Pokazywanie postów oznaczonych etykietą HarperCollins Polska. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą HarperCollins Polska. Pokaż wszystkie posty

17 września 2023

Diana Palmer, Skrywane tajemnice.

 


Bogaty, przystojny i mający powiązania ze światem przestępczym Michael „Mikey” Fiore przyjeżdża do Jacobsville w Teksasie. Będzie tu ukrywał się aż do czasu rozprawy sądowej. Jako świadek jest bacznie obserwowany i strzeżony. Bardzo rzadko opuszcza wyznaczone miejsce pobytu. Pewnego deszczowego popołudnia spotyka jednak wrażliwą, piękną i ujmującą Bernadette Epperson, asystentkę prawną w biurze Blake’a Kempa. Mikey wstydzi się swojej pierwszej oceny młodej kobiety i postanawia wynagrodzić jej doznaną krzywdę. Wynajmuje pokój w tym samym pensjonacie co Bernie, zaprzyjaźnia się z nią i innymi mieszkankami, ale nie zdradza do końca fragmentów swojego mrocznego życia. Jest jednak świadomy, że fascynuje go niewinna Bernie, którą instynkt podpowiada mu chronić ją przed niebezpieczeństwami. Mimo młodego wieku, Bernie cierpi bowiem na reumatoidalne zapalenie stawów. Złe samopoczucie i bóle nasilają się wraz z gorszą pogodą, toteż czasami musi przy chodzeniu wspierać się laską. Świadoma jest swojej nieporadności i niepełnosprawności oraz tego, że tacy mężczyźni jak Mikey nie są zainteresowani takimi kobietami jak ona. Mimo to, że pochodzą z dwóch różnych światów, zbliżają się do siebie.

Skrywane tajemnice to oczywiście historia miłosna, ale zbudowana na małym wątku kryminalnym. Konwencję właściwie mamy zachowaną: ona- biedna, nie stać ją na leczenie, z wewnętrznymi ranami z przeszłości, nie ma rodziny; on – niezwykle bogaty, nie może opędzić się od wyrafinowanych kobiet, którymi jest znudzony, a w życiu kochał tylko babkę, która nota bene cierpiała na taką samą przypadłość jak Bernie. Bohaterem tej powieści jest członek mafii, który postanawia trochę poprawić swój nadszarpnięty wizerunek. Zarówno Mickey, jak i Bernie skrywają tajemnice. W dodatku znajomość komplikują plotki.

Diana Palmer nie zapomina o wpleceniu w powieść wątków chrześcijańskich: bohaterka nosi imię świętej Bernadetty, jest niewinna i wyznaje zasadę sex po ślubie, w tle brak jest mowy o alkoholu, a o papierosach jest tylko zdawkowo. Pamiętam, że w pierwszych powieściach Palmer wszyscy nieustannie palili i pili alkohole tylko z wyższej półki.

Autorka przypomina historię właściwie każdej znanej postaci tu występującej, o której niegdyś popełniła powieść. Trudno zrozumieć do końca ten zabieg. Wiele też miejsca autorka poświęca analizie choroby Bernie. To kolejna książka o twardym mężczyźnie, chroniącym kobietę, którą kocha. Typowa konwencja Diany Palmer, więc odpoczynek gwarantowany.

 

 

Diana Palmer, Skrywane tajemnice, wydawnictwo HarperCollins Polska, wydanie 2023, tytuł oryg.: Texas Proud (wyd. 2020), tłumaczenie: Janusz Maćczak, cykl: Long, Tall Texans #51, okładka miękka stron 304.

31 lipca 2023

Robyn Carr, Tęcza nad doliną.

 


Powróciłam do urokliwego, małego miasteczka Virgin River. Stało się ono przystanią dla byłego policjanta Mike Velenzuela, który tutaj powraca do zdrowia po utarczkach w L.A. i w końcu postanawia rozpocząć na nowo swoje życie. To tutaj zbliża się bardziej do Brie Sheridan, siostry swojego przyjaciela z Marines, Jacka, która jest prokuratorem w Sacramento. Mike jest zafascynowany Brie, ale zdaje sobie sprawę, że to nie jest czas na rozpoczęcie nowego związku. Miał za sobą już dwa nieudane małżeństwa i nigdy zresztą nie stronił od kobiet. W trzeciej części cyklu to jednak Brie doświadcza traumatycznych przeżyć, które będą miały wpływ na jej życie. Mike nie chce zdradzić się ze swoimi uczuciami, ale postanawia pomóc Brie i przede wszystkim ofiarować jej przyjaźń. Co z tego powstanie? Trzeba przeczytać kolejną część.


Robyn Carr po raz kolejny nie oszczędza swoich bohaterów. Nie ma w tej książce żadnej idylli, więc nie jest to historia łatwa w czytaniu i w odbiorze, zwłaszcza jak ktoś ma bogatą wyobraźnię. Czytelnik ma do czynienia z opisami właściwie zaczerpniętymi z życia. Brie tak jak Mike są po nieudanych związkach, poranieni zarówno psychicznie jak i fizycznie. Oboje są też uparci i potrafią wytyczyć sobie cele, do których dążą. Kobieta jest twarda, silna i odważna, ale nie może do końca uciec przed obudzonymi wewnętrznymi lękami. Mike zrobi wszystko, by pomóc Brie uwolnić się od bolesnych wspomnień, choć w kontaktach z nią jest bardzo ostrożny. Przez miesiące buduje przyjaźń opartą na całkowitym zaufaniu. Robyn Carr pokazała na czym właściwie polega prawdziwe uczucie wobec drugiej osoby, gdzie nie ma nawet mowy o jakichkolwiek elementach związanych z seksem. Rezultatem tego jest przejmujący i piękny romans.


Oczywiście oprócz Brie i Mike’a, poznajemy dalsze perypetie poznanych wcześniej bohaterów: Mel i Jacka, Paige i Proboszcza, którzy zmagają się w własnymi wyzwaniami. Poza tym mowa jest o innych mieszkańcach Virgin River, więc czytelnik uczestniczy w toczącym się opisanym trybie życia. Mamy emerytowanego generała (Walt Booth) z dwójką dzieci: synem (Tommy Booth), który po maturze wybiera się do West Point i ciężarną córką, której mąż (Matt), kolega mieszkających tu w większości byłych komandosów/policjantów/żołnierzy, jest na misji na Bliskim Wschodzie. Autorka porusza tematy ważne: rozboje, alkohol, gwałty i narkotyki. Elementy te mają wpływ nie tylko na dorosłych, ale także na młodzież.

Lubię książki z tej serii i mam nadzieję, że zostaną wydane wszystkie. Serialu nie oglądałam, nie ma porównania.


Robyn Carr, Tęcza nad doliną, wydawnictwo HarperCollins Polska, wydanie 2023, tytuł oryg.: Whispering Rock, tłumaczenie: Klaryssa Słowiczanka, cykl: Virgin River, t. 3, oprawa miękka, stron 368.

 

https://www.robyncarr.com/book/whispering-rock/


1 lipca 2023

Wendy Holden, Wallis Simpson. Księżna.

 


Księżna to powieść z gatunku fikcji historycznych, napisana przez Wendy Holden, brytyjską pisarkę mieszkającą na północy Anglii. Tym razem bohaterką jest Amerykanka Wallis Simpson (1896-1986), dwukrotna rozwódka, która była kochanką księcia Walii, a potem króla Edwarda VIII, a następnie po jego abdykacji została jego żoną w 1937 r. 

Akcja książki rozgrywa się w dwóch różnych okresach. Częściowo historia jest opowiedziana z punktu widzenia księżnej Windsoru (oficjalnie tytuł nigdy nie był jej nadany), kiedy wiezie do Londynu w 1972 r. ciało zmarłego księcia Windsoru. Warto wspomnieć od razu, że po śmierci Edwarda odziedziczyła po nim cały jego majątek o wartości ok. 3 mln funtów. Większość opowieści cechuje jednak narracja księżnej począwszy od roku 1928, kiedy z drugim mężem Ernestem przeprowadza się do Londynu. Jej życie jest dalekie jednak od poczucia szczęścia. Wallis czuje rozgoryczenie, okrutnie się nudzi, czytuje plotkarskie magazyny, narzeka na męża i desperacko próbuje znaleźć drogę do wyższej klasy społecznej. Luksus, władza, ekstrawagancja i bogactwo robią ogromne wrażenie na Wallis.


Wszystko ulega jednak zmianie, gdy Edward, znany rodzinie i przyjaciołom jako Dawid, spotyka Wallis na przyjęciu i obydwoje szybko znajdują nić porozumienia. Związek przyspiesza, gdy aktualna wówczas partnerka Dawida, Thelma Furness, zostaje wezwana przez rodzinę do powrotu. Przed wyjazdem Thelma prosi Wallis, aby dotrzymała towarzystwa łatwo rozpraszającemu się Dawidowi, aby ten nie wpadł w ramiona innej kobiety. Ironia losu, prawda? Oczywiście w  miarę upływu czasu przyjaźń przeradza się w miłość. Wallis wie, że zabawa nie może trwać wiecznie. Książę będzie musiał się przecież ożenić, a ona wróci do Ernesta. Nagła śmierć Jerzego V prowadzi nieuchronnie do nowej koronacji – Dawid to już Edward VIII. Ku jej zdumieniu i zaskoczeniu król postanawia, że nigdy się z nią nie rozstanie. Wówczas miłosna bajka zmienia się w koszmar, bowiem  rodzina królewska widzi w niej wroga, a Ernest stawia ultimatum.

W historii utarło się, że Wallis Simpson była ambitna, próżna i bezwzględna w dążeniu do celu. Holden uświadamia czytelnikowi, że być może rzeczywiście tak było, ale pokazuje też, że życie księżnej wcale nie należało do łatwych. W przeszłości popełniała błędy, które trudno było naprawić zwłaszcza w obserwującej ją opinii publicznej. Autorka wskazuje na elementy wpływające na ów dyskomfort funkcjonowania, co wpływa na emocjonalne podejście do powieści odbiorcy. Czytelnik odczuwa względem księżnej współczucie. Autorka starała się, aby czytający polubił bohaterkę, ale Wallis nie zachowywała się wcale przyjaźnie. Została tu otoczona postaciami kobiecymi, które były momentami odrażające, głupie, snobistyczne i żądne pieniędzy. Holden wnikając w umysł Wallis Simpson pozwala się jej bronić przed tym, co zostało zapisane na kartach historii. Moim zdaniem Wallis Simpson była oportunistką i godne jest uwagi pytanie, czy kiedykolwiek naprawdę kochała Edwarda, czy chodziło tylko o jej egoizm.

Powieść napisana z opisową i barwną narracją, choć momentami z melodramatycznymi dialogami. Autorka zwraca uwagę bowiem na ówczesne stroje, biżuterię, wystrój domów i charakteryzuje życie uprzywilejowanej warstwy angielskiego społeczeństwa. To ciekawa historia i dobrze napisana, ale pamiętać trzeba, że mimo, że autorka trzyma się faktów historycznych, to powieść jest nadal fikcją historyczną. Polecam wszystkim, którzy lubią beletrystykę biograficzną i książki związane z brytyjską rodziną królewską.

 

 

Wendy Holden, Wallis Simpson. Księżna, wydawnictwo HarperCollins Polska, wydanie 2023, tytuł oryg.: The Duchess, tłumaczenie, cykl: Royal Outsiders #2, okładka miękka, stron 480.

2 kwietnia 2023

Wendy Holden, Królewska guwernantka.

 


Wendy Holden napisała powieść o Windsorach dzięki przeczytaniu autobiografii Marion Crawford „Małe księżniczki”, która opisuje szesnaście lat jakie spędziła w służbie królewskiej rodziny. Autorka powieści zainteresowała się bardziej losami królewskiej guwernantki, ale okazało się, że materiałów źródłowych i wzmianek w publikacjach naukowych jest bardzo mało. Tak jakby chciano o niej zapomnieć i wymazać z kart historii. Uważano bowiem, że popełniła błąd pisząc książkę. 

 


Wendy Holden postanowiła mimo wszystko napisać powieść, którą otwiera i zamyka na kilku stronach dotyczących lipca 1987 roku. Cała historia rozpoczyna się jednak w okresie dwudziestolecia międzywojennego, gdy dwudziestodwuletnia Marion Crawford otrzymuje posadę guwernantki księżniczek: Elizabeth i Margaret Rose. Crawford pierwotnie planowała pracować w dzielnicach biedoty. Chciała się uczyć i pomagać potrzebującym, a nie wychodzić za mąż. Tymczasem, po rozczarowaniu pseudosocjalistą Valentinem, nieoczekiwanie przyjęła zupełnie nową zaproponowaną jej rolę i podejmuje się edukacji księżniczek. Próbny miesiąc przekształcił się w długotrwały okres, bowiem Crawford była obecna na dworze królewskim do ślubu Elizabeth. Autorka ukazuje pewne elementy związane z takimi wydarzeniami jak: śmierć króla Jerzego V, okres koronacji i abdykacji Edwarda VIII, koronacji Jerzego VII oraz czasy wojny i bezpośrednio powojenne.

Marion (otrzymała przydomek Crawfie) poznaje blaski i cienie królewskiego życia, łamie królewskie protokoły zabierając księżniczki w miejsca, w których nie powinny się pojawić, bowiem groziły im niebezpieczeństwa (np. pociąg, basen, zakupy), a przy dobrej pogodzie prowadziła lekcje w ogrodzie. Trudno jej było jednak uzyskać stosowne pozwolenia od ciągle zajętych księżnej i księcia. Przy okazji mieszka w różnych miejscach np: Royal Lodge, dom Yorków przy Piccadilly w Londynie, Balmoral w Szkocji, Kensington, Buckingham.

To zupełne inne spojrzenie na rodzinę królewską, Marion jest czarującą postacią, pewną siebie, odważną, odporną na przeciwności, która dokonuje wielu osobistych poświęceń, by opiekować się swoimi podopiecznymi. Jest jednak nadal pełna wątpliwości, wielokrotnie narzeka i jest sfrustrowana. Wypełniając rolę królewskiej guwernantki rezygnuje ze swoich ideałów, ale postanawia w pewnym stopniu pokazać dziewczynkom jak wygląda normalne życie. Autorka pokazuje jej relacje z dziećmi, interakcje z członkami rodziny królewskiej i innymi pracownikami. Obowiązek wobec rodziny królewskiej odbywa się kosztem tego, że Marion nie może żyć na swoich warunkach i dokonywać swobodnie wyborów.

Książka skupia się na losach Marion jako guwernantki wychowującej księżniczki, ale wiadomo, że dzieci nie pozostają dziećmi na zawsze. Dorastają, oddalają się, stają się inne w kontaktach. Autorka porusza także i te sprawy. Królewska guwernantka to wnikliwa, przyjemna, ale gorzka lektura.

 

 

Wendy Holden, Królewska guwernantka, HarperCollins Polska, wydanie 2023, tytuł oryg.: The Governess, tłumaczenie: Alina Patkowska, cykl: Royal Outsiders #1, oprawa miękka, stron 544.

17 grudnia 2022

Daniel Silva, Portret nieznanej kobiety.

 


Legendarny szpieg i konserwator dzieł sztuki Gabriel Allon w końcu przeszedł na emeryturę wycofując się z kierowania biurem w Tel Awiwie. Był oficerem izraelskiego wywiadu, a teraz mieszka spokojnie z żoną Chiarą i dziećmi w Wenecji. Rozwija też swoją pasję i zainteresowania w zakresie odnawiania i renowacji obrazów starych mistrzów w Wenecji, Rzymie i Florencji. Przyjaźni się też z konserwatorami dzieł sztuki: Umberto Conti i Francesco Tiepolo, którzy pomogli mu w trudnych momentach jego życia. Jego żona Chiara ma nowe stanowisko w Konserwacji Zabytków Tiepolo, a dzieci, Irene i Raphael, chodzą do miejscowej szkoły.

 

Przyjaciel Gabriela, londyński handlarz dziełami sztuki, Julian Isherwood, znalazł się w trudnej sytuacji, podejrzewając fałszerstwo jednego (w dodatku sprzedanego już) obrazu i odkrywając coś, o czym nie powinien wiedzieć. W dodatku kobieta, która zmierzała na umówione z nim spotkanie, niespodziewanie ginie w wypadku. Julian prosi więc Gabriela o zbadanie pochodzenia XVII-wiecznego arcydzieła. Podczas podczas wizyty Gabriela w galerii sztuki dochodzi do wybuchu, w którym ginie jej właściciel. Allon wmieszany w sprawię, opracowuje więc kolejny genialny plan, aby dowiedzieć się, kto stoi za tym wysoce lukratywnym biznesem w sferze sztuki, a także kto jest utalentowanym fałszerzem będącym w stanie odtworzyć mistrzowskie dzieła, które znalazły się w kolekcjach niezwykle bogatych i czołowych muzeów.

​​Lubię powieści, w których fabuły powiązane są ze sztuką. Podobała mi się ta stylowa i dość wyrafinowana książka z wieloma zwrotami akcji i dobrym zakończeniem. Portret nieznanej kobiety to powieść z nutką świeżości, ekscytująca i wciągająca. Jest to historia fikcyjna, ale autora zainspirowały liczne przypadki oszustw, które zarejestrowane zostały w świecie sztuki. Powstał w ten sposób, realistyczny portret nielegalnego procederu rozwiniętego na szeroką skalę. To książka, która trzyma w napięciu, jest pełna niespodzianek, niebezpieczeństw i sensacyjnych powiązań. Poza tym żeglowanie …

 

Daniel Silva, Portret nieznanej kobiety, wydawnictwo HarperCollins Polska, wydanie 2022, tytuł oryg.: Portrait of an Unknown Woman, tłumaczenie: Robert Ginalski, cykl: Gabriel Allon, t. 22, oprawa miękka ze skrzydełkami, stron 416.

 

11 listopada 2022

Nora Roberts, Cybil.



W kolejnej powieści dotyczącej rodziny MacGregorów i Campbellów poznajemy Cybil Campbell i Prestona McQuinna. Dwudziestoczteroletnia Cybil Campbell jest córką artystów: Granta i Genviéve i właściwie podążyła ścieżką ojca. Jest także artystką, ale w odróżnieniu od ojca, emanuje radością i słońcem, zawsze dostrzegając w ludziach to, co najlepsze. Jest kobietą samodzielną, otwartą, życzliwą i od trzech lat mieszka  w Nowym Jorku. Jednak od zaledwie tygodnia mieszkanie naprzeciw niej zajął przystojny, ale ponury sąsiad, jakim był właśnie trzydziestoletni Preston. Kobieta za namową przyjaciółki (też z tego bloku) postanawia poznać nowego lokatora. Mężczyzna nie jest jednak zainteresowany pogawędkami i z determinacją broni swojej prywatności. Cybil tak łatwo się nie poddaje i postanawia obalić ów wzniesiony mur cynizmu. 

Cybil ma niezwykle żywy temperament, jest energiczna, towarzyska i nie może do końca zrozumieć zachowania Prestona. Tworzy sobie zresztą własne wyobrażenie mężczyzny jako biednego muzyka bez grosza. Chce mu pomóc, ale gdy dowiaduje się przypadkowo prawdy, czuje się bardzo zraniona i zażenowana. W rzeczywistości Preston jest znanym dramatopisarzem na Broadwayu, który korzysta z mieszkania w Nowym Jorku, wynajętego mu przez Daniela MacGregora, do czasu zakończenia remontu jego domu w Connecticut. Z czasem Cybil udaje się wydobyć z mężczyzny, to co najlepsze. Preston z kolei zdaje sobie sprawę z tego, że jednak zdolny jest znów do głębszych uczuć, choć oczywiście na początku liczy na związek bez zobowiązań. Cybil to jednak kobieta, która ceni sobie wiele ważnych i zapomnianych wartości.



To kolejna historia miłosna, gdzie spotykamy członków rodziny McGregorów. Nie może się znudzić działanie Daniela, który mimo wieku nadal wtrąca się w życie najbliższych. Cybil nie jest przecież jego prawdziwą wnuczką, a mimo to troszczy się o jej dobro. Dziewczyna kojarzy mi się z promykiem słońca, z żywotnością i błyskotliwością. To efekt wychowania w rodzinie pełnej miłości i swoistej sielanki.  Jej mieszkanie było otwarte dla przyjaciół i sąsiadów, którzy mogli wpaść w każdej chwili. Chaos i spotykani ludzie były zresztą dla niej inspiracją w pracy. Preston to zupełne jej przeciwieństwo, ale jego próby trzymania sąsiadki na dystans okazały się daremne. Przyjemna powieść.

 

Nora Roberts, Cybil, wydawnictwo HarperCollins Polska, wydanie 2022, cykl: MacGregorowie, t. 7, tytuł oryg.: The Perfect Neighbor, tłumaczenie: Ewa Górczyńska, okładka miękka, stron 304. 

6 listopada 2022

Diana Palmer, Zgrany duet.

 


Niezłą fabułę tu Diana Palmer wymyśliła. Jak zawsze powiązała ją z inną książką. Tutaj powraca sprawa zamordowania żony i córeczki Kilravena, który obecnie jest w szczęśliwym związku z Winnie Sinclair będącej w zaawansowanej ciąży. Kilraven jest przyrodnim bratem agenta FBI Jona Blackhawka i książka jaką mu poświęciła autorka w oryginale nosi tytuł „Dangerous” (to 39 tom w cyklu Long, Tall Texans), a w Polsce ukazało się pod tytułem „Po drugiej stronie”. Sprawa w tej powieści powraca poprzez powiązania rodzinne zwolnionego właśnie z więzienia zaciekłego wroga Jona z mordercami najbliższych Kilravena. Życie agenta jest więc w niebezpieczeństwie, a co za tym idzie pracującej dla niego asystentki, dwudziestosześcioletniej Joceline i jej czteroletniego synka. Kobieta samotnie wychowuje dziecko i boryka się z różnymi trudnościami. Jako panna z dzieckiem nie jest zbyt serdecznie traktowana między innymi przez matkę Jona. Niemniej Jon szanuje prywatność Joceline i dopiero teraz zaczyna dostrzegać pewne szczegóły. Joceline boi się, że jej tajemnica zostanie odkryta, ale przystaje na propozycję szefa i udaje się z synkiem na jego ranczo. Joceline to właściwie idealna, inteligentna asystentka, choć nie chce robić nikomu kawy, tak jak przystało na sekretarkę. Oprócz synka, uwielbia przekomarzać się z szefem i pomagać mu rozwiązywać kryminalne sprawy. Jon jest zasadniczy, skryty i wbrew woli matki, nie chce się ożenić.


Wszystko do tej pory jest w porządku i dobrze brzmi? Tyle tylko, że jest jedno „ale”, które łączy Joceline i Jona i ma związek z jedyną ich randką w przeszłości. Stanowisko młodej kobiety jest dla mnie do końca niezrozumiałe, podobnie jak zupełne wyparcie wydarzeń sprzed lat przez Jona, nie mówiąc już o przejściu na porządek dzienny po odkryciu, tego co było nieznane. Mały synek Joceline ma astmę, ale także zespół nadpobudliwości ruchowej, przez co kobieta naciskana jest przez nauczycieli, aby dawać mu leki (nie mam pojęcia jak czterolatek miałby usiedzieć w ławce!). W dodatku matka Jona nienawidzi Joceline, bowiem ta ma nieślubne dziecko (nieślubne dziecko problemem w XXI wieku?). Są jeszcze sprawy i przemyślenia (kto z bohaterów, co uważa; a jak jest) dotyczące życia intymnego.

Lubię staromodne romanse Diany Palmer, ale czasami autorka w fantazjach przechodzi pewną granicę, która nawet dla mnie nie jest do końca akceptowalna. Jestem właściwie od lat uzależniona od jej książek: niektóre są świetne, inne powstają na bazie dobrego pomysłu, ale pozbawione są polotu i realizmu. Przeczytaną powieść kwalifikuję do drugiego działu.

 

Diana Palmer, Zgrany duet, wydawnictwo HarperCollins Polska, wydanie 2022, tytuł oryg.: Merciless, przekład: Janusz Maćczak,  cykl: Long, Tall Texans, t. 40, okładka miękka, stron 320.

16 października 2022

Anna Bichalska, Ogród Anastazji.

 

Pewnego dnia 1926 r. do nowego domu, wówczas na przedmieściach Lipowic, usytuowanego przy ulicy Jaśminowej, przeprowadza się z kamienicy rodzina Zarzeckich: pan domu oraz jego córka Anastazja, a także stara jej piastunka Stasia. Dom jest pięknie położony, w dodatku posiada został zaplanowany z ogrodem, którego drzewostan i kwiatostan z pewnością za parę lat w swoim rozkwicie oczaruje odwiedzających. Anastazja jest niezwykłą i bardzo wrażliwą dziewczynką. W tym domu, już współcześnie, mieszka starsza Pani Hortensja, która wynajmuje mieszkania na górze. Do jednego przeprowadza się od rodziców z córką Melą Milena Leśniewska, a w drugim od dwóch lat pomieszkuje siostrzeniec Hortensji, Adam. Co ciekawe Adam i Milena, mają do czynienia ze sobą właściwie od urodzenia. Tyle tylko, że ich losy potoczyły się inaczej. Milena jest młodą kobietą, tłumaczką z języka francuskiego, ale już doświadczoną przez życie. Podobnie Adam, copywriter, ma za sobą trudy losu. Obydwoje izolują się od świata i ludzi, pracują w domu, pragną spokoju i ciszy. Starsza dama, Hortensja, dźwiga również bagaż swoich przeżyć. W dodatku znała babcię Hortensji. Czy w starym domu i ogrodzie zostaną rozwiązane wszystkie sprawy? Czy pokaleczeni wewnętrznie ludzie mogą w nim odnaleźć szczęście?

Anna Bichalska nie pisze łatwych powieści. W tej mowa jest o osobistych stratach, śmierci bliskich, wewnętrznym bólu. Zawsze w tych książkach jest mnóstwo problemów, bohaterów z przeszłością, często kryjących w sobie wielki ból i cierpienie, rozdartych tragicznymi wydarzeniami, nie mogących uporać się z przeszłością.  Autorka stosuje przeskoki czasowe i osobowościowe w narracji. Mamy retrospekcje, obserwowanie wydarzeń z odmiennych perspektyw, zastosowanie różnej czcionki w tekście. Na początku rzeczywiście można się w tym pogubić. Jeżeli jednak czytelnik wytrwa, będzie miał do czynienia z całościowym poglądem na zarysowaną fabułę, możliwość analizy wniosków przyczynowo skutkowych, wyprowadzenia własnego osądu sytuacji. To mądra, przemyślana, zaplanowana powieść, którą warto przeczytać

 

Anna Bichalska, Ogród Anastazji, wydawnictwo HarperCollins Polska, wydanie 2022, oprawa miękka, stron 480.


25 sierpnia 2022

Brenda Joyce, Śledztwo panny Cahill.

 


Śledztwo panny Cahill to siódmy w kolejności tom przygód młodziutkiej, bo zaledwie dwudziestoletniej, pięknej, samozwańczej detektyw Franceski Cahill. W Polsce pojawiły się trzy ostatnie części. Jest rok 1902, dokładnie kwiecień, Nowy Jork, a przed młodą kobietą stoi kryminalne wyzwanie. Jakiś szaleniec zaatakował trzy kobiety i stanowi zagrożenie dla kolejnych. Dwie pierwsze ofiary przeżyły, ale trzecia nie żyje. Wszystkie kobiety to zubożałe Irlandki, co wpływa na kolejny wniosek wysnuty przez Fran. Kobieta obawia się, że jej dwie przyjaciółki - Maggie Kennedy i Gwen O’Neil, mogą być kolejnymi ofiarami. Pomocnikiem Fran jest zresztą syn Maggie, jedenastoletni Joel. Tymczasem Fran współpracuje z komisarzem policji Rickiem Braggiem, nota bene przyrodnim bratem jej narzeczonego Caldera Harta. Rick Bragg jest najstarszym synem Rathe Bragg, ma około dwudziestu ośmiu lat i nosi w sobie domieszkę krwi Apaczów. Na początku jest wspomniane, że Fran żywiła wobec Rocka pewne nadzieje, ale stało się jednak inaczej. Rick i Calder mają tego samego ojca, Rathe. Calder zamieszkał z nimi, kiedy zmarła jego własna matka i był zazdrosny o Ricka bez powodu. Zawsze czuł się pominięty i gorszy. Niebezpieczne śledztwo plus rywalizacja mężczyzn, wpłynie na związek Caldera z Fran, który zaczął balansować na krawędzi.


Oprócz śledztwa mamy tu też poruszone sprawy osobiste. Pojawia się żona Ricka, Leigh Anne, która jest sparaliżowana po wypadku samochodowym. z tego, co zrozumiałam, wkroczyła ponownie do życia Ricka po kilku latach separacji. Z drugiej strony Calder, który zyskał sławę kobieciarza, nie podoba się ojcu Fran. W dodatku była kochanka Caldera, Daisy, nie może się pogodzić z rozstaniem. To wszystko razem wpływa na związek Fran z Calderem. 


Francesca Cahill jest bystra, dowcipna, odważna i piękna, ale trochę lekkomyślna. Jest dziedziczką, ale utrzymuje kontakty z ludźmi z niższych warstw społecznych. Calder Hart jest arogancki i pewny siebie, zrezygnował z dawnego rozpustnego życia dla Fran. Jest o nią zazdrosny. Z kolei Rick żywi uczucia zarówno do swojej żony, jak i Fran, ale nie są one jednak na tym samym poziomie. Jest jeszcze wydziedziczony brat Fran, który potajemnie kocha biedną wdowę, ale otwarcie jest związany z Bartollą.

To lekka, zabawna, romantyczna powieść z wątkiem kryminalnym, z wciągającą, ale niezbyt głęboką, fabułą. Mimo mankamentów opowieść ciekawa, ale jak na epokę osadzonej fabuły, trochę uwspółcześniona. Bardzo się jednak cieszę, że powieści historyczne w końcu zyskują uwagę i przede wszystkim - większe wydanie (co za tym idzie większą czcionkę).

 

Brenda Joyce, Śledztwo panny Cahill, wydawnictwo HarperCollins Polska, wydanie 2022, tytuł oryg.: Deadly Illusions, Cykl: Francesca Cahill t. 7, okładka miękka, stron 384.

 

https://brendajoyce.com/  strona Autorki


Kolejność tomów w cyklu  FRANCESCA CAHILL:

1. Deadly Love

2. Deadly Pleasure

3. Deadly Affairs

4. Deadly Desire

5. Deadly Caress

6. Deadly Promise

7. Deadly Ilusions - Śledztwo panny Cahill

8. Deadly Kisses - Najtrudniejsza sprawa panny Cahill

9. Deadly Vows - Skandal na ślubie panny Cahill 

 

20 sierpnia 2022

Nora Roberts, Robert.

 


Powieścią Robert wkroczyłam w historie miłosne nowego pokolenia MacGregorów.  Tytułowy Robert (Mac) MacGregor Blade jest bowiem najstarszym synem Justina i Sereny. Poznajemy go jako dorosłego mężczyznę, który zarządza kasynem "Komancz" (Comanche) w Las Vegas.

Pewnego dnia w kasynie pojawia się dwudziestotrzyletnia niepozorna i skromna Darcy Wallace. Ku swojemu wielkiemu zaskoczeniu, ale i szczęściu, grając za ostatnie swoje oszczędności wygrywa na automacie ogromną kwotę prawie dwóch milionów dolarów. Mac zawiadomiony przez pracowników pojawia się w miejscu wzbudzającym sensację, a dziewczyna mdleje w jego ramiona. Darcy niezbyt dobrze radzi sobie z zaistniałą sytuacją. Jest przecież jedynie bibliotekarką, która pragnie pisać powieści i zaznać swobody. Dzięki jednak wsparciu MacGregorów zaczyna korzystać z przywileju posiadania pieniędzy i uczyć się, jak umiejętnie powiększać swoje oszczędności. 


Darcy jest urocza, niewinna, ma czyste serce. Mimo to decyduje się uciec z Kansas od swojego natarczywego i kontrolującego narzeczonego oraz skierować się ku świateł Vegas. Robert od początku jest oczarowany marzycielskimi oczami Darcy. Zdaje sobie też szybko sprawę, że dziewczyna musi być chroniona przed mediami i wszelkiej maści oszustami. Nie chce jednak, aby młoda kobieta tkwiła w jego brudnym świecie. Czy Darcy wygrywa więc tylko pieniądze?


Książka po raz pierwszy wydana w 1998 r. W Polsce pojawiła się pod tytułem: Szczęściara. To zabawny, ciepły i dobry romans, który przyjemnie się czyta. W dodatku rodzina MacGregorów! Autorka znakomicie wplotła losy jej członków. Świetna kontynuacja. 

 

 

Nora Roberts, Robert, wydawnictwo HarperCollins Polska, wydanie 2022, tytuł oryg.: The winning hand, tłumaczenie: Elżbieta Zychowicz, cykl: MacGregorowie t. 6, oprawa miękka, stron 304.

13 sierpnia 2022

Diana Palmer, Desperado.

 


Desperado to historia Corda Romero i Maggie Barton, bohaterów powierzchownie znanych już z poprzednich powieści w cyklu Hutton & Co. Diany Palmer. Tutaj autorka zresztą nawiązuje trochę do niektórych książkowych wydarzeń. 


Maggie została adoptowana przez Amy w wieku ośmiu lat. Kobieta niedługo potem przygarnęła szesnastoletniego sierotę Corda Romero. Od lat więc Maggie i Cord traktowani byli jako przybrane rodzeństwo. Maggie czuła się przy nim bezpieczna, choć nigdy nie chciała opowiadać mu o swojej przeszłości. Dobrze jednak znała Corda i nie raz spieszyła mu z pomocą. Cord złamał jej jednak serce, gdy poślubił inną kobietę. Z kolei Maggie w miesiąc po śmierci Amy niespodziewanie wychodzi za mąż za znacznie starszego od siebie dwukrotnego rozwodnika. Małżeństwo Corda nie trwało długo, a Maggie właściwie jeszcze krócej. Mimo tragicznych okoliczności Cord i Maggie coraz bardziej oddalali się od siebie. Maggie postanawia więc na dobre uwolnić się od niego, sprzedaje dobytek, rezygnuje z pracy i wyjeżdża z przyjaciółką najpierw na wakacje do Maroka. Potem w jej planach było objęcie posady w szejkanacie Qawi. Jak wiadomo już z powieści Władca pustyni – nigdy do tego nie doszło. Maggie jeszcze w Maroku dostaje od Ediego wiadomość o wypadku Corda. Decyduje się jak najszybciej dotrzeć do Teksasu i zaopiekować się chorym. I w tym momencie właśnie zaczyna się powieść Desperado. Gdy Maggie pojawia się na ranczu Corda, przywitanie odbiega od jej wyobrażeń. Postanawia wrócić do Huston, zamieszkać w hotelu i poszukać pracy, a potem wyjechać na dobre. Oczywiście wszystko wynika z nieporozumienia i Cord postanawia naprawić sprawy. Odkrywa, że tak właściwie zupełnie nic nie wie o dziewczynie, którą zna od osiemnastu lat i która wzbudza w nim ciekawe uczucia. W dodatku do tej pory z zachowania Maggie i z uzyskanych o niej informacji wyciągał błędne wnioski.


Jak to w powieściach Diany Palmer bywa, oprócz miłości mamy też poruszone dość trudne sprawy. Mowa jest między innymi o molestowaniu seksualnym, pedofilii, handlu dziećmi, zgubnych skutkach alkoholizmu i narkomani oraz o  przemocy domowej. W dodatku Cord to były policjant, a obecnie najemnik, który wykonuje bardzo ryzykowną i niebezpieczną pracę. To wprowadza wątek kryminalny do powieści.

Przeszłość zarówno Corda, jak i Maggie jest pełna bólu i cierpienia. Przez lata, mimo przyciągania, ciągle nie potrafili odnaleźć do siebie tej właściwej drogi. Cord jest mroczny i niebezpieczny, surowy, powierzchownie zimny i nie może wybaczyć sobie, na co pozwolił sobie kilka lat temu. Maggie gra kobietę niezależną i samodzielną, ale wewnątrz jest w rzeczywistości krucha i bezbronna. W dodatku od lat zauroczona jest Cordem.

Desperado to dość ciekawy romans, pełen akcji i przygód. Historia jest czytelna i momentami zabawna. Palmer nie stroni też od scen seksu, co można zauważyć w jej niektórych powieściach. Maggie i Cord zawsze jednak są gdzieś w tle w książkach Palmer.

 

Diana Palmer, Desperado, wydawnictwo HarperCollins Polska, wydanie 2022, cykle: Hutton & Co. #5 oraz Long, Tall Texans #22, tłumaczenie: Weronika Żółtowska, okładka miękka, stron  344.

 

 

Cykl Hutton:

1. Pewnego razu w Paryżu.

2. Papierowa róża.

3. Władca pustyni.

4. Szczęśliwa gwiazda.

5. Desperado.

 

https://www.dianapalmer.com/

 

 

16 czerwca 2022

Joanna Jagiełło, Popękane życie.

 


     Rodzina. Mama, tata i dzieci: Laura, Leo i Lena. Właśnie są razem na wakacjach, ale jedynie z pozoru wszystko jest normalnie, a dzieci są dobrymi obserwatorami i analitykami. Między rodzicami nie ma już czułości, ciepłych słów i mimowolnych gestów. Więcej za to wzajemnych oskarżeń i egoistycznych pobudek w zachowaniach. Ciepło zostaje w relacjach zastąpione chłodem. Okazuje się też, że okresie pandemicznego zamknięcia rodzice nie potrafią egzystować razem. Ojciec zaczyna więc uciekać od odpowiedzialności i swoją niszę znajduje w bieganiu. To staje się ważniejsze od czasu, jaki miałby poświęcić rodzinie. Z kolei matka, która potrafi doradzać przecież innym w sposób spokojny i wyważony, traci kontrolę nad życiem prywatnym. Starsi wpadają w irytację, złoszczą się, mają do siebie pretensje, unikają siebie. Ojciec coraz więcej trenuje, a matka zarzuca mu brak czasu dla rodziny. Sytuacja między dorosłymi ma wpływ na egzystencje trójki dzieci. Najmłodsza Lena, która chodzi do podstawówki, zauważa, że coś w rodzinie jest nie tak. W dodatku niebawem okazuje się, że sama może być owocem zdrady matki. Najstarsza Laura martwi się o młodsze rodzeństwo. Jest maturzystką, powinna mieć spokój i skupić się nad wyborem swojej drogi, ale jest także bardzo dobrą obserwatorką. Potrafi też reagować i nieść pomoc. Widzi, że jej młodszy brat, licealista Leo, ma zaburzenia odżywiania i w dodatku zadaje sobie rany. Laura potrafi zadbać o rodzeństwo, ale kto o nią zadba, gdy rodzice zajęci są waśniami między sobą? Nie znajduje też oparcia w swoim chłopaku, który ma dość wysłuchiwania żali. Brak miłości i czułości ma niewątpliwie wpływ na kształtowanie psychiki całej trójki.

 



Joanna Jagiełło pokazuje, że dzieci odczuwają wszelkie zmiany zachodzące w relacjach między rodzicami. Potrafią odróżnić i wyczuć, czy między rodzicami jest jeszcze miejsce na uczucie. Przedstawia świat rodziny, w którym nie ma miejsca na lukier, a dzieci nie znajdą oparcia w rodzicach. Muszą za to szybko dorosnąć w obliczu panującego konfliktu. Działania rodziców są niszczące. Obydwoje dorośli wciągają dzieci w zachodzący konflikt. Każde z dzieci stara się na swój własny sposób radzić z zaistniała sytuacją. Tracą jednak poczucie bezpieczeństwa domowej stabilizacji i muszą zmierzyć się z nową sytuacją, z podziałami i wyborem rodziców.

 


Popękane życie to powieść, w której autorka zwraca uwagę, że sytuacje wywołujące konflikt i zachodzące między rodzicami mają wpływ na potomstwo. Dzieci są niedojrzałe emocjonalnie, zależne od rodziców, potrzebują silnego poczucia bezpieczeństwa i są podatne na zranienia. Silnie przeżywają rozstanie, wyprowadzkę jednego z rodziców i ich rozwód. Są bezradne w obliczu tego, co się dzieje. Autorka przedstawia konsekwencje postępowania rodziców, które związane są z zaburzeniami psychosomatycznymi, jakie pojawiły się u bohaterów powieści. Wśród nich można wymienić: zaburzenia odżywiania, zaburzenia snu, agresywne zachowania oraz stany lękowe i depresyjne, trudności w nauce i w koncentracji uwagi. Negatywne emocje, jakie odczuwają dzieci w trakcie rozpadu małżeństwa swoich rodziców, wpływają  na obniżenie poziomu samooceny i utratę wiary we własne możliwości. To ważna książka napisana z myślą o młodych ludziach, ale moim zdaniem powinni przeczytać ją przede wszystkim dorośli.

 

Joanna Jagiełło, Popękane życie, wydawnictwo HarperCollins Polska, wydanie 2022, okładka miękka, stron 304.

 

 

 

11 czerwca 2022

Gerdien Verschoor, Dziewczyna i uczony. Historia dwóch Rembrandtów z kolekcji Karoliny Lanckorońskiej.



       W październiku 1994 r. ostatnia z rodu, Karolina Lanckorońska, podarowała Zamkowi Królewskiemu w Warszawie partię kolekcji, w skład której wchodziły między innymi dwa obrazy Rembrandta z 1641 r.: „Dziewczyna w ramie obrazu” oraz „Uczony przy pulpicie”. Wówczas Zamek Królewski w Warszawie otrzymał część zbioru, który zawierał 15 obrazów z dawnej galerii Stanisława Augusta Poniatowskiego oraz portrety rodzinne Rzewuskich i Lanckorońskich, a także zespół mebli, cenne archiwalia i pamiątki rodzinne. Z kolei Zamek Królewski na Wawelu wzbogacił się o 76 obrazów szkół włoskich. 

 


     Gerdien Verschoor, która w 1994 r. mieszkała w Polsce i zafascynowała się reprodukcjami i wiadomościami podawanymi w polskiej prasie, postanowiła zebrać więcej informacji o tych obrazach. Każdy z nich ma długą i skomplikowaną historię związaną z powstaniem i wędrówką od kolekcjonera do kolekcjonera po całej Europie. Verschoor przenosi czytelnika do roku 1775, kiedy marszand Jacques Triebel wystawił oba obrazy na sprzedaż w Warszawie. Kupuje je Stanisław August Poniatowski, a po jego śmierci w 1798 r. obrazy zostały odziedziczone przez księcia Józefa Poniatowskiego, a następnie, w 1813 r., przez jego siostrę Marię Teresę z Poniatowskich Tyszkiewiczową. W 1815 r. zostały kupione przez Kazimierza Rzewuskiego i wywiezione do Wiednia. Po jego śmierci stały się własnością jego córki Ludwiki, zamężnej z Antonim Józefem Lanckorońskim. Ich wnukiem był wybitny kolekcjoner i znawca sztuki Karol Lanckoroński, który zbudował pałac i w 1902 r. zbiory udostępnił dla publiczności. W 1933 r., po śmierci Karola Lanckorońskiego, obrazy były własnością jego dzieci: Antoniego, Adelajdy i Karoliny. Autorka prezentuje koleje losów obrazów w okresie II wojny światowej i zabiegi rodziny o ich odzyskanie.  

     


    Autorka umiejętnie prezentuje historię obrazów od ich powstania aż do momentu ich przekazania Zamków Królewskiemu. Losy obrazów autorka umieszcza w kontekstach: XVIII-wiecznego szaleństwa kolekcjonowania, kulturalnej wielkości Wiednia na początku XX wieku i okropności nazistowskich w Europie oraz towarzyszącym im rabunkowi skarbów sztuki. W fascynujący sposób opisane są osoby, ich losy i związek z obrazami. To wszystko dzieje się na tle wydarzeń historycznych i przede wszystkim życia Karoliny Lanckorońskiej, która miała wspaniałą osobowość, kultywowała tradycje rodzinne i dbała o rodzinną kolekcję. Córka Karola Lanckorońskiego, szlachcica i wielkiego kolekcjonera dzieł sztuki, dzieliła pasję z ojcem, studiowała na Uniwersytecie Wiedeńskim, była wykładowcą na uniwersytecie we Lwowie podczas II wojny światowej, działała w ruchu oporu i przeżyła pobyt w obozie w Ravensbrück. Czytelnik pozna fascynujące postacie, największe kolekcje sztuki na przestrzeni wieków i burzliwe przemiany na arenie politycznej. Autorka z pasją i wnikliwie analizuje historię obrazów i dokonuje ich opisu i interpretacji. W dodatku szczegółowo prezentuje życie codzienne członków rodziny Lanckorońskich: reprezentacyjne domy i majątki, sposób wychowania i wpojenia kolejnym pokoleniom najważniejszych wartości i miłości do sztuki i kultury.   

 

      Gerdien Verschoor jest z wykształcenia historykiem sztuki, ale swoje badania przekazuje w sposób czytelny, jasny i prosty, dostępny dla laika, co sprawia, że książkę czyta się szybko i z wielką przyjemnością. Odnalazłam informację, że autorka napisała również książki natury beletrystycznej. W dodatku Dziewczyna i uczony została bardzo starannie wydana z dodatkiem wkładki zawierającej archiwalne fotografie. Odnotowuję też bibliografię i indeks osobowy. Niewątpliwie książka zachęca również do bliższego poznania życia hrabiny Karoliny Lanckorońskiej, która po II wojnie światowej mieszkała we Włoszech, była wielkim mecenasem i patronką kultury polskiej, oraz dziejów kolekcji Lanckorońskich. Verschoor chce, abyśmy zapamiętali jedną rzecz, że sztukę stworzono po to, by na nią patrzeć i jej doświadczać. Z drugiej strony pozycja zachęca do szukania kolejnych informacji związanych z obrazami Rembrandta. Bardzo polecam.

 

 

 

Gerdien Verschoor, Dziewczyna i uczony. Historia dwóch Rembrandtów z kolekcji Karoliny Lanckorońskiej, wydawnictwo HarperCollins Polska, wydanie 2022, tytuł oryg.: Het meisje en de geleerde. Kroniek van twee verloren gewaande Rembrandts, z niderlandzkiego przełożyła Alicja Oczko, oprawa miękka ze skrzydełkami, stron 366 +  wkładka z fotografiami.


Nora Roberts, Daniel.

 


      Z przyjemnością przeczytałam o miłosnych perypetiach seniorów rodu MacGregorów, którzy do tej pory kibicowali swoim dzieciom w znalezieniu ukochanej połówki (Serena, Caine, Alan i Grant, aczkolwiek czwarta część ma związek pośredni z dziećmi Daniela i Anny). Gdy po wypadku samochodowym Daniel trafia do szpitala to jakby we śnie wraca do początków znajomości z ukochaną Anną. Są lata gdzieś pięćdziesiąte/sześćdziesiąte XX wieku. Anna była wówczas studentką medycyny. Daniel przybył do Bostonu ze Szkocji i w bardzo krótkim czasie zyskał fortunę. W końcu stwierdził, że do zupełnego szczęścia potrzebna mu się odpowiednia żona. Od początku spodobała mu się dumna i niedostępna Anna Whitfield, która była zdeterminowaną zostać lekarzem-chirurgiem. Naciski społeczne sprawiają, że rolą kobiety nadal jest bycie żoną i rodzenie dzieci. Anna nie chce być jednak jedynie ozdobą. Daniel był młody, zawadiacki i pewny siebie. Anna jednak uważała go za samolubnego, aroganckiego, apodyktycznego i egoistycznego mężczyznę. Postanowił więc zupełnie zmienić taktykę, aby zdobyć serce ukochanej kobiety. 


      Wiem, że Anna spędziła z Danielem około czterdziestu lat. Jest silna, stateczna, cierpliwa i dobrodusznie znosi szaleństwa swojego męża. Tylko jej właściwie Daniel się zawsze słucha. Można to zaobserwować na przestrzeni pozostałych części serii o MacGregorach. Po tej części czytelnik na pewno zrozumie, dlaczego Daniel i Anna tak bardzo nakłaniali swoje dzieci, aby znaleźli bratnie dusze i nie wiązali się z nikim zbyt pochopnie i bez uczuć. Mimo posiadanych pieniędzy zdolni byli do przekazania swoim potomkom ważnych zasady i wartości, którymi powinni kierować się w życiu.


     Czytanie historii miłosnej Daniela i Anny było rozczulające, słodkie i pouczające. Nora Roberts potrafi pokazać elementy człowieczeństwa, zalety, wady oraz zwrócić uwagę na to, że przezwyciężenie strachu i próba zabliźnienia ran, może prowadzić do pięknych z kolei wydarzeń. Wspólne życie, pojawienie się dzieci i obserwowanie jak dorastają i znajdują swoje połówki, wskazuje jasno, co Anna i Daniel mogli stracić, gdyby dokonali innych wyborów.  Dziś być może niektórym ten romans, wyda się zbyt staromodny, ale w tym tkwi prawdziwy urok powieści romantycznych pisanych w latach 80. XX wieku (pierwsze wydanie 1 stycznia 1987 r.). Sympatyczna opowieść, w dodatku z okładką adekwatną do wyglądu bohatera.


Nora Roberts, Daniel, wydawnictwo HarperCollins Polska, wydanie 2022, tytuł oryg.: For Now, Forever, przekład: Jan Kabat, cykl: MacGregorowie t. 5, okładka miękka, stron 320.


Na blogu o:

#1 Serena 

#2 Caine

#3 Alan

#4 Grant