4 czerwca 2011

Andrzej Dobosz, Pustelnik z Krakowskiego Przedmieścia.

wydawnictwo ISKRY
oprawa twarda z obwolutą
Numer wydania: I w tej edycji
Data premiery: 2011-05
ISBN 9788324401598
stron 364


Czy rzeczywiście Andrzej Dobosz oprócz tego, że jest eseistą, felietonistą, krytykiem literackim i aktorem nieprofesjonalnym jest także Pustelnikiem? Po przeczytaniu fascynującej książki Pustelnik z Krakowskiego Przedmieścia udzielę twierdzącej odpowiedzi na to pytanie.Właściwie całe życie Autora podporządkowane jest literaturze.

Na książkę złożyły się teksty pisane przez Andrzeja Dobosza od 1951 do 2010 roku. Znajdziemy tu refleksje na temat przeczytanych książek, przegląd książek pod względem tematycznym czy próbę analizy twórczości takich autorów jak Mann, Czechow czy Dostojewski. Autor poświęca również strony korespondencji Adama Mickiewicza czy Dziennikom Marii Dąbrowskiej. Wielokrotnie podkreśla, że pracując nad książką, której akcję umieścił w roku 1841, powziął sobie za priorytet przeczytanie wszystkich polskich książek wydanych w latach 1815 -1855. Poszukiwania literatury zaciągnęły go do największych bibliotek w Europie. Bywał w Bibliotece Królewskiej w Kopenhadze, Bibliotece Uniwersyteckiej w Amsterdamie, bibliotece Centrum Pompidou w Paryżu. O tej ostatniej pisze, że gdy znalazł się w niej po raz pierwszy był zdumiony jej rozmiarem i ilością książek. Działalność międzynarodowych bibliotek porównuje z tymi znajdującymi się w Polsce między innymi pod względem oczekiwania na książki po wrzuceniu kart do odpowiedniego pojemnika.

Znajdziemy tu również felieton poświęcony przeglądowi książek kucharskich z XIX wieku czy tych pochodzących już z wieku XX. Mowa jest także o słownikach biograficznych czy działalności teatralnej. Z tekstów Dobosza można również dowiedzieć się o świecie już nieistniejącym, kiedy to istniała Moda Polska, dżemu wiśniowego nie można było dostać w najbliższy sklepie, a interesujące rozmowy odbywały się w autobusach lub tramwajach. Wiele dowiadujemy się na temat samego Autora, który jest zbieraczem errat książkowych, szklanek, dyplomów akademickich i foteli bujanych oraz jest wielbicielem kapeluszy. Autor wspomina również, w jaki sposób został zauważony przez Marka Piwowskiego (wszedł na jezdnię i poruszał się tylko po białych pasach), który poprosił go o zagranie roli w filmie Rejs. Autor opowiada również o wystawach o ludziach, których znał, podziwiał lub których twórczość uważał za mierną.

Książka fascynuje, jestem pod jej ogromnym urokiem. Być może, dlatego, że bardzo lubię czytać tego typu felietony drukowane niegdyś w prasie (tutaj: w Nowej Kulturze, Współczesności, Literaturze, Kulturze). Nie są one długie, ale napisane w sposób elokwentny, przystępnym i naturalnym językiem oraz z wielkim poczuciem humoru. Autor czasami w dość ironiczny sposób opisuje ówczesną rzeczywistość. Można w nich odnaleźć cytaty między innymi z omawianych książek czy fragmenty wierszy i listów.  

Książka warta jak najbardziej uznania i godna polecenia. Dla mnie rewelacja!

 /.../ wielkie dzieła trzeba wyłącznie czytywać przez pierwsze dwadzieścia lat. A potem to już wszystko jedno. Z czego nie wynika, że wszystko należy czytać do końca. (s.36)

*** 

Andrzej Dobosz (ur. 31 sierpnia 1935 r. w Warszawie) – polski krytyk literacki, felietonista, aktor nieprofesjonalny. Najbardziej znany jako filozof z filmu fabularnego Marka Piwowskiego Rejs. Wystąpił też w epizodycznych rolach m.in. w filmach Trzeba zabić tę miłość, Trzecia część nocy, Stawiam na Tolka Banana oraz Ryś, gdzie nawiązał do postaci z filmu Rejs.

W 1974 r. wyjechał do Francji, gdzie mieszka do dziś. W latach 1994–2008 prowadził w Paryżu polską księgarnię (fran. Librairie Dobosz) położoną w Dzielnicy Łacińskiej nieopodal katedry Notre-Dame. Był felietonistą „Współczesności”, „Tygodnika Powszechnego”. Od 2007 r. prezentował też krótkie felietony w Programie III Polskiego Radia, od 2009 r. – felietony poświęcone książkom w dzienniku „Rzeczpospolita”.


3 czerwca 2011

Wanda Chotomska, Flipek szuka mamy. Flipek znajduje przyjaciół.

Wydawnictwo Wilga
Seria: Flipek
Przedział wiekowy: od 0 do 6 lat
Typ okładki: padded
Liczba stron: 24
Format: 24 x 26 cm












Seria: Flipek
Przedział wiekowy: od 0 do 6 lat
Typ okładki: padded
Liczba stron: 24
Format: 24 x 26 cm










Na pewno pamiętacie serię książeczek o Chrupciu Tupciu. Teraz nakładem wydawnictwa Wilga ukazały się dwie książeczki rozpoczynające nową serię o białym króliczku Flipku. Za tekst odpowiada Wanda Chotomska, a wspaniałe ilustracje Marco Campanella.

A kim jest Flipek? To mały króliczek, który nigdy nie rozstaje się z zajączkiem przytulanką. Jego znakiem rozpoznawczym oprócz białego futerka jest również czerwony szalik. Pewnego dnia silny wiatr porwał króliczka i przeniósł go daleko od domu i rodziców. Flipek pragnie wrócić do domu, ale niestety nie jest to łatwe. Na swojej drodze spotyka jednak przesympatyczne leśne zwierzątka, u którym pomieszkuje przez pewien czas i które udzielają mu pomocy. Flipek w trakcie poszukiwań mamy znajduje, więc przyjaciół. Przeżywa jednak czasem niebezpieczne przygody, które są dla niego również dobrą lekcją.

To ciepłe i pełne uroku książeczki, które zachwycą niejednego malucha. Rodzic może znaleźć tu również wskazówki do zabawy z dzieckiem. Odnajdziemy tu pytania, które można zadać dziecku po przeczytaniu danej książeczki. Nacisk jest, więc tu położony na czytanie ze zrozumieniem, a jak wiadomo umiejętność ta jest przydatna zarówno w przedszkolu jak i w szkole. To doskonałe książeczki, które pomagają budować więź z dzieckiem.

Gorąco polecam!

2 czerwca 2011

Janusz Tazbir, Pokuszenie historyczne. Ze świata szabel i kontuszy.

Wydawnictwo STOPKA
ISBN: 978-83-85734-90-1
Format: 160x230
Stron: 296
Okładka: twarda, kolorowa
Rok wydania: 2011


W książce Pokusznie historyczne autorstwa Janusza Tazbira, która ukazała się w tym roku nakładem Oficyny Wydawniczej STOPKA, zebranych zostało dwadzieścia osiem esejów i studiów dotyczących wiele wieków dziejów polskich.

Artykuły nie zostały ułożone w porządku chronologicznym. Autora interesowały, bowiem przede wszystkim dwa aspekty: kształtowanie się polskiej świadomości narodowej oraz ciągłość niektórych elementów dziejowych z historii Rzeczypospolitej i jej mieszkańców. Z tego względu wiele miejsca zostało poświęconych kulturze, obyczajowi i językowi. Przy czym Autor zwraca uwagę zarówno na wady jak i zalety każdego analizowanego problemu.

Znajdziemy tu wobec tego utwory literackie, które podtrzymywały polską świadomość historyczną. Wśród nich Autor wymienia między innymi: Roczniki Jana Długosza, prozę Sienkiewicza, Biblię Jakuba Wujka, Żywoty Świętych Piotra Skargi, Konstytucję 3 maja, hymn Jeszcze Polska nie zginęła, Pana Tadeusza, Wesele, Kamienie na szaniec.

Profesor zwraca uwagę na problemy graniczne na przestrzeni wieków, roli Kresów Wschodnich w dziejach Rzeczypospolitej, procesów asymilacyjnych w szlacheckiej Rzeczypospolitej. Podejmuje polemikę z innymi badaczami czy istniały rzeczywiście dwa nurty kultury staropolskiej: ziemiańskiej i chłopskiej. Zwraca uwagę na proces tworzenia się kultury ogólno chrześcijańskiej, której pomocną była miedzy innymi zawarta w Brześciu Litewskim unia wyznaniowa pomiędzy rzymsko katolikami a częścią zwolenników prawosławia.

Wart uznania jest esej na temat tego, że w XVI stuleciu w poezji, publicystyce politycznej i w kaznodziejstwie dominowała czarna wizja przyszłości państwa polsko-litewskiego oraz utrwala się pogląd, że Polska jest narodem wybranym. Rozwijano apokaliptyczne wizje oraz zastanawiano się, co będzie z Polską przykładowo za dwieście lat.

Autor porusza również kwestię ujmowania historii w podręcznikach, wymazywania niektórych wydarzeń z historycznej pamięci oraz czerpania przez powieściopisarzy z dzieł historyków. Zastanawia się również ilu było Polaków w Polsce, kiedy nastąpił koniec „zgody narodów”, czyli Polaków i Litwinów oraz co oznaczało należeć do mniejszości wyznaniowej w Polsce. Profesor jest również zdania, że bycie Polakiem oznacza „nerwicowe zapatrzenie w przeszłość” (s.149). Mowa jest również o powstaniu listopadowym i ujmowanie pojęcia „cham” w literaturze. Jest esej nawiązujący do twórczości Fredry, stosowania polskich tytułów, wolnomularstwie, holocauście, a także proroctwach o polskim papieżu.

Wszystkie eseje oparte są na bogatym materiale zarówno wywodzących się z historiografii, publicystyki, jak i literatury pięknej. Autor wielokrotnie przywołuje fragmenty dzieł. Moim zdaniem eseje są znakomite. Nawiązują do stereotypów, uprzedzeń, wspólnych wyobrażeń, zachowań dotyczących Polaków na przestrzeni wieków. Profesor Janusz Tazbir ma niesamowitą wiedzę, operuje świetnym stylem i znakomicie porusza się po rożnych epokach. Erudycja Autora po raz kolejny mnie pozytywnie zaskoczyła. Autor znów udowodnił, że o historii można opowiadać bez żadnej nudy, ale za to z wielką fascynacją. Jasno pokazuje swoje poglądy, ale ich nie narzuca, pozwalając czytelnikowi na wyciągnięcie własnych wniosków.

Książka została wydana na dobrej jakości papierze i w twardej oprawie. Eseje można oczywiście czytać nie w kolejności, w jakiej zostały wydane. Każdy tętni własnym jestestwem i zainteresuje odmiennie.

To lektura obowiązkowa dla tych, którzy uwielbiają książki autorstwa Janusza Tazbira. Wiele odniesień do literatury powoduje jednak, że książką nie powinny pogardzić mole książkowe. Pokuszenie historyczne to zbiór ciekawostek, niebanalnych pytań, komentarzy, ciekawych intelektualnych polemik. To historia nie wykładana, ale opowiedziana. Jak najbardziej polecam.