracę nauczycielki, przeżywa nowe perypetie zarówno z uczniami, jak i nowymi mieszkańcami wioski. Jest też Koło Entuzjastów Avonela, w której młodzi działają, a w domu pojawiają się sześcioletnie bliźniaki.

      Książkę przeczytałam z ogromną przyjemnością. Nowe tłumaczenie nadaje świeżości książce, nacechowane jest humorem, swobodą, lekkością, ale na pewno nie natarczywą nowoczesnością (czego się bałam). W dodatku grafika, za którą odpowiada Anna Pol, tym razem w cudownej tonacji zieloni i żółci, kojarzy mi się z latem. W ogóle grafiki są inne, mogą być powodem kontrowersji, ale ostatecznie mając już dwie książki w domu z tego cyklu i widząc okładkę trzeciej w zapowiedziach, przekonałam się do niej. To wszystko nabrało swoistej miękkości, wdzięku i finezyjności. Tłumaczka wspaniale oddała atmosferę Avonlea i bardzo łatwo wyobraźnia przeniosła mnie do fabuły. Dobra zabawa gwarantowana. W zapowiedziach sierpniowych wydawnictwa Marginesy jest już Anne z Redmondu. Warto przekonać się samemu.

 

Lucy Maud Montgomery, Anne z Avonlea, wydawnictwo Marginesy, wydanie 2022, tytuł oryginalny: Anne of Avonlea, tłumaczenie: Anna Bańkowska, okładka twarda, stron 320. 

Lucy Maud Montgomery, Ania z Zielonego Wzgórza. Wydanie ilustrowane.

 

   W tym naszym, starszym pokoleniu wszyscy chyba znamy losy rodzeństwa Maryli i Mateusza Cuthertów, którzy postanowili przygarnąć z sierocińca chłopca, aby pomagał im w gospodarstwie. Tyle tylko, że zamiast chłopca, na gospodarstwo przybywa rezolutna dziewczynka, Ania Shirley. Tak rozpoczyna się opowieść, która od tylu już lat fascynuje czytelników. Przenosimy się na Wyspę Księcia Edwarda, poznajemy cudowne zakątki, oddychamy świeżym powietrzem i cieszymy się widokiem bezmiarem wód. 

 

       Wydawnictwo MG jest kolejnym w ostatnim czasie, które zdecydowało się na wydanie serii o rudowłosej Ani. W tym przypadku mamy do czynienia z przekładem dobrze nam znanym - Rozalii Bernsteinowej. Warto jednak zwrócić uwagę na wydanie pod względem graficznym. Książka tym razem zyskała cudowną, wiosenną, miętową, fakturą przypominającą nieco płócienną oprawę. Warto zwrócić uwagę na dogodne rozmieszczenie tekstu na stronach książki.

 

Książka ukazała się w wydaniu ilustrowanym, z pięknymi, nostalgicznymi ilustracjami z epoki, które oddają wspaniały klimat minionych czasów i niewątpliwie dodają urok. Można wśród nich znaleźć ilustracje May Austin Clausa i Williama Antona Josepha Clausa (1862-1926) z publikacji pochodzącej z 1908 r. oraz ilustracje przyrodnicze z l. 20. XX wieku. May Austin była żoną Williama Antona Josepha Clausa, młodszą od niego o około dwadzieścia lat. Obydwoje byli utalentowanymi artystami, ale Ania stała się ich jedyną książką jaką zilustrowali. 

Kolejna perełka do kolekcji.

 

 

Lucy Maud Montgomery, Ania z Zielonego Wzgórza, wydawnictwo MG, wydanie 2022, seria: Ilustrowana Klasyka, tytuł oryg.: Anne of Green Gables, przekład Rozalia Bernsteinowa, wydanie ilustrowane, okładka twarda, stron 528.

 

Zachęcam, aby zajrzeć: 

O Rozalii Bernsteinowej na blogu Dom Echa - http://dom-echa.blogspot.com/2016/09/kim-bya-rozalia-bernsteinowa.html 

Wydanie z 1908 r. https://archive.org/details/cu31924013243963/page/n57/mode/2up

Miniatura May Austin Clause https://american-miniatures20c.blogspot.com/search?q=claus

http://lmmontgomeryliterarysociety.weebly.com/uploads/2/2/6/5/226525/the_artists_of_anne_of_green_gables.pdf

Lucy Maud Montgomery, Ania ze Złotego Brzegu - Wilga.

 

Lucy Maud Montgomery, Ania ze Złotego Brzegu, wydawnictwo Wilga, wydanie 2022, t. 6 w cyklu, przełożyła Maria Borzobohata-Sawicka,  oprawa twarda, stron 432.