Bill Fick, Beth Grabowski, Grafika. Techniki i materiały. Przewodnik.

Książka została przygotowana przez ludzi niewątpliwie znających się na grafice. Beth Grabowski zawodowo zajmuje się grafiką, jest profesorem sztuk plastycznych na University of North Carolina w Chapel Hill. Z kolei Bill Fick to praktykujący grafik i adiunkt na Wydziale Sztuk Pięknych na Duke University. Łącząc swoje siły oboje postanowili napisać przewodnik po technikach współczesnej grafiki warsztatowej. Autorzy sprawnie przeprowadzają czytelnika od podstawowych zasad rządzących prawidłowym urządzeniem warsztatu, używanych narzędzi i sprzętu, stosowanych rozpuszczalników i farb, papieru po higienę pracy z przypomnieniem zasad bezpieczeństwa. Po czym mamy jasno określone rozdziały dotyczące grafiki cyfrowej, serigrafii, druku wypukłego, druku wklęsłego, kolografii, litografii, monotypii, technik mieszanych. Autorzy opowiadają w sposób jasny, klarowny, a co najważniejsze przystępny. Przeprowadzają czytelnika od rzeczy łatwiejszych do trudniejszych, stopniując przyswajanie wiedzy. Posiłkują się przy tym ilustracjami (książka zawiera ich 657!), tabelami, schematami. A wszystko to po to, aby nauczyć lub przynajmniej opowiedzieć czytelnikowi jak dana technika krok po kroku jest prawidłowo wykonywana. Autorzy piszą wiec między innymi wiec o rysunkach wzorcowych, różnych stosowanych metodach, odbitkach, szablonach, innowacjach, sposobach nakładania farby, zachodzących procesach i końcowych efektach. Ważne miejsce zajmują tez uwagi i porady oraz napotykane problemy i sposoby ich rozwiązania, które ujęte zostały w przystępnych tabelach.  Oprócz teorii przedstawiają sylwetki artystów i ich twórczość. Po za tym oprócz ukazanych procesów warsztatowych danej techniki graficznej czytelnik poznaje przykłady współczesnych prac.

Książka na pewno zainteresowanego czytelnika zafascynuje. Osobiście książka mnie bardzo zaciekawiła, a to również z tego względu, że magisterium z historii sztuki poświęcone było grafice (linorytom). W pozycji odnaleźć można indeks nazwisk i prac, słowniczek oraz przydatny dla grafików spis producentów i dostawców materiałów graficznych wraz z adresami internetowymi. Książka z pewnością powinna zostać wykorzystana przy początkowym nauczaniu grafiki na poziomie akademickim. Publikacja owa będzie również pomocna studentom uczelni artystycznych i humanistycznych. Jak najbardziej polecam.

Bill Fick, Beth Grabowski, Grafika. Techniki i materiały. Przewodnik, wydawnictwo Universitas, przekład Andrzej Goździkowski, okładka miękka ze skrzydełkami, Kraków 2011, stron 266.

Mary Jo Putney, Dżentelmen nie w każdym calu.

Pragnąć nieco wypocząć przy lżejszej lekturze szybko zabrałam się za czytanie powieści historycznej amerykańskiej pisarki, nota bene obsypanej wieloma prestiżowymi nagrodami, Mary Jo Putney zatytułowanej Dżentelmen nie w każdym calu. Traf chciał, że powieść okazała się pomieszaniem romansu z wątkiem kryminalno –sensacyjnym i rzeczywiście milo spędziłam czas.

Akcja powieści umiejscowiona została w Anglii w roku 1812. Poznajemy lady Kiri Lawford, która jest pół Angielką po nieżyjącym ojcu i pół Hinduską po matce. Młoda dziewczyna z niebywałym posagiem i książęcymi powiązaniami była mile widziana, jako przyszła żona Godfreya. Gardzono jednak jej hinduskimi korzeniami.  Gdy niechcący lady Kiri dowiaduje się o opinii na swój temat swej niedoszłej teściowej, postanawia jak najszybciej opuścić gościny dom. Podczas samotnej konnej eskapady wpada jednak w sidła przemytników, z których pomaga wydostać się jej przystojniak Damian Mackenzie. W ten sposób ich losy splatają się ze sobą na nieco dłużej. Wkrótce, bowiem okazuje się, że Damian mimo, że niechlubiący się pochodzeniem, jest jednak prawdziwym bohaterem działającym Kiri za zgodą rodziny, jako specjalistka od zapachów zostaje zwerbowana do siatki agentów. A dalej mamy strzelaniny, zamachy, porwania, intrygi, tajemnice i oczywiście miłość, która rozkwita między lady Kiri a Damianem.

Książkę czyta się szybko. Denerwował mnie jednak nieco współczesny język. Zamiast o „dziewczynie” ciągle czytałam o „dziewuszce”. Nie wiem czy to wina Autorki czy tłumacza. Jak na powieść historyczną przystało, treść nawiązuje do panowania Jerzego IV Hanowerskiego, który był regentem od 1811 do 1820, a potem królem Wielkiej Brytanii i Hanoweru.  Toczył spór ze swoją żoną Karoliną Brunszwicką o córkę księżniczkę Charlottę, która uważana była z natury za buntowniczkę. Swoją drogą zmarła będąc już żoną księcia Leopolda z dynastii sasko - koburskiej (późniejszego króla Belgów) w wieku 21 lat w połogu dzień po tym jak urodziła martwego syna. Charlotta rzeczywiście była w Anglii bardziej lubiana od swego ojca. Warto również wspomnieć, że rzeczywiście w 1812 roku miało miejsce uroczyste otwarcie parlamentu angielskiego, podczas którego księżniczka była obecna.

Mary Jo Putney, Dżentelmen nie w każdym calu, wydawnictwo Amber, październik 2011, wydanie pierwsze, przekład: Maria Wójtowicz, okładka miękka, stron 352.

Książkę otrzymałam od

Wisława Szymborska, Dwie małpy Breugela.

Pieter Bruegel Starszy „Dwie małpy”, 1562

Wisława Szymborska

Dwie małpy Breugela

Tak wygląda mój wielki maturalny sen:
siedzą w oknie dwie małpy przykute łańcuchem,
za oknem fruwa niebo
i kąpie się morze.

Zdaję z historii ludzi.
Jąkam się i brnę.

Małpa, wpatrzona we mnie, ironicznie słucha,
druga niby to drzemie -
a kiedy po pytaniu nastaje milczenie,
podpowiada mi
cichym brząkaniem łańcucha.

z tomu „Wołanie do Yeti”, 1957

Elizabeth Gaskell, Żony i córki.

Żony i córki to druga powieść autorstwa Elizabeth Gaskell, jaka ku moim pozytywnym zaskoczeniu w dość szybkim tempie ukazała się po książce Północ i Południe. Jako, że jestem wielbicielką dziewiętnastowiecznej prozy angielskiej proszę nie nastawiać się tu na przeczytanie opinii krytycznej. Wręcz będzie odwrotnie. Jestem pozytywnie nastawiona zarówno do tłumaczenia jak i tym razem do oprawy graficznej wskazanej pozycji. Okładka jak najbardziej nawiązuje do obrazu epoki. Inną, co prawda kwestią jest wydanie na cienkim papierze, ale ponad 800 stron na innym zupełnie papierze zmieniłoby wagę książki. Nie frasujmy się jednak i nie wynajdujmy błędów, bo jestem szczęśliwa, że w końcu obcojęzyczne książki napisane w XIX wieku zaczynają być doceniane i ukazują się na polskim rynku księgarskim.  

Główną bohaterką jest siedemnastoletnia Molly Gibson, córka wiejskiego lekarza, który cieszy się poważaniem i uznaniem okolicznych mieszkańców wywodzących się z każdej sfery. Molly, osierocona przez matkę w dzieciństwie, mieszka z ojcem i jest ucieleśnieniem niewinności, skromności, uczciwości i posłuszeństwa.  Gdy okazuje się, że jedne z praktykantów zakochuje się w młodziutkiej dziewczynie, doktor decyduje się wysłać córkę na jakiś czas do państwa Hamaley’ów. Tam Molly zaprzyjaźnia się z chorowitą panią Hamley jak i z dziedzicem. Wskutek przedłużającego pobytu udaje jej się również poznać synów dziedzica: młodszego wykazującego przyrodnicze zainteresowania Rogera i starszego uwielbiającego poezję Osborne’a. Nie ten jednak, co jest ulubieńcem rodziców, będzie świecił przykładem. Dziewczyna świetnie rozumie się z ojcem i do szczęścia niczego jej nie potrzeba. Wszystko się jednak zmienia, gdy doktor Gibson postanawia poślubić wdowę Panią Hiacyntę Clare Krikpatrick, mającą córkę w wieku Molly. Nowa pani Gibson jest nie tylko irytująca, samolubna, myśląca jedynie o własnych korzyściach, schlebiająca rodzinie lady Cumnor i apodyktyczna, ale również to mistrzyni intryg, kłamstw i manipulacji. Jej córka Cynthia to z kolei osóbka lubująca się w romansach, nielicząca się z uczuciami adoratorów, u których ma niezwykłe powodzenie.

Tak mniej więcej rozpoczyna się powieść mająca kilka wątków. To nie tylko, bowiem książka o miłości, ale również fantastycznie ukazany obraz dziewiętnastowiecznych konwenansów, życia codziennego w małym, sennym angielskim miasteczku Hollingford, gdzie wszyscy się znają, a plotki szybko się rozchodzą. To również powieść o stałej miłość Hamley’ów, tajemnicy skrywanej przed ojcem przez Osborne’a, miłosnych pomyłkach i potknięciach w dokonywanych wyborach oraz granicy wynikającej z życia wyższych i średnich warstw społecznych. Oprócz tego mamy poruszoną kwestię osiągnięć w naukach przyrodniczych. 

To książka, która zafascynuje nie jednego czytelnika uwielbiającego tak zwana klasykę popularną. Mimo ponad 800 stron, po przeczytaniu powieści nadal czuje się niedosyt. Przyznam się, że treścią się delektowałam, specjalnie zostawiałam czytanie na wieczór, gdy w domu istnieje już tylko błoga cisza, abym szybko nie została oderwana od lektury. To dobry zastrzyk optymizmu. Powieść napisana jest wspaniałym, eleganckim i wyszukanym językiem.  Żony i córki to bardzo dobra lektura również za sprawą świetnego tłumaczenia dokonanego podobnie jak to było w przypadku powieści Północ i Południe przez Katarzynę Kwiatkowską. Teraz tylko wystarczy życzyć sobie wydań kolejnych książek Elizabeth Gaskell. Chcę żyć nadzieją, że nastąpi to w niedługim czasie. Na koniec warto zwrócić uwagę również na serial BBC, który powstał na podstawie książki, a którego scenariusz niemal ściśle nawiązuję do fabuły powieści.

Elizabeth Gaskell, Żony i córki, wydawnictwo Świat Książki, tłumaczenie: Katarzyna Kwiatkowska,  styczeń 2012, okładka miękka, stron 864.

Hugh Kennedy, Wielkie arabskie podboje. Jak ekspansja islamu zmieniła świat.

Wielkie arabskie podboje to bardzo dobra pozycja autorstwa Brytyjczyka Hugh Kennedy’ego, która porusza historyczne wydarzenia z dziejów islamskiego świata. Jak sam Autor zaznacza praca dotyczy trzech głównych tematów: rekonstrukcji dziejów muzułmańskich podbojów, osadnictwa arabskiego po podbojach oraz o pamięci i jej tworzeniu. O ile pierwsza i druga część wydaje się jasna, to o tyle trzecią cześć należy nieco wyjaśnić. Mimo, że nie zachowały się praktycznie żadne źródła opisów arabskich podbojów, to zachowały się relacje ulegające na przestrzeni wieków różnorodnym przeróbkom, które to historycy traktują po macoszemu. Autor uważa to za błąd, ponieważ jak twierdzi badanie mitów może pomóc w odtworzeniu obrazu świata muzułmanów w pierwszym wieku hidżry. 

W opracowaniu historyk zawarł zarys dziejów arabskiego podboju Środkowego Wschodu w okresie między śmiercią Proroka Mahometa w 632 roku a upadkiem kalifatu Umajjadów w roku 750, nie uwzględniając przy tym między innymi podbojów Sycylii i Krety. Przy tym pamiętać trzeba, że „podbój” wiąże się nie tylko z walką i okrucieństwem, ale również z pokojowym procesem, podczas których mieszkańcy danego regionu godzili się na narzucone warunki. Autor podkreśla, że arabskie podboje wywarły znaczny wpływ na dzieje ludzkości. Język, kultura arabska, religia rozprzestrzeniały się dzięki podbojom w szybkim tempie. Pamiętać jednak trzeba, że przechodzenie podbitych ludów na islam było procesem długotrwałym i rozciągniętym w czasie. 

Autor wnikliwie analizuje wydarzenia ze wskazanego okresu biorąc pod uwagę zarówno Arabów i muzułmanów (nie każdy Arab był muzułmaninem i nie każdy muzułmanin był Arabem) jak i ludy podbite. Wielokrotnie zwraca uwagę na przyczyny i okoliczności osiągniętego sukcesu. Opracowanie napisane w sposób przystępny, zadowolą nie tylko zainteresowanego i zorientowanego czytelnika. Książka może być traktowana również, jako podręcznik i pomoc naukowa. Laik może mieć jednak trudność w odnalezieniu się, a po za tym nie jest to książka którą czyta się do poduszki. W książce znajdują się przypisy oraz bibliografia pozycji najbardziej przystępnych dla czytelnika. Po za tym na końcu pozycji umieszczone są mapy i indeks osób. Opracowanie powstało na bazie licznych źródeł i opracowań, do których Autor wielokrotnie się odwołuje. Bardzo dobra historyczna pozycja.

Hugh Kennedy, Wielkie arabskie podboje. Jak ekspansja islamu zmieniła świat, wydawnictwo PWN, wydanie pierwsze, 2011, Tłumaczenie: Mateusz Wilk, oprawa twarda, stron 353.

Hugh Kennedy – znany brytyjski orientalista i historyk, profesor arabistyki w prestiżowej School of Oriental and African Studies. Członek The Royal Society. Wydawca arabskich i perskich tekstów źródłowych. Jego badania naukowe obejmują m.in. historię Bliskiego Wschodu i muzułmańskiej Hiszpanii. Autor takich publikacji, jak: The Prophet and the Age of the Caliphates, 600–1050 (1986), Muslim Spain and Portugal: a political history of al-Andalus (1996) oraz The Court of Caliphs (2004) – wyd. polskie Dwór Kalifów (2006).

Zofia Turowska, Nasierowska Fotobiografia.

Fotobiografia autorstwa Zofii Turowskiej to książka poświęcona życiu i pracy zawodowej fotograficzki Zofii Nasierowskiej, która zmarła po ciężkiej chorobie w ubiegłym roku w wieku 73 lat. Książka opowiada zarówno o życiu jak i karierze fotograficznej Nasierowskiej. A życie Pani Zofia miała udane: dzieciństwo, udane studia, wczesny rozwój kariery, praca ze znanymi postaciami życia artystycznego, szczęśliwy związek, dzieci, wnuki, przeprowadzka na Mazury. Pasję fotografowania przejęła od ojca Eugeniusza Nasierowskiego, który był także w tej materii jej nauczycielem. Zaczęła fotografować w wieku siedmiu lat, potem miały miejsce wystawy i publikacje. Po trzydziestu pięciu latach pracy zawodowej przestała robić zdjęcia ze względu na chorobę oczu. Wówczas wyjechała ze swoim mężem reżyserem Januszem Majewskim na Mazury, by tam zamieszkać i prowadzić pensjonat „Moreny”. Miała swój wkład w powstanie scenariusza do serialu Siedlisko w reżyserii męża. 

Mimo, że fotografowała krajobraz i wykonywała liczne reportaże, to specjalizowała się głównie w fotografii portretowej. Wykonała liczne portrety znanych gwiazd, w przeważającej mierze w tonacji czarno – białej, choć w głównej mierze wielką rolę w tych fotografiach odgrywało światło i wystudiowana poza. Wykonała portrety takich artystów jak Beata Tyszkiewicz, Krystyna Janda, Irena Kwiatkowska, Irena Dziedzic, Krystyna Sienkiewicz, Barbara Brylska, Jerzy Kawalerowicz, Nina Andrycz, Roman Polański, Tadeusz Konwicki, Piotr Fronczewski, Gustaw Holoubek oraz portrety rodzinne Kaliny Jędrusik ze Stanisławem Dygatem, Wojciecha Pszoniaka z żoną. Jej fotografie zdobiły regularnie okładki najpopularniejszych tygodników w siermiężnym PRL: "Ekranu", „Zwierciadła”, "Filmu", "Kobiety i życia", "Przekroju".

Życie niezwykle udane toczące się z dala od powojennych kłopotów istniejących w PRL, ukazane przez Autorkę bez skazy. Nie wiem, może rzeczywiście takie było i są ludzie, którym wszystko wychodzi. Książka bogata w materiał fotograficzny, jest jednak opowieścią lekką, pełna anegdot, plotek, ale bez wymiaru skandali. Zofię Nasierowską poznajemy głównie ze wspomnień znanych jej ludzi. Książka zawiera także fragmenty zapisków z pamiętnika fotograficzki oraz przepisy kulinarne. Książka jest wydana we wspaniałej oprawie graficznej. Liczne fotografie zachęcają do tego, aby o tej pozycji nie zapomnieć w swojej biblioteczce.

fot.materiały prasowe

Zofia Turowska, Nasierowska Fotobiografia, wydawnictwo Marginesy, okładka twarda, październik 2009, stron 428.

Wisława Szymborska, Vermeer.

Mleczarka ok. 1660 (1647-1675) , Johannes Vermeer (1632–1675)(1660)

Vermeer

Dopóki ta kobieta z Rijksmuseum
w namalowanej ciszy i skupieniu
mleko z dzbanka do miski
dzień po dniu przelewa,
nie zasługuje Świat
na koniec świata. 

z tomiku Tutaj, wydawnictwo Znak, wydanie 2009, stron 44.

Ludwik Stomma, Historie niedocenione.

Historie niedocenione to drugi zbiór esejów historycznych po wydanych nakładem wydawnictwa Iskry Historii przecenionych wydanych pod wspólnym tytułem, który cieszy się popularnością wśród czytelników.  

Na liście postaci niedocenionych znalazły się: Adam i Ewa, Joanna d’Arc, Henryk VIII, Jermak Timofiejewicz, Jurij Gagarin, i Claude Levi-Strauss. Obok tego niedoceniamy w historii bitwy pod Zamą w 202 p.n.e., Covadongą w roku 722, Marignano w 1515, Jamestown w 1676, Valmy, krucjat, podbojów Ameryki Północnej i Południowej, Olimpiady z roku 1896, Holocaustu, dekolonizacji i wydarzeń jakie miały w miejsce w Hiszpanii w latach 1936 -1939. Otóż Autor twierdzi, że to w historii Adama i Ewy należy upatrywać początek nierównego traktowania kobiety i mężczyzny, swoistą dyskryminację kobiet, która trwa do dzisiaj. Natomiast od czasów krucjat datuje się powstanie w świecie muzułmańskim poczucia prześladowania przez chrześcijan, które przetrwa przez całe wieki. Z kolei od czasów Joanny d’Arc kultura francuska stała się wrogiem na dworze angielskim. Henryk VIII, jako pierwszy na tronie angielskim zdał sobie sprawę z tego, że Anglia jest wyspą i to dzięki niemu utworzono Marynarkę Królewską. Wynik bitwy pod Jamestown miał zdaniem Autora ogromne znaczenie na przyszły rozwój czarnego narodu amerykańskiego, a pod Valmy Francuzi stali się narodem. 

Ciekawostek i analizy wydarzeń w tej książce niezbicie wiele, ponieważ z następstw niektórych wydarzeń nie wszyscy sobie zdają sprawę. Niektóre fakty doceniamy, inne przeceniamy, a jeszcze o innych albo nie pamiętamy albo nie mówimy. Eseje czyta się szybko nie tylko ze względu na dobrą jakość czcionki i odpowiednich odstępów w druku, ale również dzięki sprawności językowej Ludwika Stommy. To nie dość, że mądry, to jeszcze inteligentnie, elokwentnie napisany tekst. Dla mnie to świetna pozycja na rynku wydawniczym, którą polecam przeczytać.

Ludwik Stomma, Historie niedocenione, wydawnictwo Iskry, kategoria : historia/eseistyka historyczna, listopad 2011, oprawa miękka ze skrzydełkami, stron 252.

recenzja książki - Ludwik Stomma, Historie przecenione.

Eliza Saroma-Stępniewska, Iwona Wierzba, Draka Ekonieboraka.

Jakże lubię książeczki nawołujące do tego, aby dbać o środowisko i być ekologiem. Taką książką, która uczy, bawi, a zarazem wychowuje jest Draka Ekonieboraka, która ukazała się nakładem wydawnictwa Albus. Tekst autorstwa tandemu Elizy Saroma-Stępniewskiej i Iwony Wierzby  jest zabawny zarówno w treści jak i w formie. Z kolei ilustracje Emilii Dziubak są nie tylko wspaniałe, ale świetnie dopełniają ów wspomniany tekst.

Tytułowym bohaterem jest Ekonieborak, który właściwie może być każdym z nas. Czytelnik zarówno ten mały jak i dorosły zostaje zaproszony do świata  Ekonieboraka, w którym podróżuje terenówką, gromadzi śmieci, robi zakupy i pranie, ogląda telewizję, korzysta z komputera przy włączonym świetle. Ale to nie koniec na tym, bowiem dowiadujemy się przy okazji, że śmieci należy segregować, co to jest recykling, dlaczego lepiej jest jeździć rowerem niż samochodem, po co należy wyłączać przycisk stand by, jak należycie sprzątać na spacerze po swoim czworonożnym pupilku, dlaczego wymienić lepiej zwykle żarówki na energooszczędne i dlaczego należy częściej korzystać z prysznica niż z wanny. Pożyteczne porady daje Ekonieborakowi i nam Profesor Sumienie.

Świetna książeczka, zasługująca na uwagę. Niezła EKOdraka!

  Pełna galeria zdjęć na stronie wydawnictwa Albus

Eliza Saroma-Stępniewska, Iwona Wierzba, Draka Ekonieboraka, Wydawnictwo: Albus , Ilustracje: Emilia Dziubak, Kategoria: dla dzieci od lat 4, Rok wydania: 2012.