Naoki Higashida, Dlaczego podskakuję.

 

Książka napisana przez autystycznego trzynastolatka - Naoki Higashida (ur. 1992), u którego wieku pięciu lat zdiagnozowano autyzm. Jest on na tyle głęboki, że nawet po latach autor nie mówi. Dzięki mamie oraz zajęciom w szkole specjalnej, zaczął komunikować się za pomocą ręcznie robionej siatki alfabetu. Zaczął pisać również na komputerze, a potem tworzyć wiersze i opowiadania. Książka "Dlaczego skaczę" została opublikowana w Japonii po raz pierwszy w 2007 r., a angielskie tłumaczenie ukazało się w 2017 r. Obecnie została opublikowana w ponad trzydziestu językach.

To książka pisana z perspektywy dziecka autysty, który odpowiada na najbardziej nurtujące pytania ze swojej perspektywy. Opowiada o tym, dlaczego brakuje mu słów, wtedy kiedy trzeba rozmawiać; dlaczego nie patrzy rozmówcy w oczy; dlaczego nie zauważa tego, jak ktoś mówi do niego z daleka; dlaczego ma zupełnie inną mimikę; dlaczego ma inne pojęcie o tym, co jest śmieszne; o tym, co jest najgorsze w autyzmie. Wyjaśnia zachowania autystów, które bardzo często są niezrozumiałe dla innych ludzi. Rozdziały książki są wypełnione różnymi historiami. Po pytaniach Naoki dodał jeszcze między innymi opowiadanie, w którym stara się wyjaśnić, jak wygląda jego codzienne życie. Dla Naokiego autyzm oznacza doświadczanie wszystkiego – widoków, dźwięków, zapachów, wspomnień – bez filtrów i kontroli. Pisze, że autyści urodzili się poza reżimem cywilizacji.

To lektura, która mimo ważnego tematu, nie jest pozbawiona humoru. Książka obala też mit, że autyści to aspołeczni samotnicy, którzy są pozbawieni empatii. To dowód na to, że wewnątrz pozornie bezradnego autystycznego ciała kryje się umysł równie ciekawy i złożony z subtelnego piasku, jak mój, twój, jak każdy inny. Wnikliwa lektura i pomocna w zrozumieniu, jak może to wyglądać w przypadku osób z autyzmem.

 

Naoki Higashida, Dlaczego podskakuję, wydawnictwo Zysk i S-ka, wydanie 2024, tytuł oryg.: The Reason I Jump, przełożyła Dominika Cieśla-Szymańska na podstawie angielskiego tłumaczenia KA Yoshidy i Davida Mitchella, okładka twarda, stron 192. 

Jun'ichi Watanabe, Za kwietnymi polami.

Wydawnictwo Prószyński i S - ka
Tytuł oryginału: Beyond The Blossoming Fields

ISBN: 978-83-7648-180-7
Liczba stron: 328

Jest to bardzo dobra powieść biograficzna o Ginko Ogino, pierwszej kobiecie, która została lekarką w dziewietnastowiecznej Japonii. Bohaterkę Gin poznajemy, gdy ma niespełna dziewiętnaście lat i powraca chora po trzech latach do rodzinnego domu w Tawarase. Jako szesnastolatka wyszła za mąż za Kanichiro, najstarszego syna bogatej chłopskiej rodziny Inamurów z pobliskiej wsi Kawakami. Było to małżeństwo aranżowane. W domu męża nie czuła się zbyt dobrze będąc pod okiem surowej teściowej. Cały czas musiała być w pogotowiu, aby zaspokoić potrzeby męża. Nie miała czasu na przyjemności. Musiała spełniać rolę żony tak jak to czyniło tysiące innych japońskich kobiet. Niestety mąż zaraził ją chorobą weneryczną – rzeżączką. W rodzinnym domu znajduje podporę głównie w matce Kayo i siostrze Tomoko. Postanawia się rozwieść. Za rozpad małżeństwa obarczono jednak Gin. Do końca życia Gin nie będzie mogła wybaczyć byłemu mężowi.

Kobieta szuka ukojenia w książkach. Mannę czasem głód wiedzy coraz bardziej Mannen niej narasta. Choroba jednak postępuje. Dzięki doktorowi Mannenowi zostaje przyjęta do nowoczesnej kliniki w Tokio. Tam po raz pierwszy przechodzi prawdziwe ginekologiczne badanie, ale przeprowadzone w sposób niedelikatny przez mężczyzn. Jest to dla niej szokiem, a jednocześnie staje się motywem do silnego postanowienia zostania lekarką. Rodzina jednak nie popiera jej wyboru, a matka wyraża zgodę, gdy Gin ma dwadzieścia dwa lata w roku 1873.

Młoda kobieta wyjeżdża do Tokio, by tam zacząć powoli wspinać się po szczeblach nauki. Na początku jest to szkoła Yorikuniego, potem pięcioletnia Tokajska Szkoła Normalna dla Kobiet, w której zmieniła imię Gin na Ginko, a następnie Szkoła Medyczna Kojuin. W tej ostatniej Ginko była jedyną kobietą, a od mężczyzn zaznała wielu szykan. Po ukończeniu szkoły przez kilka lat walczyła o to, aby mogła przystąpić do egzaminów lekarskich. To dzięki determinacji i silnej woli udało jej się to z powodzeniem. Otwiera swoją pierwszą klinikę i powoli zyskuje szacunek ludzi.

W tym wszystkim zawsze towarzyszy jej choroba i jej remisje. Nie poddaje się jednak i walczy. Będąc dojrzałą kobietą zostaje chrześcijanką, a potem poślubia o trzynaście lat młodszego Shikatę. Właściwie jest to pewna granica rozwoju jej kariery zawodowej. Poświęca ją dla męża, wierząc w jego utopijne marzenia.

Książka ta to nie tylko rys życia Ginko Ogino, ale również charakterystyka sytuacji kobiet w dziewiętnastowiecznej Japonii. Kobiety miały za zadanie jedynie rodzić dzieci i służyć mężowi. Po trzech latach od zawarcia małżeństwa, gdy jeszcze nie było dzieci, to kobietę uważano za bezpłodną. Kobieta nie miała praw. O nie walczyła również Ginko Ogino w różnych organizacjach. Sama, aby zostać lekarzem musiała zrezygnować z rodziny, która przestała utrzymywać z nią kontakt poza siostrą Tomoko. To również książka o zmianach, jakie następowały z biegiem lat w Japonii w ramach właśnie statusu kobiet i ich edukacji. Znajdujemy w niej pełno dat i mowa jest o dokumentach, jakie wywołały wielkie przemiany. To również fragmenty z historii Japonii. Warto przeczytać.