Delfina i inne Bożeny Krzywobłockiej (1929 -2004) to zbiór esejów o
naturze historycznej, ale mających raczej luźną konsystencję. Brak tu
przypisów, choć na końcu książki podana jest wybrana bibliografia. Warto nadmienić,
że do książki dołączono ilustracje, oczywiście czarno – białe. Wiele jest
natomiast cytowanych fragmentów źródeł, ale też ułożonych specjalnie dialogów. Rzeczywiście
jest to praca z pogranicza wiedzy historycznej, anegdoty i legendy. Na książkę złożyło
się jedenaście esejów poświęconych postaciom historycznym i literackim, ale
ukazujących również dawne tło obyczajowe z elementami historii.
Bożena Krzywobłocka powraca do
legendy jaką owiany był pałac przy ulicy Senatorskiej w Warszawie, którego
posiadanie nie przyniosło szczęścia żadnemu z właścicieli. Przedstawia historię
redemptorystów znanych, jako bracia benoni czy braci zmartwychstańców. Zajmuje
się losami Stanisława Kostki Potockiego, Edwarda Raczyńskiego, Delfiny z
Komarów i oczywiście jej kochanka Zygmunta Krasińskiego, Deotymy (Jadwigi Łuszczewskiej), Juliana
Ochorowicza (prekursora postaci Jana Ochockiego z Lalki Bolesława Prusa), rodzinę Działyńskich, Zamoyskich, kardynała
Jana Puzyny, kawiarnianego filozofa Franca Fiszera. Czytelnik wkroczy na salony
Łuszczewskich, odwiedzi Paryż i Niceę, Rogalin, Kórnik (Tytus Działyński obrażał się jak ktoś pisał Kurnik), uczestniczyć będzie w
improwizacjach i prelekcjach, będzie przesiadywać godzinami przy kawiarnianych
stolikach.
Przyznaję, że większość z tych
historii jest mi znana w jeszcze szerszym zakresie niż w formie, jakiej zastały
zaprezentowane w książce. Losy Zygmunta Krasińskiego, Jadwigi Zamoyskiej,
Edwarda Raczyńskiego są mi bliskie z racji kręgu zainteresowań. Cieszę się mimo
to, że nieco więcej dowiedziałam się o Julianie Ochorowiczu, który wykonywał
doświadczenia nad hipnotyzmem, leczył hipnozą i wykorzystywał swój przyrząd – hipnoskop.
Szkice historyczne Bożeny
Krzywobłockiej mimo upływu lat od ich pierwszego wydania, nadal mogą wydawać
się interesujące i zachęcić do pogłębienia wiedzy w interesującym czytelnika
temacie.
Bożena Krzywobłocka, Delfina i inne, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1971, oprawa miękka z obwolutą, stron 294 + ilustracje.
