Wolf Serno, Medyczka z Bolonii.

Carla Maria Castagnolo przychodzi na świat w roku 1552 w Bolonii. Nie było w tym nic dziwnego, gdyby nie to, że jej twarz jest oszpecona przez znamię uważane przez ludzi za znak szatana i wskazanie na praktyki czarownic. Połowa twarzy dziewczyny była koloru rubinowego. Matka, która wychowała ją sama, ukrywa ją przed ludźmi, ale gdy dziewczynka dorasta tłumaczy jej, dlaczego jej znamię na twarzy może przynieść im kłopoty. Szczególnie niebezpieczni mogą być zwłaszcza inkwizytorzy.  Gdy Carla dorasta matka uczy ją fachu krawiectwa. Nie łudzi się jednak, że córka znajdzie męża, a mimo to znajduje się Marco, planujący studia medyczne, który zainteresował się dziewczyną. Co więcej zaszczepia w niej miłość do medycyny i znajduje jej pracę pomocnicy pielęgniarek w szpitalu prowadzonym przez zakonnice. Od tej pory Carla odkrywa swoje prawdziwe powołanie, co więcej zaczyna czerpać wiedzę od doktora Tagliacozzi.

Carla jest dziewczyną skromną, sumienną, zaradną, odważną i upartą w dążeniu do celu, wywodzącą się z ubogiej rodziny. Los nie szczędzi jej upokorzeń. Marzy o wykonywaniu zawodu zarezerwowanego wówczas jedynie dla mężczyzn. Nie mówiąc już o podejmowaniu jakichkolwiek studiów. Rola kobiet w XVI wieku była jasno określona przez społeczeństwo. Autor wyraźnie określa rolę inkwizycji, panującą hipokryzję, ale również opisuje ówczesny styl życia wraz z ubiorem, preferowanym jedzeniem czy sposobami leczenia.

W powieści mamy narrację pierwszoosobową. Carla dyktuje swoje wspomnienia Latifowi mając lat czterdzieści osiem, z czego ostatnich szesnaście spędzonych w odosobnieniu. O tym czytelnik dowiaduje się na samym początku. Książkę czyta się sprawnie dzięki temu, że jest ona oparta głównie na dialogach. Ciekawostką są dołączone cztery drzeworyty przedstawiające rekonstrukcję nosa.

Wolf Serno, Medyczka z Bolonii, wydawnictwo Świat Książki, maj 2012, przełożyły: Eliza Borg, Maria Przybyłowska, okładka miękka, stron 544.

Stanisław Cat-Mackiewicz, Stanisław August.

Stanisław August to lektura niezwykle pasjonująca, pełna nietuzinkowych anegdot, ważnych i wydarzeń oraz wspaniale przekazująca wiedzę o ostatnim królu Polski i jego epoce. Stanisław Cat – Mackiewicz miał sposób pisania zachęcający do czytania. Cechuje je gawędziarstwo, humor, ironia oraz wspaniale przeplatanie własnego tekstu źródłami z epoki. Poza tym można w książce odnaleźć nie tylko odniesienia do tytułowej postaci, ale również wiele ocen, dygresji, rozważań i pobocznych tematów. Autor przedstawia szerokie tło społeczno - polityczne, głównych bohaterów ówczesnej sceny politycznej zarówno zdrajców jak i tych, którzy wiedzieli, co to takiego racja stanu. Przedstawia stosunki Polski z państwami wywierającymi wpływ na jej politykę wewnętrzną, koterie, stronnictwa, problem przekupstwa, prywaty, negatywne nastawienie szlachty do Poniatowskiego oraz prezentuje całą szerokie spectrum barw wad polskiego szlachcica. 

Wiele oczywiście miejsca Autor poświęca samemu Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu. Postanawia ukazać jego postać w zupełnie odmienionej formie niż wcześniej to czyniono. Tłumaczy jego decyzje i postępowanie, pokazuje jego zalety, natomiast omija wady, staje się niemal jego adwokatem. Od razu zapachnie czytelnikowi stronniczością. Choć w innym miejscu zaznacza, że: Gdybym mógł porozmawiać ze Stanisławem Augustem przez godzinę, to bym zapewne podarł tę książkę i napisał zupełnie inną. Przy okazji wskazuje na liczne przyczyny upadku Polski, które tkwiły w złotej wolności szlacheckiej. Mackiewicz nie zapomina również życiu miłosnym króla, 

Książkę czyta się szybko i przyjemnie, bo Mackiewicz uwielbia posiłkować się anegdotami oraz dlatego, że napisana jest bez naukowego nadęcia. Niemal tak jakby się z Autorem siedziało przy kawiarnianym stoliku i słuchało opowieści. Brakuje mi tylko jednego – bazy ikonograficznej. Natomiast jest zarówno indeks osób, bibliografia jak i posłowie autorstwa Piotra Niemczyka. Dość niecodzienna lektura godna polecenia.

Stanisław Cat-Mackiewicz, Stanisław August, wydawnictwo Universitas, wydanie 2009, oprawa miękka ze skrzydełkami, stron 290.

Stanisław Mackiewicz (1896-1966), pseudonim „Cat”, polityk, pisarz, publicysta, z wykształcenia prawnik. W czasie pierwszej wojny światowej należał do POW, walczył też w wojnie polsko-bolszewickiej. W niepodległej Polsce założyciel i redaktor  wileńskiego dziennika „Słowo”, a także działacz grupy wileńskich konserwatystów, tzw. „żubrów kresowych”. W latach 1928-1930 poseł na sejm z listy BBWR. W marcu 1939 osadzony w Berezie Kartuskiej. Po wybuchu II wojny światowej opuścił Polskę. Przeciwnik polityczny gen. Władysława Sikorskiego, w latach 1954-55 premier rządu na uchodźstwie. Wrócił do kraju w 1956, zmarł w Warszawie. Autor licznych, pełnych polemicznej werwy publikacji, głównie o tematyce politycznej, historyczno-politycznej i literackiej, m.in. Klucz do Piłsudskiego,  Myśl w obcęgach, Europa in flagranti, Był bal, Polityka Becka i in.

Anton Myrer, Obiekt pożądania.

To druga powieść autorstwa Antona Myrera po Ostatnim kabriolecie, jaką miałam przyjemność przeczytać. Obie powieści utrzymane są w podobnej konwencji: to opowieści przekazujące kawałek historii życia kilkoro bohaterów. 

Obiekt pożądania zaczyna się dość niewinnie. Dwaj bracia Ames, których dzieli wiekiem zaledwie piętnaście miesięcy, są jak ogień i woda. Po opuszczeniu rodziny przez ojca, bracia pomagają matce poprzez pracę zarobkową. Pewnego dnia przyjeżdża ciotka Serena, która wskutek niefortunnego małżeństwa siostry oddziedziczyła cały majątek rodziców. Proponuje siostrze, aby chłopcy wyjechali wraz z nią do Bostonu, a tam zapewni im zarówno szkolę jak i pieniądze, a co najważniejsze lepsze perspektywy. O ile starszy Chapin szybko przystał na propozycję, o tyle młodszy Tip odmówił bojąc się zostawić matki samej. Od tej pory życie braci różni się diametralnie. Chapin żyje w dostatku, studiuje, wyjeżdża na wakacje, nie dba o uczucia innych, jest zimny i wyrachowany. Z kolei Tip pracuje ciężko, nie kontynuuje nauki, ale za to ma ciepłe i wspaniałe wnętrze. To Tip przebywając w Bostonie na wakacjach poznaje portugalską dziewczynę kochającą morze i statki - Jophy i zakochuje się w niej. Tyle, że z chwilą poznania przez nią Chapina wszystko się odmienia. Bracia rywalizują o względy Jo, ale o ile Tip ma dobre zamiary, o tyle Chapin niekoniecznie, co nieuchronnie prowadzi do tragedii.

Opowieść rozciągnięta jest w czasie i dzieje się na przestrzeni kilkunastu lat w pierwszej połowie XX wieku. Powieść niezwykle barwna, oddająca emocje, jakie kłębią się w bohaterach, opowiadająca o tym, jak powzięte decyzje mogą zaważyć na dalszym losie.  To książka, w której wkrada się smutek, żal, tęsknota. To wrażenie potęguje się jeszcze wraz z doczytaniem powieści do końca. To książka o niespełnionej miłości, o obsesji miłości, zdradach, protekcjonalnym traktowaniu bliskich osób, nienawiści, chciwości, zawiści, chorej rywalizacji.

Myrer potrafi pisać lekko i kunsztownie komponować dialogi, które dominują w zasadzie w tej książce. To na nich się ona w pełni opiera. Warto przeczytać.

Anton Myrer, Obiekt pożądania, wydawnictwo Albatros, czerwiec 2012, Tytuł oryginału: A GREEN DESIRE, tłumaczenie: Anna Dobrzańska, okładka miękka, stron 648.